Orzeczenie · 2012-12-06

IV KK 199/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-12-06
SAOSKarnewykonanie karWysokanajwyższy
kara łącznawyrok łącznyzawieszenie karyprzepisy międzyczasowekasacjaSąd Najwyższyprawo karneinterpretacja prawa

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora na korzyść skazanego M. F. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegające na błędnym poglądzie prawnym, że istniała możliwość wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za zbiegające się przestępstwa, za które orzeczono jednostkowe kary pozbawienia wolności z warunkowym i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, w odniesieniu do przestępstw popełnionych przed dniem 8 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy istnieje konkurencyjność dwóch możliwych sposobów wykładni przepisu, a wybrana przez sąd wykładnia nie jest sprzeczna z ratio legis. Sąd podkreślił, że sędziowie podlegają jedynie Konstytucji i ustawom, a niezależność sądów przejawia się m.in. w zasadzie samodzielności jurysdykcyjnej. Analizując kwestię przepisów międzyczasowych, Sąd Najwyższy uznał, że reguły intertemporalne z art. 4 k.k. nie miały zastosowania, a zmiana art. 89 § 1 k.k. polegała na wyraźnym wskazaniu możliwości orzeczenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia, nawet gdy kary jednostkowe były warunkowo zawieszone. Sąd uznał, że taka wykładnia jest racjonalna i pozwala na pełniejszą realizację funkcji kary łącznej, dostosowując represję do całokształtu sytuacji procesowej skazanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów międzyczasowych w prawie karnym, zasady dopuszczalności kasacji, wykładnia art. 89 k.k. dotycząca kary łącznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu przestępstw popełnionych przed i po zmianie przepisów, a także interpretacji przepisów międzyczasowych w kontekście kary łącznej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 89 § 1 k.k. w kontekście przepisów międzyczasowych (zmiany z 2010 r.), może stanowić podstawę kasacji jako rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wybór jednej z dopuszczalnych wykładni przepisu, nawet nie dominującej, jest logicznie uzasadniony i nie pozostaje w rażącej sprzeczności z ratio legis, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa. Jeśli istnieje kilka dopuszczalnych sposobów wykładni przepisu, a sąd wybrał jeden z nich, popierając go logiczną argumentacją, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, nawet jeśli inna wykładnia prowadziłaby do odmiennych rezultatów.

Czy w przypadku zbiegu przestępstw popełnionych przed 8 czerwca 2010 r., za które orzeczono kary jednostkowe pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, sąd może orzec karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może orzec karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, nawet jeśli część kar jednostkowych była warunkowo zawieszona, a przestępstwa popełniono przed zmianą art. 89 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy międzyczasowe nie wyłączają możliwości orzeczenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia, gdy część kar jednostkowych była warunkowo zawieszona. Zmiana art. 89 § 1 k.k. w 2010 r. jedynie doprecyzowała tę możliwość, a nie zmieniła jej istotę. Taka wykładnia jest zgodna z ratio legis kary łącznej, która ma na celu racjonalizację represji karnej i dostosowanie jej do całokształtu działalności przestępczej skazanego.

Czy reguły intertemporalne z art. 4 k.k. mają zastosowanie do zmiany wykładni art. 89 § 1 k.k. w zakresie możliwości orzeczenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana wykładni ustawy nie uruchamia stosowania przepisów prawa międzyczasowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zmiana wykładni ustawy jest jedynie zmianą sposobu jej rozumienia i nie może być traktowana jako zmiana treści ustawy, która uruchamiałaby przepisy prawa międzyczasowego. Kwestia stosowania art. 89 § 1 k.k. dotyczy czasu popełnienia przestępstw, a nie momentu złożenia wniosku o wydanie wyroku łącznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Prokuratury Generalnejorgan_państwowyprokurator
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Kasacja może być wniesiona wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

k.k. art. 89 § § 1

Kodeks karny

Możliwość orzekania kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, nawet gdy kary jednostkowe były warunkowo zawieszone.

k.k. art. 89 § § 1a

Kodeks karny

Wyraźne wskazanie, że w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, sąd może w wyroku łącznym orzec karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.k. art. 4

Kodeks karny

Reguły intertemporalne.

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

Instytucja kary łącznej, która musi zostać zastosowana w przypadku spełnienia przesłanek.

k.k. art. 69

Kodeks karny

Przesłanki warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykładnia art. 89 § 1 k.k. nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli jest dopuszczalna i logicznie uzasadniona. • Przepisy międzyczasowe nie wyłączają możliwości orzeczenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia, gdy część kar jednostkowych była warunkowo zawieszona. • Zmiana art. 89 § 1 k.k. w 2010 r. doprecyzowała możliwość orzeczenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia, nie zmieniając jej istoty. • Racjonalna polityka karna przemawia za możliwością orzekania kary łącznej bez warunkowego zawieszenia, aby dostosować represję do całokształtu działalności przestępczej.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. jako rażące naruszenie prawa materialnego. • Niemożność orzeczenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia, gdy część kar jednostkowych była warunkowo zawieszona, a przestępstwa popełniono przed 8 czerwca 2010 r.

Godne uwagi sformułowania

kasacja może być wniesiona wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa • jeżeli w odniesieniu do jakiegoś unormowania nie występuje dominująca wykładnia, w szczególności taka, która byłaby potwierdzona spójną linią orzeczniczą i zgodnym stanowiskiem doktryny, to wybranie przez sąd orzekający jednej z możliwych dróg egzegezy i w oparciu o jej rezultat zastosowanie danego przepisu nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa • sędziowie podlegają jedynie Konstytucji i ustawom • zmiana wykładni ustawy jest tylko zmianą sposobu jej rozumienia i nie może uruchomić stosowania przepisów prawa międzyczasowego • funkcja kary łącznej, jaką jest racjonalizacja rozmiarów represji karnej, tj. dostosowanie wymiaru kary do całokształtu sytuacji procesowej

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Michał Laskowski

członek

Dariusz Czajkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów międzyczasowych w prawie karnym, zasady dopuszczalności kasacji, wykładnia art. 89 k.k. dotycząca kary łącznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu przestępstw popełnionych przed i po zmianie przepisów, a także interpretacji przepisów międzyczasowych w kontekście kary łącznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji oraz materialnoprawne dotyczące stosowania przepisów międzyczasowych w prawie karnym, co jest ważne dla praktyków.

Kiedy zmiana prawa nie oznacza pogorszenia sytuacji skazanego? Sąd Najwyższy o karze łącznej i przepisach międzyczasowych.

Sektor

karne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst