IV KK 235/17

Sąd Najwyższy2017-06-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczenieminimalne wynagrodzeniezmiana prawakasacjaSąd Najwyższykodeks karnykodeks wykroczeńart. 278 k.k.art. 119 k.w.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież, uznając, że w związku ze zmianą przepisów o minimalnym wynagrodzeniu, czyn ten stał się wykroczeniem, a nie przestępstwem.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą wyroku skazującego M.B. za kradzież. Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za czyny popełnione w 2016 roku, w tym kradzież mienia o wartości 500 zł. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa, wskazując, że w momencie wydania wyroku (styczeń 2017 r.) wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia, co zgodnie ze zmianą przepisów czyniło czyn wykroczeniem, a nie przestępstwem. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, wniesioną na korzyść skazanego M. B. Dotyczyła ona wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II K …/16, którym oskarżony został uznany za winnego popełnienia przestępstw, w tym kradzieży mienia o wartości 500 zł. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 335 § 2 k.p.k. w zw. z art. 343 § 3 i 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Podniesiono, że w dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy, wartość skradzionego mienia (500 zł) nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego od 1 stycznia 2017 r. (2000 zł), co oznaczało, że czyn ten wyczerpywał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie dostrzegł zmiany stanu prawnego i nieprawidłowo uwzględnił wniosek prokuratora o skazanie za przestępstwo. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze oraz środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czyn ten w dniu 26 stycznia 2017 r. stanowił jedynie wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., ponieważ wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego od 1 stycznia 2017 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w dacie popełnienia czynu (wrzesień 2016 r.) wartość 500 zł przekraczała 1/4 ówczesnego minimalnego wynagrodzenia (462,50 zł), co kwalifikowało czyn jako przestępstwo. Jednakże, od 1 stycznia 2017 r. minimalne wynagrodzenie wzrosło do 2000 zł, a 1/4 tej kwoty wynosiła 500 zł. W związku z tym, w dacie wyrokowania, czyn ten nie spełniał już znamion przestępstwa kradzieży, a jedynie wykroczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany M. B. (w zakresie zaskarżonym przez Prokuratora Generalnego)

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (18)

Główne

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący kradzieży. Wartość mienia uzasadniająca przyjęcie przestępstwa (a nie wykroczenia) była w 2016 r. większa niż 1/4 minimalnego wynagrodzenia.

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący kradzieży z włamaniem.

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący zniszczenia rzeczy.

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący obowiązku naprawienia szkody.

k.p.k. art. 335 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 4 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zakazu stosowania analogii na niekorzyść oskarżonego.

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis dotyczący wykroczenia kradzieży.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Przepis dotyczący ciągu przestępstw.

k.k. art. 276

Kodeks karny

Przepis dotyczący niszczenia dokumentów.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zbiegu przepisów.

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący wielości kar.

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przygotowania do przestępstwa.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary łącznej.

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 91 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary łącznej przy zbiegu przepisów.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący uchylenia wyroku i przekazania do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W momencie wydania wyroku, czyn polegający na kradzieży mienia o wartości 500 zł, w związku ze zmianą przepisów o minimalnym wynagrodzeniu, stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Rejonowy nieprawidłowo uwzględnił wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy, nie biorąc pod uwagę zmiany stanu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna nie sprostał tym wymaganiom wymagał on stosownej korekty, która uwzględniałaby aktualny stan prawny zachowanie M. B. wyczerpywało znamiona wykroczenia rażąco naruszył przepisy

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kradzieży i wykroczeń w kontekście zmian w przepisach o minimalnym wynagrodzeniu, a także prawidłowość stosowania procedury skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) w zmiennym stanie prawnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i momentu zmiany przepisów. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych sytuacji, gdzie zmiana przepisów wpływa na kwalifikację prawną czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana przepisów, nawet tych pozornie rutynowych jak minimalne wynagrodzenie, i jak może ona wpłynąć na kwalifikację prawną czynu. Jest to przykład na to, że prawo jest dynamiczne i wymaga ciągłej uwagi.

Czy kradzież za 500 zł to już wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak zmiana minimalnego wynagrodzenia ratuje przed przestępstwem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 235/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 czerwca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Andrzej Ryński
Protokolant Danuta Bratkrajc
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2017 r.
sprawy
M. B.
skazanego z art. 278 § 1 w zw. z art. 12 k.k. i innych
z powodu kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Rejonowego w T.
z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II K …/16
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do pkt I, III i IV i w tym zakresie sprawę M. B. przekazuje Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w T. wyrokiem
z dnia 26 stycznia 2017 roku, sygn. akt II K …/16, uwzględniając na posiedzeniu złożony w trybie art. 335 § 2 k.p.k. wniosek prokuratora, uznał oskarżonego M.B. za winnego popełnienia dwóch ciągów przestępstw:
- opisanych w akcie oskarżenia w punktach III, IV i IX i zakwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., 278 § 1 k.k. i 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.
- opisanych w punktach I, II, V, VI, VIII oraz od X do XXVI aktu oskarżenia i zakwalifikowane z art. 279 § 1 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k., art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.
Za czyny objęte pierwszym ciągiem przestępstw Sąd wymierzył oskarżonemu karę 1 roku pozbawienia wolności (pkt I), za drugi ciąg 2 lata i 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt II). Na podstawie przepisów art. 85 k.k., 86 § 1 k.k. i 91 § 2 k.k., orzekł wobec M. B. karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności (pkt III). Nadto w oparciu o przepis art. 46 § 1 k.k. zobowiązał go do naprawienia pokrzywdzonym wyrządzonej szkody (pkt IV).
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się 3 lutego 2017 r.
Od tego wyroku kasację złożył Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze oraz środku karnym na korzyść skazanego M. B. (pkt I, III i IV wyroku) i
zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 343 § 3 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwie zmodyfikowanego wniosku prokuratora i wydaniu na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2017 r. wyroku skazującego m.in. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., obejmujący m.in. kradzież mienia o łącznej wartości 500 zł, tj. z rażącą obrazą przepisu art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., ponieważ w dacie wyrokowania przez Sąd, zachowanie M. B. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z brzmieniem art. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247), wartość skradzionego mienia nie przekraczała wówczas 1/4 minimalnego wynagrodzenia,
wniósł
o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania
.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Poza sporem jest, że złożony przez prokuratora wniosek o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 k.p.k. winien być poddany przez Sąd Rejonowy w T.  ocenie zarówno pod względem jego merytorycznej poprawności, jak też zgodności z przepisami prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w T., uwzględniając wniosek oskarżyciela publicznego i skazując w trybie art. 335 k.p.k. M. B. za z zarzucane mu przestępstwa na karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, nie sprostał tym wymaganiom.
O ile bowiem w dacie skierowania do Sądu Rejonowego w T. aktu oskarżenia, tj. 30 grudnia 2016 r. wniosek prokuratora o skazanie oskarżonego M. B. w trybie art. 335 k.p.k., na uzgodnioną wcześniej karę, był prawidłowy, o tyle po zmianie stanu prawnego w styczniu 2017
r.
wymagał on stosownej korekty, która uwzględniałaby aktualny stan prawny.
Przypisany w punkcie I wyroku ciąg przestępstw, zawierający czyny opisane w pkt III, IV i IX aktu oskarżenia, obejmował m.in. dokonaną przez M. B. w dniu 5 września 2016 r. w T. kradzież akumulatorów samochodowych o łącznej wartości 500 zł na szkodę A. K. i P. B. (czyn z pkt III aktu oskarżenia). W dacie popełnienia tego czynu zachowanie sprawcy, z uwagi na wartość skradzionego mienia, stanowiło przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami, wartość mienia uzasadniająca przyjęcie w przypadku tzw. czynów przepołowionych przestępstwa kradzieży, a nie wykroczenia, była wielkością przekraczającą 1/4 ówczesnego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę określiło jego wysokość w 2016 roku na poziomie 1850 zł, a zatem 1/4 tego wynagrodzenia wynosiła 462,50 zł. W tej sytuacji przypisany czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 500 zł w dniu 5 września 2016 r. był przestępstwem.
Sytuacja prawna uległa jednak zmianie w chwili wyrokowania, albowiem od dnia 1 stycznia 2017 roku, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz.1456), wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę została ustalona na poziomie 2000 zł. Wartość skradzionych przez M. B. akumulatorów przestała zatem przekraczać wskaźnik 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę i w dniu wydania wyroku skazującego, tj. 26 stycznia 2017 r. oznaczała, iż oskarżony dopuścił się jedynie wykroczenia określonego w art. 119 k.w.
Sąd Rejonowy w T. nie dostrzegał tej zmiany stanu prawnego i akceptując w opisanej sytuacji wniosek oskarżyciela publicznego o skazanie M. B. na posiedzeniu, bez przeprowadzenia rozprawy, a następnie uznając, iż dopuścił się on i przestępstwa kradzieży rażąco naruszył przepisy art. 335 § 2 k.p.k. w zw. z art. 343 § 3 i 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (por. też wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt II KK 209/14 i z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II KK 318/16).
Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k., rozstrzygnął jak w wyroku.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI