IV KK 190/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M. P., który został skazany za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. (zniszczenie mienia) jako ciąg przestępstw, na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz obowiązek naprawienia szkody. Obrońca zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, podnosząc zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych (m.in. sprawstwo, umyślność, dowody) oraz naruszenia przepisów postępowania (m.in. ocena dowodów, art. 4, 7, 9, 410 k.p.k., art. 49 § 3 k.p.k.). W kasacji zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 5 § 2, 7, 410 k.p.k. (dowolna ocena dowodów) oraz art. 49a k.p.k. (uwzględnienie wniosku o naprawienie szkody bez wniosku pokrzywdzonego). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wyjaśniono ewolucję przepisów dotyczących obowiązku naprawienia szkody (art. 46 § 1 k.k.) i jego orzekania z urzędu lub na wniosek, a także terminów składania wniosków (art. 49a k.p.k.). Podkreślono, że obowiązek ten może być orzeczony z urzędu, a sygnalizacja taka nie jest ograniczona terminem. Sąd Najwyższy wskazał również na niezrozumienie przez skarżącego roli sądu kasacyjnego i przedmiotu kontroli kasacyjnej, która dotyczy wyroku sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji. Skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym, w tym możliwości orzekania z urzędu oraz dopuszczalności zarzutów w kasacji.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wykładni przepisów k.k. i k.p.k. w zakresie obowiązku naprawienia szkody.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek naprawienia szkody może zostać orzeczony przez sąd z urzędu, nawet jeśli pokrzywdzony lub inny uprawniony podmiot nie złożył stosownego wniosku w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek naprawienia szkody może być orzeczony z urzędu (ex officio), niezależnie od złożenia wniosku przez pokrzywdzonego lub inny uprawniony podmiot, a sygnalizacja taka nie jest ograniczona terminem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy Kodeksu karnego (art. 46 § 1 k.k.) i Kodeksu postępowania karnego (art. 49a k.p.k.) dopuszczają orzekanie obowiązku naprawienia szkody z urzędu. Złożenie wniosku przez pokrzywdzonego jest obligatoryjne dla sądu, ale brak wniosku lub jego złożenie po terminie nie wyklucza możliwości orzeczenia tego obowiązku przez sąd z własnej inicjatywy.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 5 § 2, 7, 410 k.p.k.) może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli dotyczy oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji, a sąd odwoławczy jedynie utrzymał wyrok w mocy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów, dokonanej przez sąd pierwszej instancji, nie może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli sąd odwoławczy nie przeprowadzał samodzielnie oceny dowodów, a jedynie utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok sądu odwoławczego. Stawianie sądowi odwoławczemu zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. bez wskazania naruszenia przepisów postępowania odwoławczego stanowi nieporozumienie i próbę zdublowania kontroli apelacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa zniszczenia mienia.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy instytucji ciągu przestępstw.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Reguluje obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.
k.p.k. art. 49a
Kodeks postępowania karnego
Określa termin do złożenia wniosku o naprawienie szkody.
Pomocnicze
k.p.k. art. 49 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody.
k.p.k. art. 63 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zaliczenia okresu zatrzymania na poczet kary.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek naprawienia szkody może być orzeczony z urzędu, niezależnie od wniosku pokrzywdzonego. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji nie mogą być skutecznie podnoszone w kasacji wobec sądu odwoławczego, który nie dokonywał własnej oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania przez sądy niższych instancji (w zakresie oceny dowodów i orzeczenia obowiązku naprawienia szkody).
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • obowiązek naprawienia szkody (...) może być orzeczony z urzędu, a więc niezależnie od tego czy pokrzywdzony albo inny uprawniony podmiot złożył w tym zakresie stosowny wniosek • nie dostrzega (...) że przedmiotem kasacji i przeprowadzanej w jej toku kontroli kasacyjnej jest wyrok sądu odwoławczego, a nie orzeczenie sądu pierwszej instancji.
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
Prezes SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym, w tym możliwości orzekania z urzędu oraz dopuszczalności zarzutów w kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wykładni przepisów k.k. i k.p.k. w zakresie obowiązku naprawienia szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy podchodzi do zarzutów kasacyjnych.
“Obowiązek naprawienia szkody w procesie karnym: czy zawsze potrzebny jest wniosek pokrzywdzonego?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.