IV KK 23/15

Sąd Najwyższy2015-03-04
SAOSKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekradzieżtablice rejestracyjnepaliwokara łącznakodeks wykroczeńkasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie czterech kar jednostkowych zamiast jednej kary łącznej za zbiegające się wykroczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść K. P. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który uznał ją winną czterech wykroczeń i wymierzył cztery odrębne kary. Kasacja zarzuciła naruszenie art. 9 § 2 k.w. poprzez orzeczenie wielu kar jednostkowych zamiast jednej kary łącznej w przypadku realnego zbiegu wykroczeń. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania zasady orzekania jednej kary łącznej.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść K. P. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w R. z dnia 23 grudnia 2013 r. Wyrokiem tym K. P. została uznana za winną czterech wykroczeń, w tym kradzieży tablic rejestracyjnych i paliwa, a także kierowania pojazdem na niezalegalizowanych tablicach. Za te wykroczenia wymierzono jej łącznie trzy kary ograniczenia wolności i jedną karę nagany. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 9 § 2 Kodeksu wykroczeń, który nakazuje orzeczenie jednej kary łącznej w przypadku zbiegu wykroczeń. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, podkreślając, że przepis art. 9 § 2 k.w. jednoznacznie reguluje zasady postępowania przy realnym zbiegu wykroczeń i wymaga wymierzenia jednej kary łącznej, z możliwością orzeczenia środków karnych na podstawie innych przepisów. Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżony wyrok rażąco naruszył ten przepis, co miało istotny wpływ na jego treść. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego. Sąd zwrócił również uwagę na zbliżający się termin przedawnienia karalności wykroczeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku zbiegu wykroczeń należy orzec jedną karę łączną, zgodnie z art. 9 § 2 k.w.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 9 § 2 k.w., który jednoznacznie nakazuje wymierzenie jednej kary łącznej w granicach najsurowszej kary przewidzianej dla zbiegających się wykroczeń, co nie wyklucza orzeczenia środków karnych. Orzeczenie wielu kar jednostkowych jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

K. P. (w części dotyczącej uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaobwiniona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów postępowania
Klub Sportowy J. K. 24innepokrzywdzony
Stacja Paliw w T.innepokrzywdzony
A. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (13)

Główne

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 97

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

Nakazuje orzeczenie jednej kary łącznej w przypadku zbiegu wykroczeń.

Pomocnicze

kpk art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na rozpoznanie sprawy w trybie posiedzenia bez udziału stron.

k.p.s.w. art. 110

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Reguluje możliwość wniesienia kasacji.

k.p.s.w. art. 111

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Reguluje podstawy kasacji.

kpk art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy dopuszczalności kasacji.

kpk art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie kasacji.

k.p.s.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy stosowania przepisów kpk do postępowania w sprawach o wykroczenia.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwolnienia od kosztów postępowania.

k.p.s.w. art. 119

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach o wykroczenia.

k.w. art. 45 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy przedawnienia karalności wykroczeń.

k.w. art. 45 § § 2

Kodeks wykroczeń

Dotyczy skutków uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia przed upływem okresu przedawnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 9 § 2 k.w., polegające na jednoczesnym orzeczeniu o ukaraniu obwinionej za cztery wykroczenia i wymierzeniu jej czterech kar jednostkowych, wbrew zasadzie wynikającej z powołanego przepisu.

Godne uwagi sformułowania

zasady postępowania przy realnym zbiegu wykroczeń reguluje przepis art. 9 § 2 k.w. nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i wyraźnie nakazuje zastosowanie autonomicznego sposobu wymierzania kary w przypadku realnego zbiegu wykroczeń Niedopuszczalne jest zatem orzeczenie w jednym postępowaniu kilku kar jednostkowych, wynikających z sankcji zawartych w normach, których naruszenie przypisano obwinionemu.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Zbigniew Puszkarski

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 9 § 2 k.w. w przypadku zbiegu wykroczeń, zasady orzekania kar w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykroczeń i zasad orzekania kar jednostkowych w zbiegu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej w prawie wykroczeń – sposobu orzekania kary przy zbiegu czynów. Jest to istotne dla praktyków prawa wykroczeń.

Jedna kara za cztery wykroczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zbiegu czynów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 23/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie K. P. ukaranej za wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. i z art. 97 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 kpk, bez udziału stron na posiedzeniu w dniu 4 marca 2015 r., kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść K. P. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w R. z dnia 23 grudnia 2013 r., I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania; II. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem nakazowym z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt … 1096/13, Sąd Rejonowy w R. uznał K. P. za winną zarzucanych jej wykroczeń, a mianowicie: 1/ tego, że w dniu 24 września 2013 r. w miejscowości K. 24, gmina T. województwa p./…/, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, której sprawę wyłączono do odrębnego postępowania, dokonała kradzieży dwóch tablic rejestracyjnych o numerze […] z pojazdu marki Renault Master, wartości 100 złotych na szkodę Klubu Sportowego J. K. 24, a więc wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., za co wymierzono jej karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 godziny w stosunku miesięcznym; 2/ tego, że w dniu 24 września 2013 r. o godzinie 22.45 w miejscowości T. na ulicy G. 41, na stacji PKN Orlen, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, której sprawę wyłączono do odrębnego postępowania, dokonała kradzieży paliwa - benzyny PB 95 w ilości 33,08 litra, poprzez zatankowanie do pojazdu marki Ford Puma o numerze rejestracyjnym […], nie uiszczając opłaty w kwocie 188,23 złotych, na szkodę Stacji Paliw w T., a więc wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., za co wymierzono jej karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 godziny w stosunku miesięcznym; 3/ tego, że w dniu 24 września 2013 r. o godzinie 22.45 w miejscowości T., na ulicy G. po drodze publicznej kierowała samochodem osobowym marki Ford Puma, zaopatrzonym w niezalegalizowane tablice rejestracyjne […], nienależące do tego pojazdu, a więc wykroczenia z art. 97 k.w., za co wymierzono jej karę nagany; 4/ tego, że w nocy z 29 na 30 września 2013 r. pomiędzy godziną 23.00 a 1.00, w miejscowości T. przy ulicy G., działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, której sprawę wyłączono do odrębnego postępowania, dokonała kradzieży dwóch tablic rejestracyjnych o numerze […] z pojazdu Fiat Punto wartości 100 złotych na szkodę A. K., a więc wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., za co wymierzono jej karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 godziny w stosunku miesięcznym; 3 5/ na mocy art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.s.w. Sąd zwolnił obwinioną od ponoszenia kosztów postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. Wydany wyrok nakazowy nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 17 stycznia 2014 r. Kasację od tego wyroku wniósł w trybie art. 110 k.p.s.w. na korzyść obwinionej Prokurator Generalny, który na podstawie art. 111 k.p.s.w., art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w., zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 9 § 2 k.w., polegające na jednoczesnym orzeczeniu o ukaraniu obwinionej za cztery wykroczenia i wymierzeniu jej czterech kar jednostkowych, wbrew zasadzie wynikającej z powołanego przepisu. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść obwinionej K. P. okazała się oczywiście zasadna, dlatego podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie podnosi skarżący, iż zasady postępowania przy realnym zbiegu wykroczeń reguluje przepis art. 9 § 2 k.w., z którego jednoznacznie wynika, że w sytuacji, gdy sprawca w jednym postępowaniu odpowiada za popełnienie dwóch lub więcej wykroczeń, wymierza się łącznie jedną karę w granicach określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów. Redakcja powołanego przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i wyraźnie nakazuje zastosowanie autonomicznego sposobu wymierzania kary w przypadku realnego zbiegu wykroczeń, wynikającego z jego treści (por: wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 30 kwietnia 2008 r., V KK 125/08, Lex Nr 395211; z dnia 20 sierpnia 2014 r., II KK 212/14, Lex Nr 1496283). Niedopuszczalne jest zatem orzeczenie w jednym postępowaniu kilku kar jednostkowych, wynikających z sankcji zawartych w normach, których naruszenie przypisano obwinionemu. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżony wyrok rażąco naruszył przepis prawa materialnego - art. 9 § 2 k.w., a wpływ tego naruszenia na treść 4 rozstrzygnięcia podjętego wobec obwinionej K. P., jest oczywisty. W przedmiotowym postępowaniu o sygnaturze … 1096/13, obwinionej wymierzono trzy kary ograniczenia wolności na podstawie art. 119 § 1 k.w. oraz karę nagany na podstawie art. 97 k.w. Nastąpiło to w sytuacji, gdy należało orzec wobec niej wyłącznie jedną karę – a to na podstawie art. 119 § 1 k.w., który jest przepisem surowszym. W związku z tym należało uwzględnić kasację, uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że przy uwzględnieniu treści art. 45 § 1 k.w., karalność wykroczeń ustanie kolejno w dniach 24 września 2015 r. oraz 30 września 2015 r., zaś w przypadku uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przed upływem okresu przedawnienia karalności, zastosowanie znajdzie norma wynikająca z art. 45 § 2 k.w.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI