Orzeczenie · 2013-08-21

IV KK 231/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-08-21
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
prawo karnekasacjaprawo do obronydoręczeniawyrok zaocznySąd Najwyższynaruszenie procedury

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego K.W., który został skazany wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w B. za kradzież. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym prawa do obrony (art. 6 k.p.k.), poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, mimo że przebywał on w tym czasie w zakładzie karnym. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy wadliwie zastosował przepisy o doręczeniach zastępczych (art. 132 § 2 k.p.k.) i prowadził postępowanie zaocznie (art. 479 § 1 k.p.k.), mimo posiadania informacji o pobycie oskarżonego w zakładzie karnym. Oskarżony nie otrzymał aktu oskarżenia ani wezwania na rozprawę, co pozbawiło go prawa do obrony. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, z zaleceniem zapewnienia udziału skazanego w rozprawie, jeśli wyrazi taką wolę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście doręczeń i prowadzenia postępowania zaocznego wobec osób pozbawionych wolności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu oskarżonego w zakładzie karnym w trakcie postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, który przebywa w zakładzie karnym, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, jeśli oskarżonemu nie doręczono prawidłowo wezwań i nie zapewniono możliwości udziału w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa do obrony (art. 6 k.p.k.) oraz przepisów o doręczeniach (art. 132 § 2 k.p.k.) i prowadzeniu postępowania zaocznego (art. 479 § 1 k.p.k.), ponieważ oskarżony przebywał w zakładzie karnym, a mimo to sprawę rozpoznano pod jego nieobecność, bez zapewnienia mu możliwości obrony.

Jakie są konsekwencje wadliwego doręczenia wezwania na rozprawę w sytuacji, gdy oskarżony przebywa w zakładzie karnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wadliwe doręczenie wezwania w takiej sytuacji uniemożliwia prowadzenie postępowania zaocznego i stanowi podstawę do uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku pobytu oskarżonego w zakładzie karnym, nie można stosować przepisów o doręczeniu zastępczym (art. 132 § 2 k.p.k.) ani prowadzić postępowania zaocznego (art. 479 § 1 k.p.k.), jeśli nie zapewniono mu faktycznej możliwości obrony lub nie doręczono wezwania w odpowiedni sposób, np. za pośrednictwem administracji zakładu karnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (K. W.)

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
M. W.osoba_fizycznażona oskarżonego

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony zostało naruszone przez nierozpoznanie sprawy z udziałem oskarżonego, który nie wiedział o terminie rozprawy i nie mógł złożyć wyjaśnień.

k.p.k. art. 132 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten nie miał zastosowania, gdyż nie wchodziła w grę 'chwilowa nieobecność adresata', a oskarżony przebywał w zakładzie karnym.

k.p.k. art. 479 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd nie miał podstaw do prowadzenia postępowania bez udziału oskarżonego, gdyż nie doręczono mu prawidłowo wezwania i nie miał on możliwości obrony.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczy zmiany miejsca zamieszkania z własnej decyzji, a nie pobytu w zakładzie karnym.

k.p.k. art. 134 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy wskazał, że wezwanie nie zostało doręczone za pośrednictwem administracji zakładu karnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony przebywał w zakładzie karnym w czasie postępowania zaocznego. • Nie zapewniono oskarżonemu prawidłowego doręczenia wezwań. • Pozbawienie oskarżonego możliwości obrony stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa procesowego • pozbawiło go prawa do obrony • nie mógł mieć zastosowania przepis art. 132 § 2 k.p.k., ponieważ nie wchodziła w grę „chwilowa nieobecność adresata” • nie doręczono oskarżonemu wezwania w formie zastępczej (...) ani za pośrednictwem administracji zakładu karnego • rażące naruszenie prawa do obrony oskarżonego (art. 6 k.p.k.) nastąpiło przez to, że nie otrzymał on aktu oskarżenia (...) nie mógł wziąć udziału w rozprawie, gdyż nie wiedział o jej terminie i nie został na nią doprowadzony

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

sprawozdawca

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście doręczeń i prowadzenia postępowania zaocznego wobec osób pozbawionych wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu oskarżonego w zakładzie karnym w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie prawa do obrony i prawidłowych procedur doręczeń, nawet w przypadku osób skazanych. Podkreśla, że pobyt w więzieniu nie pozbawia praw procesowych.

Czy można skazać więźnia zaocznie? Sąd Najwyższy odpowiada: nie, jeśli naruszono jego prawo do obrony!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst