IV KK 25/13

Sąd Najwyższy2013-04-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyczyn seksualnynadużycie stosunku zależnościdowodypostępowanie karneuniewinnienie

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżycielki subsydiarnej jako oczywiście bezzasadną, obciążając ją kosztami postępowania.

Oskarżycielka subsydiarna wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego L. A. od zarzutu z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym zasady swobodnej oceny dowodów i zaniechanie przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych oraz dokumentacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że skarżący zmierza do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne na etapie kasacji.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnej A. B. od wyroku Sądu Okręgowego w R., który częściowo zmienił i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. uniewinniający oskarżonego L. A. od zarzutu popełnienia czynu z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (nadużycie stosunku zależności i wykorzystanie krytycznego położenia w celu doprowadzenia do obcowania płciowego lub innej czynności seksualnej). Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. (swobodna ocena dowodów), art. 167 k.p.k. (zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychologa/psychiatry oraz dokumentacji pracowniczej) oraz art. 457 § 2 i § 3 k.p.k. (nieustosunkowanie się do zarzutów apelacji). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd uznał, że skarżący w sposób niedopuszczalny dąży do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy szczegółowo odniósł się do zarzutów, wskazując, że zarzut naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. nie znalazł potwierdzenia, gdyż Sąd Okręgowy rzetelnie rozpoznał zarzuty apelacji. Pozostałe zarzuty, dotyczące naruszenia art. 167 k.p.k. i kwestionowania ustaleń faktycznych, również uznano za bezzasadne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył oskarżycielkę subsydiarną kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący zmierza do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest środkiem do ponownej kontroli ustaleń faktycznych, a jedynie służy badaniu zgodności z prawem orzeczeń sądów niższych instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony L. A.

Strony

NazwaTypRola
L. A.osoba_fizycznaoskarżony
A. B.osoba_fizycznaoskarżycielka subsydiarna

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu.

k.k. art. 199 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący czynu seksualnego poprzez nadużycie stosunku zależności.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Przepis dotyczący popełnienia czynu w krótkich odstępach czasu, powiązany z art. 199 § 1 k.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów, naruszenie której było zarzucane w kasacji.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Zasada uwzględniania przy ocenie dowodów wszystkich przeprowadzonych dowodów, naruszenie której było zarzucane w kasacji.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek przeprowadzenia dowodu z urzędu, naruszenie którego było zarzucane w kasacji.

k.p.k. art. 457 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, naruszenie których było zarzucane w kasacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi ustosunkowania się do zarzutów apelacji, naruszenie których było zarzucane w kasacji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.). Zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego psychologa/psychiatry. Zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z dokumentacji pracowniczej. Naruszenie art. 457 § 2 i § 3 k.p.k. poprzez pobieżne ustosunkowanie się do zarzutów apelacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym autor tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w sposób niedopuszczalny, na tym etapie postępowania, zmierza do podważania dokonanych przez Sąd I instancji, zaaprobowanych przez Sąd odwoławczy, ustaleń faktycznych nie jest w stanie wywrzeć skutku zgodnego z kierunkiem skargi nie dość uważna lektura uzasadnienia Sądu II instancji może dziś tylko usprawiedliwiać skarżącego

Skład orzekający

Jacek Sobczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność podważania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym; obowiązek sądu w zakresie przeprowadzania dowodów z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności granic kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym oraz obowiązku dowodowego sądu.

Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga instancja – dlaczego nie można kwestionować faktów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 25/13
POSTANOWIENIE
Dnia 24 kwietnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 kwietnia 2013 r.,
‎
sprawy L. A.
‎
uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
‎
z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnej A. B.
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 9 sierpnia 2012 r., częściowo zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 kwietnia 2012 r.,
p o s t a n o w i ł :
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć oskarżycielkę subsydiarną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Subsydiarnym aktem oskarżenia L. A. został oskarżony o to, że: od września 2000 r. do 16 września 2009 r. poprzez nadużycie stosunku zależności i wykorzystanie krytycznego położenia doprowadził pokrzywdzoną A. B. do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej, tj. o czyn z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., uniewinnił ww. oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu rozstrzygając jednocześnie w przedmiocie wydatków i kosztów procesu.
Od tego wyroku apelację wniósł pełnomocnik oskarżycielki subsydiarnej. Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r., zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie zasądzonych kosztów adwokackich natomiast w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.
Od powyższego orzeczenia została wywiedziona kasacja przez pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnej, w której zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego wyrażające się w naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów – art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.; art. 167 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego psychologa ewentualnie psychiatry celem wyjaśnienia motywów popełnienia próby samobójczej w 2000 r. rzutującej na całe życie i zachowanie A. B.; art. 457 § 2 i § 3 k.p.k. poprzez ogólnikowe, dowolne, pobieżne i niecałkowite ustosunkowanie się przez Sąd Okręgowy do zarzutów apelacji, w tym: naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych co do: zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań lekarza ginekologa dr J. oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie braku nadużycia stosunku zależności celem doprowadzenia A. B. do obcowania płciowego; art. 167 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z urzędu z dokumentacji pracowniczej pracowników zatrudnionych na podobnym stanowisku pracy w spółce A. w latach od 1997-2010 r., w szczególności odnoszących się do warunków zatrudnienia.
Skarżący w konkluzji wniósł o uchylenie powyższego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym i z tego względu podlega oddaleniu na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.
Analiza wywiedzionych przez skarżącego zarzutów i przywołanej na ich poparcie argumentacji prowadzi do wniosku, że autor tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w sposób niedopuszczalny, na tym etapie postępowania, zmierza do podważania dokonanych przez Sąd I instancji, zaaprobowanych przez Sąd odwoławczy, ustaleń faktycznych. Tego rodzaju postępowanie, wielokrotnie już omawiane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, po pierwsze nie zyskuje aprobaty, po drugie nie jest w stanie wywrzeć skutku zgodnego z kierunkiem skargi. W szczególności gdy przy użyciu tych samych argumentów, które zostały zasadnie omówione i rozpoznane w toku kontroli instancyjnej, dąży się do sprowokowania ponownej kontroli rozstrzygnięcia Sądu
meriti
.
Przechodząc do poszczególnych zarzutów kasacji zauważyć należy, że tylko zarzut sformułowany w pkt 4 skargi dotyczący naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. spełnia wymogi tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia i jako taki mógłby wpłynąć na decyzję Sądu pod warunkiem, że istotnie ujawniłby uchybienie w omawianym zakresie. Treść poddanego kontroli rozstrzygnięcia nie wskazuje jednak na ziszczenie się tego warunku.
Z uzasadnienia Sądu Okręgowego w sposób jednoznaczny wynika, że wszystkie zarzuty podniesione w apelacji zostały rzetelnie rozpoznane i w sposób wystarczający uargumentowane ze wskazaniem z jakich powodów nie mogły zostać podzielone. Tak w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania jak i błędu w ustaleniach faktycznych.
Nie dość uważna lektura uzasadnienia Sądu II instancji może dziś tylko usprawiedliwiać skarżącego, który podnosi zarzut dotyczący nie dość dokładnej, wręcz pobieżnej i lakonicznej kontroli orzeczenia Sądu I instancji. W takiej sytuacji, celem zwrócenia uwagi pełnomocnika, odwołać należy się do argumentów Sądu II instancji zawartych na str. 4 uzasadnienia, w których została w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości wyjaśniona kwestia niedopuszczenia z urzędu dowodu z zeznań w charakterze świadka lekarza ginekologa, u którego leczyła się A. B. Podobnie str. 5 uzasadnienia, na której zamieszczono wywody odnośnie co do prawno-karnej oceny zachowania uniewinnionego. Te wszystkie powody przeczą lasowanej przez skarżącego tezie o obrazie przez Sąd odwoławczy art. 457 § 3 k.p.k.
Nie trafny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 167 k.p.k. poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii psychologa, psychiatry celem wyjaśnienia motywów próby samobójczej A. B. Tak wywiedziony zarzut świadczy dobitnie, że odnosi się on do postępowania Sądu I instancji, wskazać przy tym należy, że powyższy przepis nakłada na sąd
meriti
obowiązek z urzędu przeprowadzenia dowodu, ale tylko wówczas gdy jest to niezbędne dla prawidłowego wyrokowania. Skoro zatem w sprawie z urzędu nie przeprowadzono owego dowodu, a strony także o to nie wnosiły, to uznać wypada, że nie był on konieczny dla prawidłowego określenia odpowiedzialności L. A. Powyższe odnosi się także do zarzutu z pkt 5 kasacji, w którym autor zarzuca zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z dokumentacji pracowniczej pracowników zatrudnionych na podobnym stanowisku pracy w spółce A. Pracownicy spółki zostali w sprawie przez Sąd przesłuchani, a ich zeznania poddane ocenie. Skarżący w zarzucie nie wskazuje nadto nowych okoliczności, których stwierdzenie miałoby zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zarzuty sformułowane w pkt 1 i 2 kasacji ocenić należy jako nieudolną polemikę z prawidłowymi ustalenia Sądu, zmierzającymi w istocie do kwestionowania ustaleń faktycznych, których to podważenie pozostaje, co do zasady, niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego.
Stąd też należało oddalić złożoną przez skarżącego kasację w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI