Orzeczenie · 2026-06-25

IV KK 229/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceWysokanajwyższy
niealimentacjaart. 209 k.k.kasacjaSąd Najwyższypowaga rzeczy osądzonejres iudicataumorzenie postępowaniaprawo karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, który skazał P.B. za przestępstwo niealimentacji (art. 209 § 1a k.k.) popełnione w okresie od czerwca 2023 r. do maja 2024 r. na szkodę córki W. B. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., wskazując, że oskarżony został już wcześniej prawomocnie skazany za ten sam czyn popełniony w okresie od 11 października 2022 r. do 5 czerwca 2024 r. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 8 maja 2025 r. (sygn. akt IX K 679/24). Sąd Najwyższy stwierdził, że okres objęty zaskarżonym wyrokiem (czerwiec 2023 r. - maj 2024 r.) w całości mieści się w okresie objętym poprzednim skazaniem (11 października 2022 r. - 5 czerwca 2024 r.). Tym samym doszło do naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicatae), co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie karne, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście przestępstwa niealimentacji, zwłaszcza gdy okresy czynów się pokrywają.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji dwukrotnego skazania za niealimentację, gdzie okresy czynów są tożsame lub jeden zawiera się w drugim.

Zagadnienia prawne (1)

Czy ponowne skazanie za czyn niealimentacji, którego okres popełnienia częściowo pokrywa się z okresem objętym wcześniejszym prawomocnym skazaniem, narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne skazanie za czyn niealimentacji, którego okres popełnienia został już w całości objęty wcześniejszym prawomocnym skazaniem, narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że okres popełnienia czynu przypisanego w zaskarżonym wyroku (czerwiec 2023 r. - maj 2024 r.) był już w całości objęty wcześniejszym prawomocnym wyrokiem (11 października 2022 r. - 5 czerwca 2024 r.). Narusza to zasadę powagi rzeczy osądzonej, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżony P.B.

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaskazany
W. B.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - naruszenie przepisów określających zasady orzekania, w tym zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Pomocnicze

k.k. art. 209 § 1a

Kodeks karny

Przestępstwo niealimentacji.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania w przypadku uwzględnienia kasacji.

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dwukrotne skazanie za ten sam czyn niealimentacji narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej. • Okres popełnienia czynu przypisanego w zaskarżonym wyroku został w całości objęty wcześniejszym prawomocnym skazaniem.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej • rei iudicatae • bezwzględna przyczyna odwoławcza • okres uchylania się od świadczeń alimentacyjnych, przypisany oskarżonemu na mocy kolejnego z wydanych wyroków, w całości został już objęty skazaniem w rozpoznawanej poprzednio i prawomocnie zakończonej sprawie

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście przestępstwa niealimentacji, zwłaszcza gdy okresy czynów się pokrywają."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dwukrotnego skazania za niealimentację, gdzie okresy czynów są tożsame lub jeden zawiera się w drugim.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie okresów popełnienia czynów w sprawach o przestępstwa ciągłe, aby uniknąć naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasadę powagi rzeczy osądzonej.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst