IV KK 235/15

Sąd Najwyższy2015-10-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karnekwalifikacja prawnaustalenia faktyczneart. 280 k.k.art. 13 k.k.art. 279 k.k.art. 283 k.k.postępowanie kasacyjne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego T.W. jako oczywiście bezzasadną, uznając, że zarzuty dotyczyły głównie ustaleń faktycznych, a nie rażących naruszeń prawa.

Obrońca skazanego T.W. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz błędną kwalifikację prawną czynu. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną, ponieważ zarzuty dotyczyły w istocie polemiki z ustaleniami faktycznymi i próbą skłonienia Sądu Najwyższego do rozpoznania niedopuszczalnego w postępowaniu kasacyjnym zarzutu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego T.W. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. skazujący T.W. za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. Obrońca zarzucił m.in. rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację prawną czynu (zamiast art. 279 § 1 k.k. na art. 280 § 1 k.k.) oraz naruszenie prawa procesowego (art. 7 k.p.k., art. 433 § 1 i § 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że zarzuty obrońcy zmierzały do podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy wskazał również na niespójność kasacji, która łączyła zarzuty naruszenia prawa materialnego z procesowym, co jest sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem. Zarzut dotyczący niezastosowania art. 283 k.k. (wypadek mniejszej wagi) uznano za niezasadny, wskazując, że sąd nie był zobligowany do jego zastosowania, a skazany notorycznie popełniał przestępstwa przeciwko mieniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację, zwolnił skazanego od kosztów sądowych i zasądził wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacyjne skierowane przeciwko podstawie faktycznej wyroku są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją orzekania i nie służy do ponownej oceny dowodów czy kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
Prokurator Prokuratury Okręgowejorgan_państwowyprokurator
adw. B. S.inneobrońca z urzędu

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Część składowa czynu zabronionego, wskazująca na usiłowanie.

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za rozbój.

k.k. art. 14 § § 1

Kodeks karny

Część składowa czynu zabronionego, wskazująca na usiłowanie.

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący kradzieży z włamaniem, sugerowany przez obrońcę jako właściwa kwalifikacja.

Pomocnicze

k.k. art. 178 a § § 4

Kodeks karny

Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, który został pierwotnie przypisany skazanemu.

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k. art. 283

Kodeks karny

Przepis dotyczący wypadku mniejszej wagi, którego zastosowania domagał się obrońca.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów apelacji dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Podstawy kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jest skierowana przeciwko podstawie faktycznej wyroku, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Zarzuty obrońcy są niespójne, łącząc naruszenie prawa materialnego z procesowym. Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego i nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych. Sąd odwoławczy wszechstronnie odniósł się do zarzutów apelacji. Sąd nie był zobligowany do zastosowania art. 283 k.k. (wypadek mniejszej wagi), zwłaszcza wobec notorycznego popełniania przestępstw przez skazanego.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. na art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. Rażące naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu art. 283 k.k. Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k.) poprzez wadliwą ocenę dowodów. Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 k.p.k.) poprzez brak poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zwrócona przeciwko podstawie faktycznej wyroku Sądu I instancji, co powoduje, że nie spełnia ustawowych wymogów zawartych w art. 519 k.p.k. Wywody autora kasacji zmierzające do wykazania, że doszło do wadliwej oceny materiału dowodowego, stanowią w istocie rzeczy polemikę z ustaleniami faktycznymi i jednocześnie próbę skłonienia Sądu Najwyższego do rozpoznania niedopuszczalnego w postępowaniu kasacyjnym zarzutu kasację obrońcy skazanego należy ocenić, jako niespójną, ponieważ wbrew utrwalonemu w judykaturze Sądu Najwyższego poglądowi, że nie łączy się w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzutów rażącego naruszenia prawa materialnego z prawem procesowym, obrońca skazanego właśnie to uczynił. Nie można mówić o naruszeniu prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest – zdaniem autora kasacji - wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę. Całkowicie niezasadny jest zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, tj art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., gdyż sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego w ramach postępowania apelacyjnego, nie poczynił żadnych własnych ustaleń faktycznych w sprawie, ani nie zmienił ustaleń Sądu I instancji. Niezasadnie podniesiono zarzut niezastosowania art. 283. Nie można Sądowi robić zarzutu z niezastosowania przepisu, do którego zastosowania nie był zobligowany, a którego zastosowanie jest fakultatywne. Sąd podkreślił, że skazany notorycznie popełnia przestępstwa przeciwko mieniu.

Skład orzekający

Józef Dołhy

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w kasacji oraz zasadności łączenia zarzutów materialnych i procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i potwierdza utrwalone zasady postępowania kasacyjnego, co jest ważne dla prawników karnistów, ale nie zawiera elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 235/15
POSTANOWIENIE
Dnia 30 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 października 2015 r.,
‎
sprawy
T. W.
‎
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.
‎
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 14 stycznia 2015 r.,
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M.
‎
z dnia 12 lutego 2014 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego;
3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. B. S. - Kancelaria Adwokacka - kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie skazanego T. W.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 roku,
uznał T. W. za winnego występku z art. 178 a § 4 k.k. i za to na mocy tego przepisy wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec skazanego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 (czterech) lat.
Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy uznał T. W., winnym tego, że w dniu 3 stycznia 2013 roku w S. po wdarciu się do domu M. T., grożąc jej natychmiastowym użyciem przemocy, to jest pozbawieniem życia, szarpiąc za ubranie usiłował zmusić ją do wydania mu pieniędzy, a przeszukując zawartość kredensu i szafki usiłował zabrać w celu przywłaszczenia pieniądze M. T., jednak zamierzonego celu nie osiągnął z powodu nie odnalezienia pieniędzy oraz oddalenia się pokrzywdzonej to jest popełnienia występku z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. i za to na mocy art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności; jako karę łączną orzeczono karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawiania wolności.
Powyższy wyrok zaskarżył apelacją obrońca skazanego T. W. Zarzucił wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia poprzez uznanie, że T. W. wypełnił swoim zachowaniem znamiona czynu zabronionego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w sytuacji, kiedy ocena dowodów prowadzi do wniosku, że skazany nie dopuścił się czynu zarzucanego mu w punkcie II oskarżenia.
Skarżący podniósł również obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, to jest art. 7 k.p.k. oraz art. 5 § 2 k.p.k. poprzez obdarzenie walorem wiarygodności zeznań pokrzywdzonej, i jednocześnie odmówieniem nadania tego przymiotu skazanemu z jednoczesnym pominięciem dowodu z jego wyjaśnień.
Obrońca skazanego wniósł w zwykłym środku zaskarżenia o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie skazanego od czynu zarzucanego mu w drugim punkcie aktu oskarżenia, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 roku, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, uznając apelację obrońcy skazanego za oczywiście bezzasadną.
Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego T. W. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1.
rażące naruszenie prawa materialnego polegające na obrazie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 k.p.k. poprzez zakwalifikowanie czynu skazanego z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że T. W. dopuścił się czynu zabronionego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k.
2.
z ostrożności procesowej obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego polegające na obrazie art. 283 k.k. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skazany swym zachowaniem wypełnił znamiona art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że skazany dopuścił się przestępstwa określonego w art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.
3.
rażące naruszenie prawa procesowego polegające na obrazie następujących przepisów, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia:
- art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. poprzez dokonanie oceny dowodów z zeznań świadka […] oraz samego skazanego wbrew zasadom wyrażonym w tym przepisie, albowiem dokonana ocena z zeznań wskazanych świadków nie uwzględnia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego,
- art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 k.p.k. poprzez brak poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego skazanemu art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. na art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. ewentualnie art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.
Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o oddalenie kasacji, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy T. W. jest bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Analizując zarzuty zawarte w skardze trudno nie zauważyć, że jest ona zwrócona przeciwko podstawie faktycznej wyroku Sądu I instancji, co powoduje, że nie spełnia ustawowych wymogów zawartych w art. 519 k.p.k.
Wywody autora kasacji zmierzające do wykazania, że doszło do wadliwej oceny materiału dowodowego, stanowią w istocie rzeczy polemikę z ustaleniami faktycznymi i jednocześnie próbę skłonienia Sądu Najwyższego do rozpoznania niedopuszczalnego w postępowaniu kasacyjnym zarzutu, o którym mowa w art. 438 pkt 3 k.p.k.
Kasację obrońcy skazanego należy ocenić, jako niespójną, ponieważ wbrew utrwalonemu w judykaturze Sądu Najwyższego poglądowi, że nie łączy się w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzutów rażącego naruszenia prawa materialnego z prawem procesowym, obrońca skazanego właśnie to uczynił. Nie można mówić o naruszeniu prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest – zdaniem autora kasacji - wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę.
Skarżący kwestionuje przyjętą w wyroku Sądu I instancji kwalifikację prawną, a nietrafność dokonanej przez Sąd oceny prawnej zachowania oskarżonego wywodzi z błędnej oceny zaprezentowanych dowodów i będących jej następstwem wadliwych ustaleń faktycznych. Tego rodzaju zabieg nie mieści się w ramach podstaw kasacji.
Całkowicie niezasadny jest zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, tj art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., gdyż sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego w ramach postępowania apelacyjnego, nie poczynił żadnych własnych ustaleń faktycznych w sprawie, ani nie zmienił ustaleń Sądu I instancji. Uzasadnienie Sądu Okręgowego wskazuje na wszechstronne, wręcz drobiazgowe odniesienie się przez Sąd do zarzutów apelacji, w tym również do zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 7 k.p.k. Dokonując kontroli apelacyjnej sąd odwoławczy gruntownie odniósł się do każdej z relacji świadków oraz skazanego. Uzasadnienie Sądu odwoławczego nie pozwala na stwierdzenie, że sąd ten dopatrzył się w procedowaniu sądu I instancji błędów, które prowadziłyby do wniosku, że ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była dowolna, a nie swobodna.
Podobnie, jako oczywiście bezzasadny należy ocenić zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 k.p.k. bazujący na przekonaniu skarżącego, że Sąd Okręgowy powinien z urzędu zmienić kwalifikację prawną czynu z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. na art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. Zarówno ten zarzut (punkt 3 kasacji) jak i zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego z punktu 1 kasacji (w sytuacji gdy Sąd odwoławczy w ogóle nie dokonywał własnej subsumcji prawnej czynu, w pełni akceptując podstawę skazania przyjętą przez Sąd I instancji) jest niczym innym, jak podważeniem prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji.
Z tego względu oba
zarzuty z punktu 1 oraz 3 - podpunkt drugi należy ocenić, jako oczywiście bezzasadne.
Nawiązując do zarzutu obrońcy T. W. z punktu 2 kasacji, dotyczącego niezastosowania przez Sąd art. 283 k.k., to tak sformułowany zarzut jest nie tylko oczywiście bezzasadny, ale wręcz niepoprawny. Niezasadnie podniesiono zarzut niezastosowania art. 283. Nie można Sądowi robić zarzutu z niezastosowania przepisu, do którego zastosowania nie był zobligowany, a którego zastosowanie jest fakultatywne. Wypadek mniejszej wagi (art. 283 k.k.) jest uprzywilejowaną postacią czynu o znamionach ustawowych przestępstwa typu podstawowego, charakteryzującą się przewagą elementów łagodzących, których w tej sprawie Sąd nie dostrzegł. Wymierzając skazanemu karę Sąd wziął pod uwagę między innymi wiek i niedołęstwo pokrzywdzonej, i jej negatywne przeżycia
związane ze zdarzeniem.
Wypadek mniejszej wagi zachodzi wówczas gdy znamiona przestępstwa cechuje niewysoka szkodliwość społeczna, zaś jego sprawca nie jest na tyle niebezpieczny dla społeczeństwa aby zastosować w stosunku do niego zwykłą karę przewidzianą za popełnione przestępstwo, podczas gdy Sąd podkreślił, że skazany notorycznie popełnia przestępstwa przeciwko mieniu.
Sam fakt, że czyn skazanego pozostał jedynie usiłowaniem nie usprawiedliwia konieczności zastosowania art. 283 k.k. Zgodnie z art. 14 § 2 k.k. sąd wymierza karę w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa, więc w tej sprawie skazany podlegał karze jak za dokonanie przestępstwa rozboju.
Z powyższych względów należało kasację oddalić jako bezzasadną w stopniu oczywistym.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI