Orzeczenie · 2024-06-27

IV KK 193/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-06-27
SNKarnewyrok łącznyŚrednianajwyższy
kasacjawyrok łącznySąd Najwyższykodeks postępowania karnegouchylenie wyrokuniedopuszczalność

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu kwestię dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który utrzymał w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Olsztynie. Podstawą do pozostawienia kasacji bez rozpoznania było ustalenie, że po jej wniesieniu, ale przed merytorycznym rozpoznaniem, Sąd Najwyższy uchylił jeden z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego. Zgodnie z art. 575 § 2 k.p.k., uchylenie takiego wyroku powoduje utratę mocy wyroku łącznego. W konsekwencji, wyrok sądu odwoławczego utrzymujący w mocy wyrok łączny również stracił moc prawną. Sąd Najwyższy stwierdził, że w tej sytuacji przestał istnieć substrat zaskarżenia kasacją, co czyni ją niedopuszczalną i skutkuje jej pozostawieniem bez rozpoznania. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sąd powinien rozważyć wydanie nowego wyroku łącznego. Ze względów słuszności, skazany został zwolniony z kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność kasacji w przypadku utraty mocy zaskarżonego wyroku po jej wniesieniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wyrokiem łącznym i późniejszym uchyleniem jednego z jego podstawowych wyroków.

Zagadnienia prawne (1)

Czy kasacja wniesiona na korzyść oskarżonego jest dopuszczalna, gdy po jej wniesieniu, ale przed rozpoznaniem, wyrok sądu odwoławczego utrzymujący w mocy wyrok łączny stracił moc prawną w wyniku uchylenia jednego z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja jest niedopuszczalna, ponieważ utrata mocy wyroku sądu odwoławczego powoduje brak substratu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Dopuszczalność kasacji na korzyść oskarżonego wymaga istnienia prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie w momencie wnoszenia i rozpoznawania kasacji. Uchylenie przez Sąd Najwyższy jednego z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego, skutkuje utratą mocy wyroku łącznego i wyroku sądu odwoławczego, co czyni kasację niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strona wygrywająca
brak rozstrzygnięcia merytorycznego

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 575 § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd, po utracie mocy wyroku łącznego, powinien w miarę potrzeby rozważyć konieczność wydania nowego wyroku łącznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata mocy wyroku łącznego i wyroku sądu odwoławczego w wyniku późniejszego orzeczenia Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się niedopuszczalna • utrata ex lege mocy wyroku łącznego • przestał więc istnieć substrat zaskarżenia kasacją

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w przypadku utraty mocy zaskarżonego wyroku po jej wniesieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wyrokiem łącznym i późniejszym uchyleniem jednego z jego podstawowych wyroków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowania karnego i jak późniejsze zdarzenia procesowe mogą wpływać na dopuszczalność środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kasacja wniesiona, ale wyrok zniknął: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy środek zaskarżenia staje się bezprzedmiotowy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 193/24
POSTANOWIENIE
Dnia 27 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie
D. B.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 czerwca 2024 r.
kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 236/23, utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 września 2023 r., sygn. akt II K 78/23,
postanowił:
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 519 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. przyjętą kasację pozostawić bez rozpoznania;
2. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnić skazanego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wniesiona przez obrońcę kasacja okazała się niedopuszczalna.
Dopuszczalność kasacji wnoszonej przez stronę postępowania na korzyść oskarżonego uwarunkowana jest skazaniem prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Oczywiste jest przy tym, że prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie, od którego może być – zgodnie z art. 519 k.p.k. wniesiona kasacja – musi funkcjonować w obrocie prawnym zarówno w momencie wnoszenia kasacji, jak również w trakcie merytorycznego orzekania przez Sąd kasacyjny.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 236/23, utrzymujący w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 września 2023 r., sygn. akt II K 78/23, istniał w momencie występowania przez obrońcę z nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Jednak już po wniesieniu kasacji, a przed jej rozpoznaniem, doszło do uchylenia wobec D. B. przez Sąd Najwyższy – wyrokiem z 5 czerwca 2024 r., IV KK 579/23 – wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt II AKa 161/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt II K 150/18, a więc jednego z wyroków stanowiącego podstawę wyroku łącznego w sprawie niniejszej.
Dalszym następstwem wyżej wskazanego orzeczenia kasatoryjnego Sądu Najwyższego była więc również, stosownie do art. 575 § 2 k.p.k., utrata ex lege mocy wyroku łącznego, którym objęto prawomocne skazanie. To zdarzenie procesowe spowodowało, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje również wyrok sądu odwoławczego utrzymujący w mocy przedmiotowy wyrok łączny. Wobec tego nie mógł zyskać uznania sądu wniosek obrońcy o wydanie w  tej sprawie  wyroku kasatoryjnego.
Obecnie w niniejszej sprawie przestał więc istnieć substrat zaskarżenia kasacją, w postaci prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Sytuacja ta powoduje, że wniesioną i przyjętą kasację należało pozostawić bez rozpoznania (zob. np. postanowienia SN: z 14.12.2023 r., V KK 481/23; z 15.04.2021 r., II KK 111/21; z 2.02.2016 r., V KK 216/15).
Z mocy art. 575 § 2 k.p.k. sąd, po utracie mocy wyroku łącznego, powinien w miarę potrzeby rozważyć konieczność wydania nowego wyroku łącznego.
Uwzględniając szczególną specyfikę układu procesowego stanowiącego kanwę sprawy niniejszej, polegającego na tym, że niedopuszczalność kasacji była efektem przyszłych zdarzeń procesowych, tj. nieznanych stronie w momencie jej wniesienia, Sąd Najwyższy uznał, że względy słuszności przemawiają za zwolnieniem skazanego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego (art. 624 § 1 k.p.k.).
Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[J.J.]
[ms]
‎