IV KK 194/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach, złagodził karę pozbawienia wolności skazanemu H.K. za pomocnictwo do oszustwa (art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.) i warunkowo zawiesił jej wykonanie. Kasacja zarzucała sądowi okręgowemu rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k., polegające na nienależytym rozpoznaniu zarzutów obrony dotyczących zmiany kwalifikacji prawnej czynu na paserstwo (art. 292 § 1 k.k. lub art. 291 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd okręgowy nie rozpoznał w sposób należyty zarzutu apelacji dotyczącego zmiany kwalifikacji prawnej czynu. Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest rozróżnienie między pomocnictwem do oszustwa a przestępstwem paserstwa, co wymaga pogłębionej analizy, zwłaszcza w kontekście momentu popełnienia czynu przez oskarżonego (po dokonaniu oszustwa przez sprawców) oraz jego świadomości co do zawartości przesyłek i celu procederu. Sąd okręgowy nie odniósł się do tych kwestii w sposób wystarczający, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu, wskazując na konieczność rozważenia podniesionych uwag prawnych i proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących pomocnictwa do oszustwa i paserstwa, a także obowiązków sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów apelacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale stanowi ważny głos w kwestii rozróżnienia form popełnienia przestępstw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacji dotyczący zmiany kwalifikacji prawnej czynu z pomocnictwa do oszustwa na paserstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie zarzutu apelacji dotyczącego zmiany kwalifikacji prawnej czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy nie odniósł się w sposób wystarczający do argumentacji obrońcy w apelacji, która kwestionowała kwalifikację prawną czynu jako pomocnictwo do oszustwa i sugerowała kwalifikację jako paserstwo. Brak pogłębionej analizy momentu popełnienia czynu przez oskarżonego oraz jego świadomości co do procederu uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie tej kwestii.
Jaka jest różnica między pomocnictwem do oszustwa a przestępstwem paserstwa w kontekście działań polegających na odbiorze i transporcie pieniędzy lub biżuterii pochodzących z oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pomocnictwo do oszustwa wymaga udowodnienia, że pomocnik uświadamia sobie zły zamiar sprawcy i chce lub godzi się na popełnienie skonkretyzowanego przestępstwa, a jego działania ułatwiają jego popełnienie przed jego dokonaniem lub w trakcie. Działania podjęte po dokonaniu oszustwa mogą stanowić paserstwo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że pomocnictwo wymaga świadomości zamiaru sprawcy i chęci lub godzenia się na popełnienie konkretnego przestępstwa, a działania muszą ułatwiać jego popełnienie. Działania podjęte po zakończeniu oszustwa, takie jak odbiór i transport środków, mogą być kwalifikowane jako paserstwo, a nie pomocnictwo. Sąd okręgowy nie rozróżnił tych form czynu.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił świadomość oskarżonego co do charakteru procederu i zamiaru pomocnictwa do oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena świadomości oskarżonego przez sąd odwoławczy była pozorna i nie odnosiła się do konkretnych zarzutów apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy nie wykazał w sposób przekonujący, że oskarżony miał świadomość popełniania oszustwa i zamiar pomocnictwa. Stwierdzenia oskarżonego, że 'nie interesowało go to za bardzo', nie można automatycznie interpretować jako zamiaru pomocnictwa do oszustwa, zwłaszcza gdy jego działania miały miejsce po dokonaniu oszustwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H.K. | osoba_fizyczna | skazany |
| U.B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| B.J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| A.W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Z. N. | osoba_fizyczna | spadkobierca pokrzywdzonego |
| G.R. | osoba_fizyczna | współoskarżony |
| R.R. | osoba_fizyczna | współoskarżony |
| Prokuratura Okręgowa Warszawa Praga w Warszawie | organ_państwowy | prokurator |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa jako formy zjawiskowej przestępstwa.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.
Pomocnicze
k.k. art. 292 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy paserstwa.
k.k. art. 291 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy paserstwa.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 69 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 70 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 63 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 19 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 91 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte rozpoznanie przez sąd okręgowy zarzutu zmiany kwalifikacji prawnej czynu z pomocnictwa do oszustwa na paserstwo. • Niewłaściwa ocena świadomości oskarżonego co do charakteru procederu i zamiaru pomocnictwa. • Działania oskarżonego podjęte po dokonaniu oszustwa przez sprawców, co może wskazywać na paserstwo, a nie pomocnictwo.
Godne uwagi sformułowania
brak w petitum nadzwyczajnego środka zaskarżenia naruszenia przepisu art. 457 § 3 k.p.k., wskazując przy tym na jego treść - jest od strony metodologicznej nieprawidłowy. • brak pełnego odniesienia się przez sąd odwoławczy do postulowanej przez obrońcę w apelacji zmiany kwalifikacji prawnej czynu, przy jednoczesnym kontestowaniu w zwyczajnym środku odwoławczym przyjętej przez sąd I instancji kwalifikacji prawnej przyjętej ostatecznie przez Sąd Rejonowy w Gliwicach oskarżonemu mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. • zachowanie nadto ułatwiające sprawcy dokonanie czynu zabronionego – do czego nie odniósł się sąd ad quem - tylko wtedy stanowi pomoc do czynu zabronionego, gdy miało miejsce przed jego dokonaniem albo najpóźniej w trakcie jego dokonania. • Udzielenie pomocy sprawcy po dokonaniu przestępstwa może natomiast stanowić sprawczą realizację znamion innych typów czynów zabronionych, np. samodzielnego paserstwa lub poplecznictwa.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Roch
członek
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocnictwa do oszustwa i paserstwa, a także obowiązków sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów apelacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale stanowi ważny głos w kwestii rozróżnienia form popełnienia przestępstw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy subtelnych różnic między pomocnictwem a paserstwem, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe rozpoznanie zarzutów przez sądy odwoławcze.
“Pomocnik oszustwa czy paser? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice i błędy sądów niższych instancji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.