IV KK 202/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść oskarżonego M.K. od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt III K 1094/21. Oskarżony M.K. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 3 k.k. (oszustwo mniejszej wagi), polegającego na wprowadzeniu w błąd przedstawiciela firmy S. Sp. z o.o. co do zamiaru i możliwości wywiązania się z zobowiązania spłaty rat pożyczki, czym doprowadził firmę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 500 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego i procesowego, w szczególności art. 101 § 1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., poprzez wydanie wyroku skazującego w sytuacji, gdy karalność czynu przedawniła się z dniem 11 czerwca 2019 r., a postępowanie karne nie zostało wszczęte w terminie. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 2, a zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 k.k., karalność takiego przestępstwa ustaje po 5 latach od jego popełnienia. Czyn przypisany oskarżonemu miał miejsce 11 czerwca 2014 r., zatem karalność ustała z dniem 11 czerwca 2019 r. Dochodzenie w tej sprawie wszczęto dopiero 1 sierpnia 2020 r., a postanowienie o przedstawieniu zarzutu wydano 19 lutego 2021 r., a ogłoszono 18 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy dotyczące przedawnienia, w tym art. 102 k.k. regulujący jego bieg w przypadku wszczęcia postępowania, ulegały zmianom, jednakże żadna z tych zmian nie spowodowała przedłużenia terminu przedawnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. W szczególności, postępowanie nie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji z 2 marca 2016 r. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził, że negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. (przedawnienie karalności) istniała już w chwili wniesienia aktu oskarżenia. Z tego względu, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. umorzył postępowanie karne wobec M.K., obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu karalności w kontekście zmian legislacyjnych i daty wszczęcia postępowania, zwłaszcza w sprawach o oszustwo.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Analiza zmian art. 102 k.k. jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy karalność przestępstwa z art. 286 § 3 k.k. przedawniła się, jeśli postępowanie karne nie zostało wszczęte w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, karalność przestępstwa przedawniła się, ponieważ postępowanie karne nie zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. zagrożone jest karą do 2 lat pozbawienia wolności, co oznacza 5-letni termin przedawnienia zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. Czyn popełniono 11 czerwca 2014 r., zatem karalność ustała 11 czerwca 2019 r. Dochodzenie wszczęto 1 sierpnia 2020 r., a zarzut ogłoszono 18 sierpnia 2021 r., co nastąpiło po upływie terminu przedawnienia. Żadne przepisy nie przedłużyły tego terminu w okolicznościach sprawy.
Czy przedawnienie karalności stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedawnienie karalności stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Uzasadnienie
Skoro przedawnienie karalności istniało już w chwili wniesienia aktu oskarżenia, sąd meriti miał obowiązek umorzyć postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Niewydanie takiego rozstrzygnięcia stanowi rażące naruszenie prawa, będące bezwzględną przyczyną odwoławczą, obligującą Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
| S. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 286 § § 3
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa w typie uprzywilejowanym, zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
k.k. art. 101 § § 1 pkt 4
Kodeks karny
Karalność przestępstwa będącego występkiem zagrożonym karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3 lat, ustaje jeśli od czasu jego popełniania upłynęło 5 lat.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Sąd umarza postępowanie, gdy ustawa stanowi inaczej.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - zaistnienie okoliczności wyłączających ściganie lub uzasadniających umorzenie postępowania.
Pomocnicze
k.k. art. 102
Kodeks karny
Przepis regulujący przedłużenie biegu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania. Analiza jego brzmień w kontekście daty popełnienia czynu i wszczęcia postępowania.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Zasady ponoszenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie karalności czynu z art. 286 § 3 k.k. nastąpiło przed wszczęciem postępowania karnego. • Naruszenie art. 101 § 1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście zasadna • rażąca obrazą przepisów • negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. za art. 101 § 1 pkt 4 istniała już zatem w chwili wniesienia aktu oskarżenia • bezwzględna przyczyna odwoławcza
Skład orzekający
Igor Zgoliński
przewodniczący
Marek Siwek
sprawozdawca
Paweł Kołodziejski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności w kontekście zmian legislacyjnych i daty wszczęcia postępowania, zwłaszcza w sprawach o oszustwo."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Analiza zmian art. 102 k.k. jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów przedawnienia w postępowaniu karnym, nawet w przypadku drobnych przestępstw. Podkreśla znaczenie analizy ewolucji przepisów prawnych.
“Oszustwo na 500 zł i przedawnienie: Sąd Najwyższy umarza postępowanie po latach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.