IV KK 23/18

Sąd Najwyższy2018-02-22
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekara grzywnySąd NajwyższykasacjaKodeks wykroczeńpostępowanie w sprawach o wykroczeniazwierzętapogryzienie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego skazujący P.Ż. za wykroczenie na karę grzywny 1000 zł, uznając, że przekroczono ustawowe maksimum kary grzywny przewidziane dla tego czynu.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w B., który skazał P.Ż. za wykroczenie z art. 77 k.w. na karę grzywny w wysokości 1000 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o ukaranie bez rozprawy, wymierzając karę grzywny przekraczającą ustawowe maksimum (250 zł) przewidziane dla tego wykroczenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 lipca 2017 r., którym P.Ż. został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 77 Kodeksu wykroczeń (niezachowanie zwykłych i nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, co doprowadziło do pogryzienia) i ukarany grzywną w wysokości 1000 zł. Sąd Rejonowy wydał wyrok bez przeprowadzania rozprawy, na wniosek Komendanta Miejskiego Policji i za zgodą obwinionego, zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.w. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 63 § 2 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w.) oraz prawa materialnego (art. 77 k.w.). Kluczowym zarzutem było wymierzenie kary grzywny w wysokości 1000 zł, podczas gdy art. 77 k.w. przewiduje karę grzywny do 250 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, akceptując wniosek o ukaranie bez rozprawy i wymierzając karę przekraczającą ustawowe maksimum. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd nie jest związany wnioskiem o ukaranie bez rozprawy i ma obowiązek kontroli jego zgodności z prawem. W sytuacji, gdy wniosek zawierał propozycję kary niezgodnej z prawem, sąd powinien był dokonać zmiany lub skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania, z zaleceniem prawidłowego określenia wymiaru kary mieszczącego się w granicach przewidzianych przez art. 77 k.w.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić takiego wniosku bez dokonania zmiany kary lub skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd orzekający jest obowiązany kontrolować wniosek o ukaranie bez rozprawy pod względem zgodności z prawem. W przypadku, gdy wniosek zawiera propozycję kary niezgodnej z przepisami (np. przekraczającej ustawowe maksimum), sąd powinien albo zasugerować zmianę wniosku, albo skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony (P.Ż.)

Strony

NazwaTypRola
P.Ż.osoba_fizycznaobwiniony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
Komendant Miejski Policji w B.organ_państwowyoskarżyciel
F. B.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 77

Kodeks wykroczeń

Określa górną granicę kary grzywny za nie zachowanie zwykłych i nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia do 250 zł.

k.p.w. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Reguluje możliwość skazania bez rozprawy na wniosek oskarżyciela publicznego za zgodą obwinionego, z określeniem kary lub środka karnego.

k.p.w. art. 63 § § 2 i 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Nakłada na sąd obowiązek kontroli wniosku o ukaranie bez rozprawy i możliwość dokonania jego zmiany lub skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Pomocnicze

k.w. art. 24 § § 1

Kodeks wykroczeń

Określa ogólne zasady wymiaru kary grzywny, stosowane gdy przepis szczególny nie określa jej wysokości lub granic.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, jeśli sprawa jest oczywista.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Rejonowy nie miał prawa wymierzyć kary grzywny w wysokości 1000 zł, gdy art. 77 k.w. przewiduje maksymalnie 250 zł. Sąd Rejonowy nieprawidłowo zastosował art. 24 § 1 k.w. w sytuacji, gdy art. 77 k.w. określał już granice grzywny.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego rażące naruszenie przepisu prawa materialnego bezrefleksyjna akceptacja przedmiotowego wniosku przez Sąd Rejonowy

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Rafał Malarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy w sprawach o wykroczenia oraz stosowania art. 77 k.w. i art. 24 § 1 k.w."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia maksymalnej kary grzywny we wniosku o ukaranie bez rozprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i przepisów prawa, nawet w sprawach o wykroczenia, a także jak sąd powinien kontrolować wnioski stron. Jest to przykład błędu proceduralnego, który doprowadził do nieprawidłowego orzeczenia.

Czy sąd może skazać na wyższą grzywnę niż przewiduje prawo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 23/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 lutego 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Rafał Malarski
Protokolant Ewa Sokołowska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie
P.Ż.
‎
obwinionego z art. 77 k.w.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
‎
w dniu 22 lutego 2018 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 28 lipca 2017 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
W dniu 19 czerwca 2017 r. do Sądu Rejonowego w B. wpłynął wniosek Komendanta Miejskiego Policji w B. o ukaranie P.Ż. za popełnienie wykroczenia z art. 77 k.w., polegającego na tym, że w dniu 12 marca 2017 r. w B. przy ul. F. 46 nie zachował zwykłych i nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, w wyniku czego doszło do pogryzienia F. B. Jednocześnie, za zgodą obwinionego, na mocy art. 58 § 1 i 2 k.p.w. wniósł o ukaranie P.Ż. bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu kary grzywny w kwocie 1.000 zł.
Sąd Rejonowy w B., po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 28 lipca 2017 r., wydał wyrok, mocą którego uznał P.Ż. za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia i za to na podstawie art. 77 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. wymierzył mu karę grzywny w kwocie 1.000 zł.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 25 sierpnia 2017 r.
Od powyższego wyroku kasację na korzyść P.Ż. wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 63 § 2 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w., polegające na uwzględnieniu przez sąd wadliwego wniosku oskarżyciela o wydanie wobec P.Ż. wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary, w następstwie czego doszło do rażącego naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 77 k.w., polegającego na wymierzeniu P. Ż. na podstawie tego przepisu kary 1.000 zł grzywny, w sytuacji gdy wykroczenie to zagrożone jest karą grzywny do 250 zł.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Nie ulega wątpliwości, że wyrok Sądu Rejonowego w B. zapadł z rażącym naruszeniem art. 63 § 2 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w. oraz art. 77 k.w., co miało istotny wpływ na jego treść.
Przepis art. 58 § 1 i 2 k.p.w. jednoznacznie stanowi, że oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego, tylko wówczas, gdy w świetle zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia wykroczenia nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy.
Wniosek o skazanie bez rozprawy tym samym stanowi rezultat swego rodzaju porozumienia pomiędzy oskarżycielem publicznym a obwinionym. Jest to wspólna propozycja oskarżyciela publicznego i obwinionego przedkładana sądowi, który nie jest nią związany. Wobec tego samo skierowanie przez oskarżyciela publicznego wniosku w trybie art. 58 § 1 k.p.w., po uprzednim uzyskaniu zgody obwinionego, obejmującej także propozycję wymierzenia mu konkretnej kary, nie zwalnia sądu z obowiązku poddania kontroli takiego wniosku pod względem jego zgodności w zakresie formalnym i merytorycznym, z regułami obowiązującego prawa.
Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Sąd Rejonowy w B. aprobując wniosek oskarżyciela - Komendanta Miejskiego Policji w B. - o wydanie wobec obwinionego P.Ż. wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary, nie dostrzegł tego, że oskarżyciel zaproponował wymierzenie obwinionemu uzgodnionej z nim kary grzywny
w kwocie 1.000 zł, podczas gdy przepis art. 77 k.w. przewiduje zagrożenie karą grzywny tylko do kwoty 250 zł. Wprawdzie art. 24 § 1 k.w., przywołany przez Sąd Rejonowy
w B., obok art. 77 k.w. jako podstawa wymiaru kary stanowi, że grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5.000 zł., ale ma on zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy w przepisie szczególnym podano, iż czyn jest zagrożony karą grzywny bez równoczesnego określenia jej wysokości. Przepis art. 24 § 1 k.w. wskazuje jednocześnie, że ustawa może określać inne jej granice, jak ma to miejsce w treści art. 77 k.w., który przewiduje, że górna granica kary grzywny wynosi 250 zł.
W omawianej sytuacji Sąd orzekający - jak słusznie wskazuje skarżący - zgodnie z art. 63 § 2 k.p.w. obowiązany był uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim określonej zmiany co do wymiaru kary grzywny, dostosowanej do stanu prawnego. Wobec nieobecności stron postępowania na posiedzeniu, należało choćby korespondencyjnie zasugerować tę zmianę oskarżycielowi oraz powiadomić obwinionego o potrzebie przekształcenia (korekty) złożonego wniosku, bądź skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych, zgodnie z treścią art. 63 § 5 k.p.w. Bezrefleksyjna akceptacja przedmiotowego wniosku przez Sąd Rejonowy w B., doprowadziła do rażącego naruszenia art. 63 § 2 i 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w. przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia, w następstwie czego doszło do rażącego naruszenia art. 77 k.w., które miało istotny wpływ na jego treść, bowiem P. Ż. wymierzona została surowsza kara grzywny od sankcji przewidzianej za przypisane mu wykroczenie.
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. Ponownie rozpoznając sprawę sąd właściwy będzie procedował z poszanowaniem przepisów zarówno Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, jak i Kodeksu wykroczeń,
prawidłowo określając wobec obwinionego wymiar kary, której wysokość mieścić się będzie w granicach przewidzianych sankcją art. 77 k.w.
Z tych względów orzeczono, jak w wyroku.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI