IV KK 220/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela posiłkowego jako oczywiście bezzasadną, podkreślając niedopuszczalność kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
Oskarżyciel posiłkowy wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego H. D. od zarzutu nadużycia uprawnień i wyrządzenia szkody w mieniu Przedsiębiorstwa Zagranicznego „C.”. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionowała ustalenia faktyczne sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną, wskazując, że postępowanie kasacyjne nie jest środkiem do polemiki z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego A. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego uniewinniający H. D. od zarzutu nadużycia uprawnień jako pełnomocnik Przedsiębiorstwa Zagranicznego „C.”, polegającego na zbyciu zespołu pompowego za kwotę znacznie niższą od jego wartości. Oskarżyciel posiłkowy zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa, w tym przepisów postępowania (art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC, art. 452 § 1 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k.) oraz prawa materialnego (ustawa o zasadach prowadzenia działalności gospodarczej przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, art. 861 k.c.). Główne zarzuty dotyczyły niewłaściwego zastosowania dyrektywy pospiesznego prowadzenia postępowania, dokonania przez sąd odwoławczy własnych ustaleń faktycznych zamiast kontroli instancyjnej, nieuwzględnienia okoliczności obciążających oskarżonego, błędnej oceny dowodów oraz utożsamienia konstrukcji „przedsiębiorstwa zagranicznego” z podmiotami je prowadzącymi. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, oddalił ją jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja nie jest środkiem odwoławczym służącym polemice z sądową oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 4, 410, 7 k.p.k.) uznano za oczywiście bezzasadne, a zarzut naruszenia art. 452 § 1 k.p.k. za chybiony, gdyż sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego oceniono jako próbę obejścia ustawowego ograniczenia zakresu kasacji, zmierzającą do podważenia ustaleń faktycznych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., obciążając oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nie jest środkiem odwoławczym kierowanym do sądu kolejnej instancji i nie służy polemice z sądową oceną dowodów ani prawidłowością dokonanych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawy kasacji nie obejmują możliwości kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, nawet jeśli formalnie zarzut wskazuje na naruszenie przepisów prawa procesowego. Tego typu zarzuty są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżony H. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| Przedsiębiorstwo Zagraniczne „C.” | spółka | podmiot pokrzywdzony |
| S. D. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki cywilnej |
| H. O. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki cywilnej |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 296 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
k.p.k. art. 452 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148 art. 1
Ustawa o zasadach prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne
k.c. art. 861
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jako środek zaskarżenia nie służy polemice z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 4, 410, 7 k.p.k.) są oczywiście bezzasadne. Zarzut naruszenia art. 452 § 1 k.p.k. jest chybiony, gdyż sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego, który w istocie zmierza do podważenia ustaleń faktycznych, jest niedopuszczalny w kasacji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC przez niewłaściwe zastosowanie dyrektywy pospiesznego prowadzenia postępowania. Naruszenie art. 452 § 1 k.p.k. poprzez dokonanie własnych ustaleń faktycznych i ponowne rozpoznanie sprawy. Naruszenie art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez nieuwzględnienie okoliczności świadczących o popełnieniu czynu i nadanie nadmiernego znaczenia okolicznościom przemawiającym na korzyść oskarżonego. Naruszenie art. 7 k.p.k. przez dokonywanie ustaleń faktycznych wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu. Naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawa o działalności gospodarczej, art. 861 k.c.) poprzez błędne utożsamienie konstrukcji „przedsiębiorstwa zagranicznego” z podmiotami je prowadzącymi.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nie jest środkiem odwoławczym kierowanym do sądu kolejnej instancji podstawy kasacji nie obejmują prawnej możliwości polemiki z sądową oceną dowodów za niedopuszczalne uznać trzeba kwestionowanie w kasacji oceny dowodów i prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych próbę „obejścia” ustawowego ograniczenia zakresu kasacji, iż nie może być ona oparta na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników procesowych, ponieważ jasno określa granice postępowania kasacyjnego i niedopuszczalność podważania ustaleń faktycznych na tym etapie.
“Kasacja to nie polemika z faktami: Sąd Najwyższy stawia granice.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 220/12 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2012 r. Sąd Najwyższy w Warszawie – Izba Karna na posiedzeniu w składzie następującym: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r., sprawy H. D. oskarżonego z art. 296 § 1 k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego A.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 marca 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego z dnia 6 października 2011 r., oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża oskarżyciela posiłkowego A. K. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 6 października 2011 r., uniewinnił H. D. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 296 § 1 k.k. polegającego na tym, że w dniu 22 sierpnia 1995 roku w K. będąc pełnomocnikiem Przedsiębiorstwa Zagranicznego „C.”, nadużywając posiadanych uprawnień, wyrządził znaczną szkodę w majątku tego podmiotu gospodarczego zbywając zespół pompowy „WOMA” o numerze fabrycznym /…/ wartości 379.578 złotych, za kwotę 85.000 złotych. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego A. K., wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r., , utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z dnia 6 października 2011 r. 2 Od w/w wyroku Sądu Apelacyjnego kasację złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego A. K. Zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku a to: I. przepisu art. 2 § 1 pkt. 3 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez ich niewłaściwe zastosowanie i przez przyjęcie, że dyrektywa pospiesznego prowadzenia postępowania przemawiała za odmową wydania orzeczenia kasatoryjnego w sprawie, pomimo oczywistego istnienia takiej potrzeby, co w sposób rażący godzi w interesy oskarżyciela posiłkowego; a ponadto: II. przepisów postępowania a to: 1. przepisu art. 452 § 1 k.p.k. poprzez poczynienie własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i w efekcie ponowne rozpoznanie sprawy zamiast przeprowadzenia kontroli instancyjnej orzeczenia wydanego przez Sąd Okręgowy; 2. przepisu art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez nieuwzględnienie w analizie materiału dowodowego okoliczności świadczących o popełnieniu przez oskarżonego zarzuconego mu czynu, nie wskazanie z jakich przyczyn okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę, a nadanie nadmiernego opacznego znaczenia okolicznościom mającym przemawiać na korzyść oskarżonego; 3. przepisu art. 7 k.p.k. przez dokonywanie ustaleń faktycznych wbrew treści zebranego w sprawie materiału dowodowego na podstawie wyjaśnień oskarżonego, a wbrew dowodom w postaci dokumentów odbierających wiarygodność tym ustaleniom oraz treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, zawierającego błędne ustalenia, co było podstawą szczegółowych zarzutów apelacyjnych - co w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez Sąd Apelacyjny błędnych ustaleń po stronie stanu faktycznego i prawnego, a w konsekwencji istotnymi nieprawidłowościami procesu kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego; III. przepisów prawa materialnego, a to art. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby 3 prawne i fizyczne, (tekst jednolity Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148), przepisu art. 861 k.c., polegające na utożsamieniu konstrukcji „przedsiębiorstwa zagranicznego”, w rozumieniu wyżej powołanej ustawy, z podmiotami prowadzącymi to przedsiębiorstwo, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że maszyna WOMA stanowiła własność spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Zagraniczne C. S. D., A. K., a oskarżony miał sądzić, iż S. D. i H. O. są uprawnieni do dysponowania majątkiem używanym przez Przedsiębiorstwa Zagranicznego C. podczas gdy, maszyna WOMA nigdy nie stanowiła wkładu do spółki cywilnej. i wniósł: -w przypadku uwzględnienia zarzutu wskazanego w punkcie I. o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 marca 2012 r. przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania, -w przypadku uwzględnienia któregoś z zarzutów wskazanych w punkcie II lub III, o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 marca 2012 r., oraz wyroku Sądu Okręgowego z dnia 6 października 2011 r., i przekazanie sprawy temu ostatniemu Sądowi do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej (k. 21 – 24 akt SN). W piśmie z dnia 1 września 2012 r., oskarżyciel posiłkowy A. K. kwestionuje stwierdzenia z odpowiedzi na kasację (k. 26 – 28 akt SN). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest bezzasadna w stopniu określonym w art. 535 § 3 k.p.k. Stwierdzić należy, że podniesione w kasacji zarzuty naruszenia przepisów art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. jawią się jako oczywiście bezzasadne. Wywody zawarte w kasacji skierowane są przy tym przeciwko ocenie poszczególnych dowodów i ustaleniom faktycznym dokonanym przez sąd pierwszej instancji i zaakceptowanym przez sąd odwoławczy. Skarżący nie dostrzega, że kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nie jest środkiem odwoławczym kierowanym do sądu kolejnej instancji. Sąd Najwyższy wielokrotnie w publikowanych orzeczeniach stwierdzał, że podstawy kasacji nie obejmują prawnej możliwości polemiki z sądową oceną dowodów. W zasadzie za niedopuszczalne uznać trzeba kwestionowanie w kasacji oceny dowodów i prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, nawet wtedy, gdy formalnie zarzut wskazuje na 4 naruszenie przepisów prawa procesowego. Należy też wskazać, że naruszenie art. 4 k.p.k. statuującego zasadę obiektywizmu, nie może ze względu na stopień ogólności tego przepisu stanowić samodzielnej podstawy kasacji. Za chybiony uznać także należy zarzut obrazy przepisu art. 452 § 1 k.p.k., w sytuacji, gdy sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego. Dokonana zaś przez Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego odmienna ocena co do niektórych fragmentów ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może być uznana za taką obrazę. Za oczywiście bezzasadny należy również uznać zarzut opisany w pkt I kasacji. Sąd Najwyższy w pełni podziela ocenę tego zarzutu zawartą w pisemnej odpowiedzi na kasację (s. 6 tego pisma procesowego) i nie widząc potrzeby jej powtarzania odsyła w tej części do jej treści. Zarzut podniesiony w pkt III kasacji (obraza wskazywanych przepisów prawa materialnego), należy ocenić, jako próbę „obejścia” ustawowego ograniczenia zakresu kasacji, iż nie może być ona oparta na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych. Ten zarzut kasacyjny oraz jego uzasadnienie, to w istocie zarzut tej właśnie kategorii, który zmierza do podważenia ustaleń faktycznych Sądów, ale nie jest to już kwestia naruszenia prawa. Tym samym w ogóle, także pod pozorem zarzutu obrazy prawa materialnego, nie może być on skutecznie podnoszony w kasacji. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI