Orzeczenie · 2025-07-09

IV KK 233/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższykara łącznawyjaśnienia współoskarżonegopoczytalnośćocena dowodówpostępowanie karneprzestępstwo skarbowe

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach. Skazany A. G. został pierwotnie ukarany karą łączną pozbawienia wolności i grzywny za szereg przestępstw, w tym z art. 258 § 1 k.k., art. 299 § 5 k.k. oraz przestępstwa skarbowe. Obrońca w kasacji zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania karnego, w tym art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., kwestionując wiarygodność wyjaśnień zmarłego współoskarżonego A. S. oraz podnosząc kwestię jego poczytalności. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że podstawową wadą kasacji jest brak odniesienia zarzutów do orzeczenia sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że sądy nie miały podstaw do kwestionowania poczytalności A. S., a jego wyjaśnienia, mimo śmierci przed postępowaniem jurysdykcyjnym, zostały uznane za wiarygodne i zbieżne z innymi dowodami. Sąd Najwyższy zaznaczył, że obrońca nie wykazał, aby doszło do tzw. "efektu przeniesienia" uchybień sądu pierwszej instancji na sąd odwoławczy, a zarzuty miały charakter niekasacyjny. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych kasacji, w szczególności dotyczących zarzutów kierowanych do orzeczenia sądu odwoławczego oraz oceny dowodów z wyjaśnień zmarłego świadka.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wyjaśnienia zmarłego współoskarżonego, złożone w postępowaniu przygotowawczym, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych, zwłaszcza w kontekście wątpliwości co do jego poczytalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli są one wiarygodne i zbieżne z innymi dowodami, a sądy nie powzięły wątpliwości co do poczytalności składającego wyjaśnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy obu instancji prawidłowo oceniły wyjaśnienia zmarłego współoskarżonego jako wiarygodne, ponieważ nie powzięły wątpliwości co do jego poczytalności, a wyjaśnienia te były zgodne z pozostałym materiałem dowodowym. Zarzuty kasacji dotyczące tej kwestii uznano za niekasacyjne.

Czy sąd jest zobowiązany do samodzielnego badania poczytalności świadka/współoskarżonego, jeśli nie powziął w tym zakresie wątpliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest zobowiązany do badania poczytalności, jeśli nie powziął w tym zakresie wątpliwości, gdyż obowiązuje domniemanie poczytalności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że domniemanie poczytalności uczestników procesu nie zostało obalone w niniejszej sprawie, a sądy nie miały podstaw do wszczynania postępowania w tym zakresie. Konsekwentne powtarzanie przez obrońcę twierdzeń o chorobie alkoholowej współoskarżonego nie wpływa na jego poczytalność ani na wiarygodność jego depozycji.

Czy zarzuty kasacji mogą dotyczyć oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeśli sąd odwoławczy ją jedynie zaaprobował?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, co do zasady kasacja dotyczy orzeczenia sądu drugiej instancji. Zarzuty dotyczące sądu pierwszej instancji są dopuszczalne tylko w sytuacji tzw. "efektu przeniesienia" i muszą być poprawnie sformułowane jako zarzuty wobec kontroli odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kasacja nie może kwestionować orzeczenia sądu pierwszej instancji, chyba że sąd odwoławczy zaabsorbował jego uchybienia. W takim przypadku autor kasacji powinien poprawnie zaatakować ocenę dowodów przez sąd odwoławczy, formułując zarzuty wskazujące na naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany
A. S.osoba_fizycznawspółoskarżony

Przepisy (30)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 299 § § 5

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 309

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 3

Kodeks karny

k.k.s. art. 56 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 76 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 37 § § 1 pkt 1 i 5

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 2 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 271 § § 1 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k.s. art. 8 § § 2 i 3

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 192 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 202 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 389 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty kasacji są niekasacyjne i nie odnoszą się do orzeczenia sądu odwoławczego. • Sądy nie powzięły wątpliwości co do poczytalności zmarłego współoskarżonego A. S. • Wyjaśnienia A. S. były wiarygodne i zbieżne z innymi dowodami. • Obrońca nie wykazał naruszenia przepisów dotyczących kontroli odwoławczej (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Rażąca obraza przepisów postępowania karnego (art. 7, 92, 410, 79 § 1 pkt 3 i 4, 192 § 2, 202 § 2, 389 § 3 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę wyjaśnień zmarłego współoskarżonego A. S. • Nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu psychicznego i poczytalności A. S. (art. 5 § 2 k.p.k.). • Obraza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez nierozstrzygnięcie samodzielnie przez Sąd poczytalności A. S.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna, toteż podlega rozpoznaniu i oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. • Podstawową wadą niniejszej kasacji jest brak odniesienia podniesionych w niej zarzutów – zarówno w ich podstawie prawnej, jak też słownym opisie - do orzeczenia Sądu odwoławczego, co nadaje im charakter niekasacyjny. • Przedmiotem zaskarżenia kasacją jest bowiem, co do zasady, orzeczenie Sądu II instancji, które podlega ocenie w świetle zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym, a nie orzeczenie Sądu I instancji. • Wszystkie podniesione w kasacji zarzuty dotyczą niesłusznego, zdaniem skarżącego, uznania za wiarygodne wyjaśnień złożonych przez A. S. w postępowaniu przygotowawczym, obciążających A. G. • Skarżący formułując zarzuty kasacyjne nie tylko nie dochował należytej staranności, ale też zignorował treść uzasadnienia orzeczenia Sądu odwoławczego, powielając w kasacji błędy w podstawie prawnej zarzutów, których popełnienie Sąd Apelacyjny wcześniej mu wytknął. • Obowiązuje bowiem domniemanie poczytalności uczestników procesu, które dopiero może zostać obalone na podstawie konkretnych dowodów, świadczących o jej braku. • Konsekwentne powtarzanie przez obrońcę A. G., iż z powodu choroby alkoholowej A. S. doświadczał zaburzeń postrzegania rzeczywistości i zdolności odtwarzania spostrzeżeń, co powinno dezawuować wszystkie jego depozycje, nie wpływa na jego poczytalność i nie stoi na przeszkodzie uznaniu przez Sąd jego depozycji za wiarygodne.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych kasacji, w szczególności dotyczących zarzutów kierowanych do orzeczenia sądu odwoławczego oraz oceny dowodów z wyjaśnień zmarłego świadka."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak dopuszczalność zarzutów w kasacji i ocena dowodów z wyjaśnień zmarłego świadka, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kasacja oddalona przez Sąd Najwyższy. Kluczowe błędy obrońcy i ocena wyjaśnień zmarłego świadka.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst