IV KK 247/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej E.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach. Sąd Apelacyjny przypisał skazanej czyn z art. 156 § 3 k.k. (spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu skutkującego śmiercią), obniżając karę do 3 lat pozbawienia wolności, zamiast pierwotnie przypisanej zbrodni zabójstwa (art. 148 § 1 k.k.). Obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 2, 457 § 3, 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k.) poprzez nienależyte rozważenie zarzutów apelacji i błędne ustalenie zamiaru ewentualnego, a także naruszenie prawa karnego materialnego (art. 155 k.k. i art. 60 § 2, § 6 pkt 2 k.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że ustalenia faktyczne, w tym dotyczące zamiaru, nie podlegają kontroli kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki z art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo rozważył materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia skazanej i dowody obiektywne, dochodząc do wniosku, że nie można przypisać skazanej zamiaru zabójstwa, a jedynie zamiar ewentualny spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił różnicę między art. 155 k.k. a art. 156 § 3 k.k., wskazując na mieszaną stronę podmiotową tego drugiego przestępstwa. Stwierdzono, że skazana, zadając cios nożem w okolice serca, godziła się na możliwość spowodowania ciężkich obrażeń, a nawet śmierci, co wyklucza kwalifikację z art. 155 k.k. Sąd Najwyższy uznał również, że zarzut dotyczący wymiaru kary jest niedopuszczalnym w kasacji zarzutem współmierności kary. W konsekwencji kasację oddalono, a skazaną obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja rozgraniczenia między umyślnym spowodowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu skutkującego śmiercią (art. 156 § 3 k.k.) a nieumyślnym spowodowaniem śmierci (art. 155 k.k.), zwłaszcza w kontekście ustalania zamiaru ewentualnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy przy ocenie zamiaru sprawcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku spowodowania śmierci człowieka poprzez zadanie ciosu nożem w klatkę piersiową, można przypisać sprawcy zamiar ewentualny spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, czy też czyn ten powinien być kwalifikowany jako nieumyślne spowodowanie śmierci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że w opisanych okolicznościach, gdzie sprawca użył niebezpiecznego narzędzia (noża) i zadał cios w okolice serca, można przypisać zamiar ewentualny spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co wyklucza kwalifikację z art. 155 k.k. (nieumyślne spowodowanie śmierci).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny prawidłowo rozważył materiał dowodowy i doszedł do wniosku, że skazana, zadając cios nożem w klatkę piersiową, godziła się na możliwość spowodowania ciężkich obrażeń, a nawet śmierci. Sąd Najwyższy podkreślił, że przestępstwo z art. 156 § 3 k.k. wymaga mieszanej strony podmiotowej (umyślność co do spowodowania ciężkiego uszczerbku) i nie można go mylić z nieumyślnym spowodowaniem śmierci, które wynika z niezachowania ostrożności.
Czy zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych mogą być podstawą do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia faktyczne, w tym dotyczące postaci zamiaru, co do zasady nie podlegają kontroli kasacyjnej, chyba że naruszenie prawa procesowego miało istotny wpływ na treść orzeczenia lub zachodzą przesłanki z art. 439 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że rolą postępowania kasacyjnego jest kontrola orzeczeń sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa materialnego lub procesowego. Kwestionowanie ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd odwoławczy, w tym w zakresie strony podmiotowej czynu, nie jest dopuszczalne na etapie kasacji.
Czy zarzut dotyczący współmierności kary może być skutecznie podniesiony w kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut dotyczący współmierności kary jest niedopuszczalny w kasacji, chyba że jest on powiązany z rażącym naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut sformułowany w punkcie III kasacji, dotyczący wymiaru kary, jest w istocie zarzutem pod adresem współmierności kary, który jest niedopuszczalny w kasacji pochodzącej od strony postępowania, zgodnie z art. 523 § 1 zdanie drugie k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.M. | osoba_fizyczna | skazana |
| K.M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 156 § § 3
Kodeks karny
Przestępstwo kwalifikowane przez następstwo, wymagające umyślności co do spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przy możliwości przewidywania lub obowiązku przewidywania skutku w postaci śmierci.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej bezzasadności.
Pomocnicze
k.k. art. 148 § § 1
Kodeks karny
Zbrodnia zabójstwa, która nie została ostatecznie przypisana skazanej.
k.k. art. 155
Kodeks karny
Nieumyślne spowodowanie śmierci, które nie zostało zastosowane w sprawie.
k.k. art. 60 § § 2 i § 6 pkt 2
Kodeks karny
Podstawa nadzwyczajnego złagodzenia kary, zastosowana przez Sąd Apelacyjny.
k.k. art. 63 § § 1
Kodeks karny
Zaliczenie okresu pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wszechstronnego rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i wniosków apelacji w uzasadnieniu orzeczenia.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Przedmiot kasacji.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy kasacji.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej i nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji. • Zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez błędne uznanie, że oskarżona działała z zamiarem ewentualnym, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika taki zamiar. • Zarzut naruszenia prawa karnego materialnego poprzez niezastosowanie art. 155 k.k., podczas gdy doszło do niezamierzonego następstwa działania sprawcy. • Zarzut naruszenia prawa karnego materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 60 § 2 i § 6 pkt 2 k.k. i wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym • rolą postępowania kasacyjnego jest, co do zasady, kontrola orzeczeń sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa materialnego lub procesowego • określenie postaci zamiaru i wyprowadzenie na tej podstawie stosownych ocen prawnych należy do sfery ustaleń faktycznych, które na etapie postępowania kasacyjnego nie mogą być już kwestionowane • przestępstwo z art. 156 § 3 k.k. jest wyjątkowe o tyle, że ten typ kwalifikowany przez następstwo wymaga mieszanej strony podmiotowej, umyślno-nieumyślnej • nie sposób – jak życzyłby sobie skarżący – oceniać w płaszczyźnie „niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach” i wywodzenia na tej podstawie, że oskarżona powinna odpowiadać za nieumyślne spowodowanie śmierci stanowiące znamię art. 155 k.k.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja rozgraniczenia między umyślnym spowodowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu skutkującego śmiercią (art. 156 § 3 k.k.) a nieumyślnym spowodowaniem śmierci (art. 155 k.k.), zwłaszcza w kontekście ustalania zamiaru ewentualnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy przy ocenie zamiaru sprawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy subtelnego rozróżnienia między różnymi formami winy w polskim prawie karnym, co jest kluczowe dla prawników procesowych i karnistów. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy analizuje granice między zamiarem ewentualnym a nieumyślnością w kontekście spowodowania śmierci.
“Czy cios nożem w kłótni to zawsze zamiar zabójstwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności karnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.