IV KK 241/13

Sąd Najwyższy2013-08-21
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenieprzedawnieniekasacjaSąd Najwyższyprawo karne procesowepoczytalnośćprawo do obrony

Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji i umorzył postępowanie wobec obwinionego z powodu przedawnienia karalności czynu.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego E. G., który został uznany za winnego wykroczeń. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie ustosunkował się do jednego z zarzutów apelacji dotyczącego braku przeprowadzenia dowodu z opinii psychiatrycznej, co stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie wobec obwinionego z powodu przedawnienia karalności czynu.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego E. G., który został uznany za winnego popełnienia wykroczeń z art. 144 § 1 k.w., art. 92 § 1 k.w. oraz art. 95 k.w. Sąd Rejonowy pierwotnie wymierzył karę grzywny w wysokości 1000 zł, a Sąd Okręgowy złagodził ją do 600 zł. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 107 § 3 k.p.w., polegające na braku rozważenia jednego z zarzutów apelacji dotyczącego zaniechania przez Sąd Rejonowy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że nieodniesienie się do tego zarzutu mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, gdyż dotyczyło kwestii poczytalności i prawa do obrony. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że czyn został popełniony w dniu 26 października 2010 r., a z dniem 26 października nastąpiło przedawnienie jego karalności. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie wobec obwinionego z powodu przedawnienia orzekania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak rozważenia tego zarzutu stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, gdyż dotyczy kwestii poczytalności i prawa do obrony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu apelacji dotyczącego zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry. Było to rażące naruszenie art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 107 § 3 k.p.w., co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ bezpośrednio dotyczyło możliwości przypisania winy i realizacji prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia

Strona wygrywająca

obwiniony (postępowanie umorzone)

Strony

NazwaTypRola
E. G.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (13)

Główne

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia orzekania.

k.w. art. 45 § § 1

Kodeks wykroczeń

Określa termin przedawnienia karalności czynu.

Pomocnicze

k.p.w. art. 110

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do zaskarżenia orzeczenia na korzyść obwinionego.

k.p.w. art. 111

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do zarzucenia rażącego naruszenia prawa.

k.p.w. art. 109 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.w. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.w. art. 144 § § 1

Kodeks wykroczeń

Opis wykroczenia - zniszczenie trawnika.

k.w. art. 92 § § 1

Kodeks wykroczeń

Opis wykroczenia - niestosowanie się do znaku drogowego.

k.w. art. 95

Kodeks wykroczeń

Opis wykroczenia - prowadzenie pojazdu bez dokumentu ubezpieczenia OC.

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

Określenie kary za czyn.

k.w. art. 24 § § 1 i 3

Kodeks wykroczeń

Określenie kary za czyn.

k.p.w. art. 118 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy polegające na braku rozważenia zarzutu apelacji dotyczącego zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii psychiatrycznej. Przedawnienie karalności czynu.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego nieustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uchyla zaskarżony wyrok oraz zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 kpw w zw. z art. 45 § 1 kw umarza postępowanie wobec przedawnienia orzekania

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

członek

Józef Szewczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia karalności wykroczeń, obowiązków sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów apelacji, a także znaczenia kwestii poczytalności i prawa do obrony w postępowaniu wykroczeniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady prawne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i upływ czasu mogą doprowadzić do umorzenia postępowania, nawet jeśli pierwotnie popełniono wykroczenie. Podkreśla znaczenie prawidłowego procedowania przez sądy i rolę Rzecznika Praw Obywatelskich.

Sąd Najwyższy umarza sprawę z powodu przedawnienia – czy błąd proceduralny uratował obwinionego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 241/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Cesarz
‎
SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca)
Protokolant Danuta Bratkrajc
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r.,
sprawy
E. G.
‎
obwinionego z art. 92 § 1 kw i innych
‎
z powodu kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich
na korzyść obwinionego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 27 marca 2012 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 4 października 2011 r.,
I. uchyla zaskarżony wyrok oraz zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 kpw w zw. z art. 45 § 1 kw umarza postępowanie wobec przedawnienia orzekania;
II. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem zaocznym z dnia 4 października 2011 r. uznał E. G. za winnego tego, że w dniu 26 października 2010 r. w K. przy ulicy F. na terenie przeznaczonym do użytku publicznego zniszczył trawnik, przejeżdżając po nim samochodem marki Volvo XC90 oraz w tym samym miejscu i czasie nie zastosował się do znaku drogowego pionowego B- 1 „zakaz ruchu w obu kierunkach” i wjechał bez uprawnienia kierowanym przez siebie pojazdem na teren objęty tym znakiem, a nadto w tym samym miejscu i czasie prowadził po drodze publicznej pojazd marki Volvo XC 90 nie mając przy sobie wymaganego dokumentu w postaci polisy obowiązkowego ubezpieczenia OC, to jest popełnienia czynu wyczerpującego znamiona wykroczeń z  art. 144 § 1 k.w., art. 92 § 1 k.w. oraz art. 95 k.w.
Za powyższy czyn, na podstawie art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. oraz art. 24 § 1 i 3 k.w. Sąd Rejonowy wymierzył obwinionemu karę grzywny w kwocie 1000 zł. Wyrok Sądu pierwszej instancji zawiera także orzeczenie dotyczące zwrotu Sądowi Okręgowemu w K. płyty CD znajdującej się w aktach sprawy oraz obciążenia obwinionego kosztami postepowania.
Od wyroku Sądu Rejonowego obwiniony wniósł apelację, w której zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Autor apelacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub jego zmianę przez uniewinnienie.
Na skutek apelacji Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że złagodził wymierzoną obwinionemu karę grzywny do kwoty 600 zł.
W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, obciążając obwinionego kosztami sądowymi postępowania odwoławczego.
Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w K. kasację wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich.
Na podstawie art. 110 k.p.w. zaskarżył orzeczenie w całości na korzyść obwinionego E. G.
Powołując się na przepis art. 111 k.p.w. wyrokowi zarzucił:
rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 107 § 3 k.p.w., poprzez brak rozważenia jednego z zarzutów apelacji obwinionego oraz nieustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz „utrzymanego”
nim w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., z powodu przedawnienia orzekania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, chociaż w jej wniosku znajduje się pomyłka, gdyż Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok, czyli nie utrzymał w mocy jak podano we wniosku.
Na wstępie stwierdzić należy, że Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd, iż granice rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym prowadzonym na korzyść obwinionego (oskarżonego) wyznacza treść całego środka odwoławczego.
W
petitum
apelacji obwiniony E. G. nie wskazał, że cierpi na chorobę psychiczną, jednakże w uzasadnieniu środka odwoławczego podał, iż leczy się psychiatrycznie i wywiódł, że Sąd Rejonowy powinien być świadom jego choroby, ponieważ w toku postępowania przedstawił odpowiednie zaświadczenie lekarza sądowego. Obwiniony także w trakcie postępowania odwoławczego złożył dwa kolejne zaświadczenia lekarskie dotyczące stanu zdrowia psychicznego.
W przedstawionej sytuacji, zdaniem obwinionego, Sąd Rejonowy powinien powziąć wątpliwości co do poczytalności, dopuścić dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry celem ustalenia czy E. G. nie cierpi na zaburzenia psychiczne, które mogły mieć wpływ na jego poczytalność.
Sąd Odwoławczy rozważył argumenty podniesione w apelacji obwinionego, w tym również te podniesione tylko w uzasadnieniu, pomijając jedynie zarzut dotyczący zaniechania przez Sąd Rejonowy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry.
Nieodniesienie się do powyższego zarzutu rażąco obraża art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 107 § 3  k.p.w., co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, gdyż bezpośrednio dotyczy kwestii możliwości przypisania winy E. G. i realizacji jego prawa do obrony.
Czyn został popełniony przez obwinionego w dniu 26 października 2010 r., stosownie do treści art. 45 § 1 k.w. z dniem 26 października nastąpiło przedawnienie jego karalności.
W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz zmieniony nim wyrok Sądu I instancji i na podstawie art. 5 § 1 pkt. 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umorzył postępowanie przeciwko E. G. wobec przedawnienia orzekania.
Na podstawie art. 118 § 2 k.p.w. kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI