IV KK 204/24

SN
IV KK 204/24
POSTANOWIENIE
Dnia 2 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
‎
SSN Jarosław Matras
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Agnieszka Murzynowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry
‎
w sprawie
P.J.
‎
podejrzanego o czyn z art. 288 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 2 października 2024 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od postanowienia Sądu Rejonowego w Przasnyszu
‎
z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt II Kp 68/23,
‎
utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratora Rejonowego w Przasnyszu
z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt […],
uchyla zaskarżone orzeczenie.
Jarosław Matras           Marek Pietruszyński           Włodzimierz Wróbel
UZASADNIENIE
Postanowieniem asesora Prokuratury Rejonowej w Przasnyszu z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt […]) umorzono dochodzenie przeciwko P. . podejrzanemu o to, że:
I.     w  dniu  20  sierpnia  2021  r.  w  miejscowości  G.,  gm  P.,  woj.  [...]  dokonał uszkodzenia  działki  oznaczonej  numerem  […],  w  ten  sposób,  że  poruszał  się  po  niej  pojazdem mechanicznym   ładowaczem  czołowym  uszkadzając  nawierzchnię  co  spowodowało  straty  w wysokości 11560,21 złotych na szkodę gminy P., tj.  o  czyn  z  art.  288 § 1  k.k.  -  wobec  stwierdzenia,  że  brak  jest  danych  dostatecznie  uzasadniających jego popełnienie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz
II. w sprawie zaistniałego  w dniu 20 sierpnia 2021 r. w miejscowości G., gm. P. woj. [...] z   terenu   działki   oznaczonej   numerem   […]   zaboru   w   celu   przywłaszczenia   dwóch   głazów kamiennych   o   bliżej   nieustalonej   wartości   nie   mniejszej   niż   500   zł   na   szkodę   gminy P., tj.   o   czyn   z   art.   278 § 1   k.k.   -   wobec   stwierdzenia,   że   czyn   nie   zawiera   znamion   czynu zabronionego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
Na to postanowienie zażalenie wniósł wójt Gminy P., zarzucając przedmiotowemu postanowieniu:
„1.  naruszenie przepisu art. 288 § 1 k.k. poprzez jego błędną wykładnię w wyniku uznania,   że   w   zakresie   czynu   popełnionego   przez   P. J., tj. uszkodzenia terenu działki nr […]w G. poprzez zniszczenie jej nawierzchni, w tym posianej trawy oraz przestawienia 6 głazów    kamiennych, przez    co    zniszczył    założenia    projektowe realizowanego  przez  Gminę P.  dofinansowanego  ze  środków Województwa [...]go zadania „Zagospodarowanie terenu wokół zbiornika  wodnego  na  potrzeby  zwiększenia walorów  turystycznych centrum miejscowości G.” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich  na  lata  2014-2020”,  w  ramach  którego  m.in. dokonano uporządkowania części działki nr […] w G., zasiania trawy, ułożenia 6 głazów kamiennych i spowodował straty na szkodę Gminy P. w wysokości 11.560,21 zł, brak jest danych dostatecznie uzasadniających jego popełnienie na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.
2.  naruszenie przepisu art. 278 § 1 k.k. poprzez jego błędną wykładnię w wyniku  uznania,  że  czyn  popełniony  przez  P.J. polegający  na  zaistniałym  w  dniu  20  sierpnia  2021r.  w  miejscowości G.,  gmina  P.  woj.  [...]  zaborze  z  działki  nr  [...] stanowiącej własność Gminy P. w celu przywłaszczenia dwóch głazów kamiennych o bliżej nieustalonej wartości nie mniejszej niż 500 zł na szkodę Gminy P., nie zawiera znamion czynu zabronionego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
3.  obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 297 § 1 pkt 1, 2, 3 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k.,
4.    błąd  w  ustaleniach  faktycznych  przyjętych  za  podstawę  orzeczenia, mający wpływ na jego treść,
5. naruszenie art. 297 § 1 pkt 4 k.p.k. przez przeprowadzenie postępowania w niepełnym  zakresie  i  nie  wyjaśnienie  istotnych  dla  sprawy  okoliczności,
6. naruszenie art. 2 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze w zw. art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. przez zaniechanie ścigania przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. oraz pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej.”
Skarżący wniósł o uchylenie  zaskarżonego    postanowienia    w    całości    i przekazanie sprawy Prokuraturze do dalszego prowadzenia.
Sąd Rejonowy w Przasnyszu postanowieniem z dnia 17 maja 2023 r. (sygn. akt II Kp 68/23) nie uwzględnił zażalenia i utrzymał postanowienie w mocy.
Od powyższego postanowienia kasację wniósł w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu
„rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., polegające na merytorycznym rozpoznaniu  zażalenia  Gminy  P.,  w  części  złożonej  na  postanowienie asesora  Prokuratury  Rejonowej  w  P. z  dnia  20  grudnia  2022  r.  o  sygn. akt  […]  o  umorzeniu  na  podstawie  art.  17  §  1  pkt  1  k.p.k., wobec  braku  danych  dostatecznie  uzasadniających  popełnienie  przestępstwa, dochodzenia przeciwko P. J. podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 288 § 1 k.k., mimo że zażalenie to zostało złożone na postanowienie wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. i podlegało rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego, tj. przez Prokuratora Okręgowego w Ostrołęce.”
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w Przasnyszu w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do rozpoznania Prokuratorowi Okręgowemu w Ostrołęce.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Przasnyszu z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt […]) było, jak trafnie wskazuje Prokurator Generalny, ponownym już postanowieniem stwierdzającym brak podstaw do wniesienia aktu oskarżenia (poprzednie dotyczące czynu z art. 288 § 1 k.k. wydane zostało w dniu 28 czerwca 2022 r.).
Powyższe postanowienie zostało w całości zaskarżone przez wójta Gminy P.. Środek odwoławczy skarżący wniósł za pośrednictwem Prokuratora Rejonowego w Przasnyszu, a jako organ właściwy do jego rozpoznania wskazał Sąd Rejonowy w Przasnyszu. Trafnie podkreśla Prokurator Generalny, że Prokurator Rejonowy w Przasnyszu przekazał Sądowi zażalenie do rozpoznania wyłącznie w zakresie kwestionującym umorzenie postępowania w sprawie o czym z art. 278 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Przasnyszu rozpoznał jednak zażalenie również w części dotyczącej umorzenia postępowania przeciwko P. J. o czyn z art. 288 § 1 k.k. Pamiętać jednak należy, że z
godnie z art. 330 § 2 k.p.k. obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd, jeżeli organ prowadzący postępowanie nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia, a postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego. Zatem w odniesieniu do czynu opisanego w pkt. 1 postanowienia asesora Prokuratury Rejonowej w Przasnyszu, Sąd Rejonowy nie powinien w ogóle orzekać, gdyż to rozstrzygnięcie asesora Prokuratury Rejonowej w Przasnyszu nie zostało mu formalnie przekazane do oceny. Z uwagi właśnie na skomplikowany proceduralnie tok postępowania w zakresie oceny realizacji znamion typu z art. 288 k.k. (obszernie opisany przez Prokuratora Generalnego w kasacji) postanowienie to jedynie w części mogło być przedmiotem zażalenia do sądu powszechnego. Tego w sprawie nie dostrzeżono.
Uchybienie to miało bardzo wymiernie i istotne konsekwencje dla sytuacji prawnej Gminy, gdyż uznanie skuteczności orzeczenia Sądu także co do zarzutu popełnienia czynu z art. 288 k.k. wyłączałoby możliwość wniesienia przez Gminę P. subsydiarnego aktu oskarżenia w tym zakresie. W sposób rażący ograniczałoby to jej prawa gwarantowane przez procedurę karną.
Należało zatem orzec jak w sentencji.
Jarosław Matras        Marek Pietruszyński     Włodzimierz Wróbel
[WB]
[ał]]