Orzeczenie · 2025-07-16

IV KK 213/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższynarkotykiustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiczyn ciągłypowaga rzeczy osądzonejocena dowodówprawo procesowe karneprawo karne materialne

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Marka Pietruszyńskiego rozpoznał na posiedzeniu kasacje wniesione przez obrońców skazanych P.K., A.D. i R.P. od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 października 2024 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 17 października 2022 r. Obrońca skazanego P.K. zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., dotyczące zaniechania wszechstronnego rozważenia zarzutów apelacji, w szczególności w zakresie oceny zeznań świadka M.S. oraz naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Obrońca skazanego R.P. podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. (powaga rzeczy osądzonej), art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 433 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 452 § 1 pkt. 2 i § 3 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 156 § 1 k.p.k. i art. 6 k.p.k., wskazując na utrzymanie w mocy wyroku pomimo prawomocnego zakończenia postępowania co do tego samego czynu, niedokonanie wszechstronnej kontroli odwoławczej oraz nieudostępnienie akt sprawy. Zarzucono również obrazę prawa materialnego, tj. art. 12 k.k. poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, kwestionując ustalenia sądu odwoławczego dotyczące braku tożsamości zachowań z poprzednim wyrokiem. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy, działając w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne. Podkreślono, że rola postępowania kasacyjnego polega na kontroli orzeczeń sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa, a nie na ponownej ocenie dowodów. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące oceny zeznań świadka M.S. zostały prawidłowo rozważone przez sąd odwoławczy, a zarzuty dotyczące czynu ciągłego i powagi rzeczy osądzonej również okazały się nietrafne. Sąd odwoławczy zasadnie uznał, że nie zachodziła tożsamość zamiaru sprawcy w obu przypadkach, co wykluczało zastosowanie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Sąd Najwyższy obciążył skazanego P.K. kosztami postępowania kasacyjnego, a skazanych A.D. i R.P. zwolnił od ich ponoszenia, zasądzając jednocześnie wynagrodzenie dla obrońców z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja roli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, zasady oceny dowodów w sprawach narkotykowych, kryteria stosowania czynu ciągłego i powagi rzeczy osądzonej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dowodów w konkretnej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty apelacyjne dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych mogą stanowić podstawę kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie służy do ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, chyba że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że jest 'sądem prawa', a nie sądem trzeciej instancji do ponownej oceny materiału dowodowego. Kontroluje jedynie sposób dokonania ustaleń faktycznych przez sądy niższych instancji pod kątem rażących naruszeń prawa procesowego.

Czy utrzymanie w mocy wyroku skazującego, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu zostało już prawomocnie zakończone, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli oba czyny zostały popełnione w wykonaniu jednego, z góry powziętego zamiaru. W tym przypadku sąd odwoławczy zasadnie uznał, że nie zachodziła tożsamość zamiaru.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że negatywna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do czynu ciągłego aktualizuje się, gdy zachowania prawomocnie osądzone i te ujawnione później były objęte jednym i tym samym zamiarem sprawcy. Sąd odwoławczy prawidłowo porównał treść zamiarów sprawcy w obu przypadkach, biorąc pod uwagę m.in. miejsce popełnienia przestępstwa, przedmiot czynności wykonawczej i osoby współsprawców, i zasadnie uznał brak tożsamości zamiaru.

Czy nieudostępnienie oskarżonemu całości akt postępowania miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli oskarżony aktywnie uczestniczył w postępowaniu, zadawał pytania i korzystał z pomocy obrońcy, a materiał dowodowy nie uległ zmianie.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że mimo nieudostępnienia akt, oskarżony aktywnie uczestniczył w rozprawach, zadawał pytania świadkom i korzystał z pomocy obrońcy, co nie ograniczyło w sposób zasadniczy jego prawa do obrony. Sąd Najwyższy podzielił tę ocenę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić kasacje
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie utrzymania wyroków)

Strony

NazwaTypRola
P.K.osoba_fizycznaskazany
A.D.osoba_fizycznaskazany
R.P.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanego P.K.inneobrońca
obrońca skazanego A.D.inneobrońca
obrońca skazanego R.P.inneobrońca
prokuratororgan_państwowyprokurator

Przepisy (22)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

u.p.n. art. 56 § 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 452 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 156 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. poz. 763 art. 17 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Dz. U. poz. 763 art. 4 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacje są oczywiście bezzasadne, ponieważ nie wykazują rażących naruszeń prawa procesowego lub materialnego, a zarzuty dotyczą ponownej oceny dowodów. • Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne, w tym dotyczące oceny zeznań świadka M.S. • Nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., gdyż sądy prawidłowo ustaliły brak tożsamości zamiaru sprawcy w obu przypadkach czynów ciągłych.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zarzutów apelacji. • Nienależyte rozważenie zarzutów obrazy przepisów prawa procesowego dotyczących swobodnej oceny dowodów i wątpliwości co do sprawstwa. • Utrzymanie w mocy wyroku skazującego pomimo prawomocnego zakończenia postępowania co do tego samego czynu. • Niedokonanie wszechstronnej kontroli odwoławczej i nieodniesienie się do zarzutów apelacyjnych. • Nieuznanie zarzutu nieudostępnienia akt sprawy jako mającego wpływ na wynik postępowania i prawo do obrony. • Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 12 k.k. poprzez stwierdzenie braku tożsamości zachowań z poprzednim wyrokiem.

Godne uwagi sformułowania

rolą postępowania kasacyjnego jest, co do zasady, kontrola orzeczeń sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa materialnego lub procesowego • Sąd Najwyższy, jako „sąd prawa” nie jest natomiast władny dokonywać ponownej oceny dowodów i na podstawie własnej oceny kontrolować poprawność dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych • Tymczasem sformułowanie w kasacji zarzutów dosłownie, bądź co do istoty związanych z postępowaniem pierwszoinstancyjnym stanowi próbę usytuowania Sądu Najwyższego w pozycji „sądu trzeciej instancji” • nie jest możliwe, przy założeniu, że podane fakty zostały zmyślone, ażeby przedstawiać je w sposób stanowczy i niezmienny w toku całego procesu, trwającego kilka lat • nie ma mowy, by o tożsamości miejsca popełnienia przestępstwa świadczył fakt ich popełnienia na obszarze tego samego województwa

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja roli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, zasady oceny dowodów w sprawach narkotykowych, kryteria stosowania czynu ciągłego i powagi rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny dowodów w konkretnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych w postępowaniu karnym, w tym roli Sądu Najwyższego i oceny dowodów, co jest istotne dla prawników. Dodatkowo porusza problematykę czynu ciągłego i powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Najwyższy: Kasacja to nie trzecia instancja do oceny dowodów!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst