IV KK 195/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego Marka Motuka od udziału w sprawie ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, wynikającą z zarzutów kasacyjnych dotyczących sposobu powołania sędziów.
Sędzia SN Marek Motuk złożył wniosek o wyłączenie go ze składu orzekającego w sprawie IV KK 195/22, dotyczącej kasacji obrońców skazanych M. T. i A. C. Uzasadnił to tym, że zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczący nienależytej obsady sądu (w tym Sądu Okręgowego w Częstochowie) może odnosić się również do niego, jako sędziego SN powołanego na urząd w oparciu o uchwałę KRS ukształtowaną przepisami kwestionowanymi przez skarżącego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę zapobiegania wątpliwościom co do bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego SN Marka Motuka o wyłączenie go ze składu orzekającego w sprawie o sygn. akt IV KK 195/22. Sprawa dotyczyła rozpoznania kasacji obrońców skazanych M. T. i A. C. od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie. W kasacji obrońcy podniesiono m.in. zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależną obsadę sądu, wskazując na sposób powołania sędziów na urząd, co miało naruszać standardy niezawisłości i bezstronności sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, art. 6 ust. 1 EKPC). Podkreślono również medialny komentarz do sprawy i wypowiedzi polityków. Sędzia Marek Motuk, powołany na urząd sędziego SN na podstawie uchwały KRS ukształtowanej przepisami kwestionowanymi przez skarżącego, złożył wniosek o wyłączenie, wskazując na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że rozpoznanie sprawy z udziałem sędziego Motuka mogłoby budzić wątpliwości co do jego bezstronności, a także wywołać negatywny odbiór społeczny, co jest sprzeczne z interesem wymiaru sprawiedliwości. Sąd powołał się na analogiczne postanowienie z dnia 28 lipca 2022 r. (IV KO 80/22) o wyłączeniu innego sędziego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie kasacji przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziego, którego sposób powołania na urząd jest kwestionowany w zarzutach kasacyjnych, budzi wątpliwości co do jego bezstronności i może wywołać negatywny odbiór społeczny, co jest sprzeczne z interesem wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
SSN Marek Motuk
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. C. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sposobu procedowania w sprawie wyłączenia.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu, w tym niezawisłego i bezstronnego sądu.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty kasacyjne dotyczące sposobu powołania sędziów mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego SN. Istnienie ryzyka negatywnego odbioru społecznego braku bezstronności sędziego jest istotne dla wymiaru sprawiedliwości. Zasada 'nemo iudex in causa sua' nakazuje unikanie sytuacji, w której sędzia orzeka w sprawie, która może dotyczyć jego własnej sytuacji procesowej.
Godne uwagi sformułowania
ryzyko naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
Marek Motuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie i przesłanki wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście zarzutów dotyczących sposobu powołania sędziów i potencjalnych wątpliwości co do bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym, związanej z zarzutami dotyczącymi Krajowej Rady Sądownictwa i sposobu powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie kwestii wyłączenia sędziego SN z powodu zarzutów dotyczących sposobu jego powołania, co jest gorącym tematem w polskim prawie.
“Sędzia SN wyłączony z orzekania. Czy sposób powołania podważa bezstronność sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KK 195/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 września 2022 r., wniosku SSN Marka Motuka w przedmiocie wyłączenia go ze składu orzekającego w sprawie IV KK 195/22 na podstawie art. 42 § 1 i 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego SN Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt IV KK 195/22, dotyczącej skazanych M. T. i A. C.. UZASADNIENIE SSN Marek Motuk został – po wyłączeniu postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2022 r. (IV KO 80/22) od orzekania w sprawie SSN Pawła Kołodziejskiego - wyznaczony do orzekania jako sędzia sprawozdawca w sprawie o sygn. akt IV KK 195/22, w której przedmiotem rozpoznania są kasacje obrońc ó w skazanych M. T. i A. C. od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt VII Ka 367/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt XVI K 909/18. W kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego A. C. sformułowany został m.in. zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę sądu, gdyż w składzie Sądu Okręgowego w Częstochowie brała udział sędzia SO M. M., kt ó ra została powołana na urząd sędziego tego Sądu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niekt ó rych innych ustaw, co doprowadziło do wydania orzeczenia z naruszeniem standardu niezawisłości i bezstronności w niniejszym postępowaniu w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, albowiem sprawa była głośno komentowana w mediach, wielokrotnie w tej sprawie wypowiadali się politycy, także Minister Sprawiedliwości wraz z oczekiwaniem co do rozstrzygnięcia sprawy, okoliczności te podają w wątpliwość niezawisłość i bezstronność sądu. W dniu 6 lipca 2022 r. SSN Marek Motuk złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania tej sprawy na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. Uzasadnił go zaistnieniem okoliczności mogącej wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w tej sprawie. Treść powołanego wyżej zarzutu kasacyjnego dotyczy bowiem okoliczności, kt ó re odnoszą się r ó wnież do niego. Został on bowiem powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 maja 2020 r. w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepis ó w kwestionowanych przez skarżącego. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W zaistniałej w sprawie sytuacji procesowej istotnie zachodzi ryzyko naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua (zakazu bycia sędzią we własnej sprawie). Rozpoznanie kasacji przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziego Marka Motuka oznaczałoby bowiem rozpoznanie zarzut ó w, kt ó re mogłyby być sformu łowane r ó wnież odnośnie do niego. Ta sytuacja nie tylko budzi wątpliwości co do bezstronnoś ci s ędziego, ale – niezależnie od tego, czy SSN Marek Motuk wykazałby w tej sprawie bezstronność - mogłaby wywołać u stron oraz w opinii publicznej przekonanie o braku jego bezstronności. Tymczasem, jak słusznie podkreślono w postanowieniu z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt IV KO 80/22, którym wyłączono od rozpoznania tej sprawy SSN Pawła Kołodziejskiego, w interesie wymiaru sprawiedliwości leży nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie. Uznając, że taka potrzeba zachodzi w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI