IV KK 25/21

Sąd Najwyższy2021-02-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
wypadek drogowyspowodowanie śmiercikasacjaSąd Najwyższypoczytalnośćbiegły psychiatraprawo karnepostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu braku rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy.

Obrońca skazanego Ł. M. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych poprzez brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko Prokuratora, uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że nie wykazano rażącego naruszenia prawa ani istotnego wpływu na treść orzeczenia. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do stanu psychicznego muszą wynikać z obiektywnych przesłanek, a oświadczenie skazanego o podjęciu leczenia nie stanowiło automatycznego powodu do przeprowadzenia badań psychiatrycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Ł. M., który został skazany za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. (spowodowanie wypadku komunikacyjnego ze skutkiem śmiertelnym). Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 167 w zw. z art. 193 § 1 oraz art. 202 k.p.k., poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów. Wskazywano na potrzebę zbadania stanu psychicznego skazanego w kontekście jego zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, zwłaszcza w świetle oświadczenia Ł. M. o podjęciu leczenia psychiatrycznego, popartego zaświadczeniem lekarskim. Prokurator Rejonowy wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska prokuratury, uznając kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia wymaga wykazania uchybienia o randze bezwzględnej podstawy odwoławczej lub rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. W tej sprawie nie stwierdzono takich uchybień. Sąd zaznaczył, że wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego muszą mieć obiektywne podstawy, a oświadczenie skazanego o leczeniu nie rodzi automatycznie obowiązku przeprowadzenia badań psychiatrycznych, zwłaszcza gdy nie zgłaszano takich wniosków na wcześniejszych etapach postępowania i nie powzięto wątpliwości przez orzekające sądy. Sąd Okręgowy, złagodził karę pozbawienia wolności z pięciu do trzech lat i sześciu miesięcy, co również zostało uwzględnione. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów w opisanej sytuacji nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Wątpliwości co do stanu psychicznego muszą wynikać z obiektywnych przesłanek. Oświadczenie skazanego o podjęciu leczenia, poparte zaświadczeniem, nie rodzi automatycznie obowiązku przeprowadzenia badań psychiatrycznych, zwłaszcza gdy nie zgłaszano takich wniosków na wcześniejszych etapach postępowania i nie powzięto wątpliwości przez orzekające sądy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator Rejonowy w C.

Strony

NazwaTypRola
Ł. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 202

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt. 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie wykazała rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy. Wątpliwości co do stanu psychicznego muszą mieć obiektywne podstawy. Oświadczenie o podjęciu leczenia nie rodzi automatycznie obowiązku badań psychiatrycznych.

Odrzucone argumenty

Niedopuszczenie dowodu z opinii biegłych psychiatrów było rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

kasacja strony, będąca przecież nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia uchybienia o randze bezwzględnej podstawy odwoławczej rażąco naruszył prawo mogło mieć istotny wpływ na treść wątpliwości wynikające z obiektywnych przesłanek, powzięte przez uprawniony organ procesowy poparte okolicznościami natury faktycznej

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności przeprowadzenia badań psychiatrycznych w postępowaniu karnym oraz kryteria oceny kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosków dowodowych i obiektywnych przesłanek wskazujących na potrzebę badań psychiatrycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące dopuszczania dowodów z opinii biegłych w sprawach karnych i kryteria oceny kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy sąd musi zlecić badania psychiatryczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie wypadku ze skutkiem śmiertelnym.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KK 25/21
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 lutego 2021 r.,
sprawy
Ł. M.
skazanego z art. 177 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w C.
z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt VII Ka (…)
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w C.
z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt XVI K (…)
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego
UZASADNIENIE
Obrońca w kasacji złożonej  od wyroku  Sądu Okręgowego w C. z dnia  10 czerwca 2020 r., sygn. akt VII Ka
(…)
, mocą którego zmieniono, skazujący Ł. M. za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k., wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt XVI K
(…)
,
zarzuci
ł  rażące naruszenie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k.  oraz art. 202 k.p.k. polegające na braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów celem stwierdzenia, czy Ł. M. jest chory psychicznie, upośledzony umysłowo lub cierpi na inne zakłócenia czynności psychicznych, czy w czasie popełnienia zarzuconego mu czynu miał zachowaną zdolność do rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem, czy zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem była u niego w czasie czynu w znacznym stopniu ograniczona oraz czy stan zdrowia psychicznego skazanego pozwalał na jego udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, w sytuacji, kiedy takowe badania, zadaniem skarżącego, były niezbędne przede wszystkim z uwagi na  złożone przez Ł. M. podczas rozprawy odwoławczej oświadczenie o podjęciu leczenia psychiatrycznego, na potwierdzenie czego przedłożył zaświadczenie lekarskie.
Prokurator Rejonowy w C. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego Ł. M. na posiedzeniu bez udziału stron jako oczywiście bezzasadną ( por. pismo Prokuratora Rejonowego w C. z dnia 4 grudnia 2020 r. ).
Sąd Najwyższy zważył co następuje
.
Rację ma Prokurator Rejonowy w C., gdy wskazuje, iż kasacja obrońcy skazanego Ł. M. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie przypomnieć należy, że kasacja strony, będąca przecież nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, może być skierowana wyłącznie przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego ( sądu drugiej instancji ) i trzeba w niej wykazać, iż ten sąd odwoławczy popełnił uchybienie o randze bezwzględnej podstawy odwoławczej ( uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. ), albo w inny sposób
rażąco naruszył prawo
, i wykazać, że to naruszenie
mogło mieć istotny wpływ
na treść, zaskarżonego kasacją, orzeczenia sądu odwoławczego.
W realiach przedmiotowej sprawy należy w pełni podzielić stanowisko Prokuratora Rejonowego w C. z pisemnej odpowiedzi na kasację,  iż  argumentacja przedstawiona na poparcie zarzutu kasacyjnego nie wskazuje na zaistnienie w sprawie jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącym i mającym nadto istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Podkreślić w tym miejscu należy, że Ł. M. od samego początku postępowania miał obrońcę. Na żadnym etapie postępowania, ani Ł. M., ani jego obrońca, nie składali wniosków dowodowych wskazujących na konieczność przeprowadzenia  badań sądowo-psychiatrycznych. Jak wynika z akt sprawy orzekające Sądy nie powzięły żadnych wątpliwości dotyczących stanu zdrowia psychicznego Ł. M., w aspekcie jego zdolności rozpoznania  znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem
tempore criminis
. W orzecznictwie podkreśla się, że  chodzi tu  o wątpliwości wynikające z obiektywnych przesłanek, powzięte przez uprawniony organ procesowy. Czyli poparte okolicznościami natury faktycznej, które w odbiorze zewnętrznym przemawiają za realną możliwością wystąpienia u oskarżonego zakłóceń w stanie zdrowia psychicznego w chwili czynu lub w toku procesu karnego ( por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt III KK 229/14, LEX nr 1521318, z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II KK 79/18, LEX nr 2627510 ).  Również nie zachodziły powody wskazane w art. 79 § 1 pkt. 4 k.p.k. W  tej sytuacji, sam fakt  złożenia przez Ł. M. na rozprawie odwoławczej oświadczenia o podjęciu leczenia psychiatrycznego, nie może zostać potraktowany jako skutkujący, niejako automatycznie, powstaniem uzasadnionej wątpliwości co do stanu jego poczytalności
tempore criminis
, pociągający za sobą konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej. Oświadczenie to zresztą, jak trafnie wskazano w pisemnej odpowiedzi na kasację, zostało potraktowane przez Sąd Okręgowy w C. jako jedno z kilku oświadczeń Ł. M., mających obrazować jego aktualną sytuację życiową, i wpłynąć na wymiar kary, nie zaś jako wniosek dowodowy. Należy nadto zauważyć, że Sąd Okręgowy w C. między innymi  złagodził karę pozbawienia wolności orzeczoną wobec Ł. M. z pięciu lat do trzech lat i sześciu miesięcy.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k., orzekł jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę