IV KK 223/21

Sąd Najwyższy2021-06-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
pobicieobrażenia ciałakasacjaSąd Najwyższyrecydywanaruszenie porządku prawnegoprawo karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną i utrzymując w mocy wyrok sądu niższej instancji.

Obrońca skazanego D.K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną ocenę narażenia pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo oraz nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że ocena narażenia na niebezpieczeństwo nie wymagała wiadomości specjalnych, a odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego była uzasadniona.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D.K. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. Skazany został uznany winnym udziału w pobiciu P.Z., naruszenia jego nietykalności cielesnej i spowodowania obrażeń ciała poniżej siedmiu dni, działając w warunkach recydywy. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k. poprzez wadliwą ocenę narażenia pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo, a także naruszenie art. 6 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy w celu przedstawienia ekspertyzy nagrania. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd uznał, że ocena narażenia na niebezpieczeństwo nie wymagała wiadomości specjalnych, a samo działanie polegające na uderzaniu pięściami w newralgiczne części ciała może spowodować uszczerbek na zdrowiu. Odnosząc się do drugiego zarzutu, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego dotyczącego ekspertyzy nagrania, gdyż kwestia autentyczności nagrania nie była kwestionowana w apelacji, a treść nagrania korespondowała z zeznaniami świadków. Sąd wskazał również, że postanowienie oddalające wniosek dowodowy zostało wydane z uzasadnieniem na rozprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena ta stanowi przedmiot decyzji sądu i nie wymaga wiadomości specjalnych, zwłaszcza gdy zachowanie polega na zadawaniu ciosów w newralgiczne części ciała.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że dla oceny narażenia na niebezpieczeństwo uszczerbku na zdrowiu w wyniku pobicia nie są potrzebne wiadomości specjalne, gdyż sama możliwość wystąpienia uszczerbku stanowi znamię typu przestępstwa z art. 158 § 1 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaskazany
P. Z.osoba_fizycznapokrzywdzony
A. M.osoba_fizycznawspółsprawca
I.S.osoba_fizycznaobrońca (adwokat)

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 57a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez wadliwą kontrolę instancyjną w zakresie oceny kluczowej okoliczności w sprawie, tj. spowodowania przez oskarżonego po stronie P.Z. bezpośredniego niebezpieczeństwa nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. Naruszenie art. 6 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. poprzez brak należytego rozważenia wniosku oskarżonego D. K. o odroczenie rozprawy z dnia 8 czerwca 2020 r., skutkujące zaniechaniem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności związanych przebiegiem zdarzenia i pozbawieniem skazanego prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

to, czy w danej sytuacji doszło do narażenia życia i zdrowia na konkretne niebezpieczeństwo stanowi przedmiot decyzji Sądu, a nie biegłego. Nie potrzeba żadnych wiadomości specjalnych, by ocenić, że zachowanie takie może – choć nie musi - spowodować uszczerbek na zdrowiu. dla przypisania odpowiedzialności karnej za udział w bójce lub pobiciu nie jest konieczne wykazanie jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu. zakres postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym jest wyznaczany granicami prowadzonej kontroli odwoławczej

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia narażenia na niebezpieczeństwo w kontekście art. 158 § 1 k.k. oraz zasady prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii interpretacji znamion przestępstwa pobicia oraz zasad postępowania dowodowego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy pobicie bez widocznych obrażeń może być przestępstwem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KK 223/21
POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 czerwca 2021 r.,
‎
w sprawie
D. K.
‎
skazanego z art. 158 § 1 k.k. i in.
‎
kasacji wniesionej przez obrońcę
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt IX Ka
(…)
,
‎
utrzymującego w stosunku do skazanego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt IX K
(…)
,
p o s t a n o w i ł
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
zwolnić skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego;
3.
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata I.S., Kancelaria Adwokacka w K., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt IX
(…)
, uznał D.K. winnym tego, że w dniu 6 września 2015 r. w K. działając wspólnie i w porozumieniu z A.M., w sposób umyślny, działając publicznie, bez powodu, okazując rażące lekceważenie porządku prawnego wziął udział w pobiciu, poprzez użycie wobec P. Z. przemocy polegającej na uderzaniu pięścią w twarz, duszeniu, szarpaniu na skutego czego doznał on obrażeń ciała w postaci otarć naskórka na twarzy, sińców na lewym ramieniu, sińca z otarciami naskórka na lewym przedramieniu, a powyższe obrażenia spowodowały u P. Z. naruszenie czynności narządów ciała na okres czasu trwający poniżej dni siedmiu, czym narazili w/w na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu kary pozbawienia wolności, wymierzonej za umyślne przestępstwo podobne, co zostało uznane za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a §1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k. i za co wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności, jednocześnie zasądzając od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego kwotę 500 zł tytułem nawiązki.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.k.
Na tej podstawie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w K., sygn. akt IX Ka
(…)
, w stosunku do oskarżonego D. K., utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżając wyrok w całości podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego, a to:
1.
art. 7 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez wadliwą kontrolę instancyjną w zakresie oceny kluczowej okoliczności w sprawie, tj. spowodowania przez oskarżonego po stronie P.Z. bezpośredniego niebezpieczeństwa nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k., co w okolicznościach niniejszej sprawy wymagało wykazania dowodem z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej w kontekście zakresu doznanych obrażeń (lekki uszczerbek na zdrowiu), braku potrzeby korzystania z pomocy medycznej przez pokrzywdzonego, zwlekania z obdukcją oraz obrażeń doznanych przez jednego z oskarżonych (A. M.), świadczących o sile, z jaką działał P. Z. wobec oskarżonych;
2.
art. 6 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak należytego rozważenia wniosku oskarżonego D. K. o odroczenie rozprawy z dnia 8 czerwca 2020 r., (k. 669-671 akt sprawy) i zamknięcie przewodu sądowego oraz wydanie wyroku, skutkujące zaniechaniem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności związanych przebiegiem zdarzenia z dnia 6 września 2015 r., w tym okoliczności związanych ze sprawstwem czynu, i pozbawieniem skazanego D.K. prawa do rzeczywistej i skutecznej obrony, pomimo że celem odroczenia rozprawy było przygotowanie przez skazanego D.K. wniosków dowodowych (odnośnie dokumentu prywatnego - ekspertyzy kryminalistycznej nagrania przebiegu zdarzenia z dnia 6 września 2015 r. pochodzącego z telefonu komórkowego bezpośredniego świadka zdarzenia, pozyskanego na etapie postępowania odwoławczego) służących wykazaniu jego niewinności, a przyczyn pominięcia tego wniosku apelacyjnego nie zawarto w uzasadnieniu wyroku.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
Odpowiedź na kasację złożył prokurator, wnosząc o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną i jako taką oddalić. Podniesione zarzuty, jakkolwiek formalnie odnoszące się do naruszeń procedury, w istocie zmierzały do podważenia prawidłowych ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd pierwszej instancji, a zaaprobowanych przez Sąd odwoławczy.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów kasacji Sąd Najwyższy pragnie wskazać, że – wbrew twierdzeniom obrony – to, czy w danej sytuacji doszło do narażenia życia i zdrowia na konkretne niebezpieczeństwo stanowi przedmiot decyzji Sądu, a nie biegłego. Oczywiście, w niektórych przypadkach, w szczególności dotyczących błędów medycznych, możliwe przebiegi przyczynowo skutkowe mogą pozostać nierozpoznawalne dla osób nieposiadających wiedzy specjalnej. Nie dotyczy to jednak realiów niniejszej sprawy. Oskarżony brał udział w pobiciu ochroniarza, wspólnie i porozumieniu z inna osobą zadając ciosy pięściami w newralgiczne części ciała, w tym także w głowę. Nie potrzeba żadnych wiadomości specjalnych, by ocenić, że zachowanie takie może – choć nie musi - spowodować uszczerbek na zdrowiu. Właśnie owa możliwość wystąpienia uszczerbku stanowi znamię typu, o którym mowa w art. 158 § 1 k.p.k., a nie samo jego wystąpienie.
Co więcej, dla przypisania odpowiedzialności karnej za udział w bójce lub pobiciu nie jest konieczne wykazanie jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu. Posługując się przykładem: jeśli atakujący rzuciłby w ofiarę cegłówką, to doszłoby do narażenia na ciężki uszczerbek na zdrowiu – nawet, gdyby ofiara wyszła z takiego zdarzenia bez szwanku.
Z powyższych względów pierwszy z zarzutów uznać należy za niezasadny – Sąd nie miał obowiązku przeprowadzić dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny, ponieważ dokonanie oceny okoliczności sprawy pod kątem realizacji znamion nie wymagało wiadomości specjalnych.
Drugi z zarzutów kasacji odnosił się do niezasadnego – zdaniem obrony – oddalenia wniosku dowodowego dotyczącego ekspertyzy z zakresu nagrań audiowizualnych, tak bowiem należy traktować zarzut nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy odwoławczej celem umożliwienia oskarżonemu przedstawienia jako dowodu ekspertyzy sporządzonej na jego zlecenie. Dowód miał na celu zweryfikowanie autentyczności nagrania, na którym zarejestrowano zdarzenie będące przedmiotem niniejszej sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego Sąd odwoławczy zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku, a skarżący nie wykazał istotnego wpływu tej decyzji na treść zaskarżanego wyroku. Pamiętać przy tym trzeba, że zakres postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym jest wyznaczany granicami prowadzonej kontroli odwoławczej, a w toku postępowania dowodowego żadna ze stron nie kwestionowała rzetelności nagrań, kwestia ta nie stanowiła również przedmiotu zarzutu apelacyjnego. Treść nagrania koresponduje także z treścią zeznań świadków. Nie istniały zatem powody, by – na końcowym etapie postępowania odwoławczego – przeprowadzać w tym zakresie dodatkową weryfikację. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem kasacji. Prawdą jest, że Sąd odwoławczy nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodów swojej decyzji, lecz okoliczność ta nie może stanowić podstawy skutecznego zarzutu. Zgodnie z dyspozycją art. 170 § 3 k.p.k. oddalenie wniosku dowodowego następuje w formie postanowienia, które powinno zawierać uzasadnienie (art. 98 § 1 k.p.k.). Sąd odwoławczy wywiązał się z tego obowiązku. Postanowienie oddalające wniosek oskarżonego zostało wydane na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 r. i zostało zamieszczone w protokole rozprawy wraz z uzasadnieniem (k. 682).
Mając na względzie powyższe argumenty, kasacje należało oddalić, jako oczywiście bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI