Orzeczenie · 2016-06-01

IV KK 182/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-06-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjadopuszczalnośćkodeks karnykodeks postępowania karnegobłąd co do okolicznościart. 439 k.p.k.art. 523 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący skazanego za czyn z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Obrońca zarzucił uchybienie polegające na niezastosowaniu art. 28 k.k. (błąd co do okoliczności wyłączającej), co miało stanowić uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 523 § 3 k.p.k., stwierdził, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że zachodzi uchybienie z art. 439 k.p.k. Sąd uznał, że zarzut błędu co do okoliczności nie stanowi uchybienia z art. 439 k.p.k., a jedynie próbę podniesienia nowego zarzutu i obejścia ograniczeń wnoszenia kasacji. Wskazano, że nawet gdyby błąd taki wystąpił, dotyczyłby przesłanki z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., a nie pkt 11, co czyni odwołanie do art. 439 k.p.k. bezpodstawnym. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., a skazany obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście ograniczeń wynikających z art. 523 k.p.k. i zarzutów opartych na art. 439 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych przez obrońcę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut uchybienia polegającego na niezastosowaniu art. 28 k.k. (błąd co do okoliczności wyłączającej) stanowi uchybienie wymienione w art. 439 k.p.k., uzasadniające wniesienie kasacji na korzyść skazanego, mimo ograniczeń wynikających z art. 523 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut błędu co do okoliczności wyłączającej nie stanowi uchybienia z art. 439 k.p.k. i nie uzasadnia wniesienia kasacji na korzyść skazanego, jeśli skazanie nastąpiło z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzut błędu co do okoliczności wyłączającej stanowi jedynie próbę obejścia ograniczeń wnoszenia kasacji i nie jest uchybieniem z art. 439 k.p.k. Nawet gdyby taki błąd wystąpił, dotyczyłby innej przesłanki wyłączającej postępowanie.

Czy zarzut błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, w sytuacji gdy skazanie nastąpiło z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności, może stanowić podstawę do wniesienia kasacji na korzyść skazanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ nie spełnia on wymogów określonych w art. 523 § 3 k.p.k. i nie jest uchybieniem z art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut błędu co do okoliczności nie jest uchybieniem z art. 439 k.p.k., a jedynie próbą obejścia ograniczeń wnoszenia kasacji. Nawet gdyby taki błąd wystąpił, dotyczyłby innej przesłanki wyłączającej postępowanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie dopuszczalności kasacji na korzyść skazanego.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie ograniczeń z art. 523 § 2 k.p.k. w przypadku uchybień z art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które mogą stanowić podstawę kasacji.

Pomocnicze

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony (zniszczenie mienia).

k.k. art. 12

Kodeks karny

Przepis dotyczący popełnienia przestępstwa w okolicznościach wskazujących na działanie w krótkich odstępach czasu.

k.k. art. 28 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący błędu co do okoliczności wyłączającej odpowiedzialność karną.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający okoliczności wyłączające ściganie.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa obciążenia kosztami postępowania.

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa obciążenia kosztami postępowania.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa obciążenia kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona przez obrońcę jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ zarzut błędu co do okoliczności nie stanowi uchybienia z art. 439 k.p.k., a skazanie nastąpiło z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności.

Odrzucone argumenty

Zarzut uchybienia polegającego na niezastosowaniu art. 28 k.k. w sytuacji usprawiedliwionego błędu co do okoliczności wyłączającej ściganie, stanowiący podstawę kasacji na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania • zarzut wystąpienia wspomnianego uchybienia nie może być jednak podniesiony przez stronę bezrefleksyjnie, względnie jawnie zmierzać do ominięcia wspomnianego ograniczenia wnoszenia kasacji • jedynie formalne powołanie się na uchybienie przewidziane w art. 439 § 1 k.p.k., bądź całkowicie bezpodstawne nazwanie takim uchybieniem sytuacji, która bez wątpienia nie stanowi naruszenia prawa wymienionego w tym przepisie, nie czyni dopuszczalną kasacji podlegającej ograniczeniom określonym w art. 523 § 2 k.p.k. • obrońca zupełnie bezpodstawnie sygnalizuje uchybienie przewidziane w art. 439 § 1 k.p.k. • nawet w razie ustalenia, iż po stronie sprawcy zachodzi błąd określony w art. 28 § 1 k.k., w grę wchodziłaby przesłanka ujęta w pkt 2., a nie 11. art. 17 § 1 k.p.k., co również czyni bezpodstawnym odwołanie się skarżącego do art. 439 k.p.k.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście ograniczeń wynikających z art. 523 k.p.k. i zarzutów opartych na art. 439 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych przez obrońcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja nie jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia ograniczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 182/16
POSTANOWIENIE
Dnia 1 czerwca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
J. M.
‎
skazanego z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 12 kk
‎
po rozważeniu na posiedzeniu w Izbie Karnej
‎
w dniu 1 czerwca 2016 r.,
‎
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
‎
z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt IV Ka 877/15,
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie
‎
z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt XI K 119/14/P,
p o s t a n o w i ł:
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. kasację pozostawić bez rozpoznania;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt IV Ka 877/15, utrzymał w mocy wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza w Krakowie z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt XI K 119/14/P, skazujący
J. M.
za czyn art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na dwuletni okres próby.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, zarzucając uchybienie polegające na „nie zastosowaniu art. 28 k.k. w sytuacji gdy oskarżony pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności, iż dom, którego jest współwłaścicielem, w jego elementach istotnych w sprawie a to: futryny frontowe drzwi oraz dwóch szyb w podwójnym oknie nie stanowią znamienia czynu zabronionego cudzej rzeczy w rozumieniu art. 288 par. 1 k.k. a tym wszczęcie postępowania (tak w oryginale – SN) w sytuacji zajścia innej okoliczności wyłączającej ściganie w rozumieniu art. 17 par. 1 pkt 11 k.p.k., tym zajścia jednej z okoliczności wyłączających postępowanie, z art. 439 par. 1 pkt 9 k.p.k. w związku z art. 523 par. 4 pkt 1 k.p.k.”
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 523 § 3 k.p.k. stanowi, że kasację na korzyść (taki jest kierunek skargi wniesionej w niniejszej sprawie) można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Zgodnie z art. 523 § 4 k.p.k. ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., jak też kasacji wniesionej przez podmiot wymieniony w art. 521 k.p.k. Zarzut wystąpienia wspomnianego uchybienia nie może być jednak podniesiony przez stronę bezrefleksyjnie, względnie jawnie zmierzać do ominięcia wspomnianego ograniczenia wnoszenia kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że jedynie formalne powołanie się na uchybienie przewidziane w art. 439 § 1 k.p.k., bądź całkowicie bezpodstawne nazwanie takim uchybieniem sytuacji, która bez wątpienia nie stanowi naruszenia prawa wymienionego w tym przepisie, nie czyni dopuszczalną kasacji podlegającej ograniczeniom określonym w art. 523 § 2 k.p.k. (zob. postanowienie z dnia 10 grudnia 2014 r., IV KK 215/14, OSNKW 2015, z. 5, poz. 43 i powołane tam judykaty).  Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że w toku długotrwałego postępowania nie wnoszono, w tym w sporządzanych apelacjach, o ocenę zachowania skazanego w aspekcie uregulowania zawartego w art. 28 k.k. Co prawda, nie można wykluczyć sytuacji, gdy dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania strona, bądź jej przedstawiciel procesowy, zwłaszcza inny niż dotychczas występujący, dostrzeże istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność, wcześniej przez sąd nie rozważoną, jednak wypada  przyjąć,  że  nie  bez  racji  prokurator  wskazał, iż autor kasacji „na potrzeby postępowania kasacyjnego podniósł nowy zarzut rzekomego działania J. M.  w warunkach art. 28 k.k.” oraz ocenił ten zarzut jako „pozorny”. Ważniejsza jest okoliczność, że obrońca zupełnie bezpodstawnie sygnalizuje uchybienie przewidziane w art. 439 § 1 k.p.k. Kwestia, czy sprawca pozostawał w błędzie, w tym co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, stanowi element ustaleń faktycznych,  zatem skarżący w istocie zarzuca błąd w tych ustaleniach, polegający na przyjęciu, iż skazany, uszkadzając i niszcząc mienie nie pozostawał w błędzie co do okoliczności, że mienie to było cudze. Stawiając ten zarzut z kolei nie dostrzega, że nawet w razie ustalenia, iż po stronie sprawcy zachodzi błąd określony w art. 28 § 1 k.k., w grę wchodziłaby przesłanka ujęta w pkt 2., a nie 11. art. 17 § 1 k.p.k., co również czyni bezpodstawnym odwołanie się skarżącego do art. 439 k.p.k.
W tym stanie rzeczy należało uznać kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, w konsekwencji uznać za błędną decyzję o jej przyjęciu. Skoro jednak została wydana, Sąd Najwyższy pozostawił tę skargę bez rozpoznania, rozstrzygając o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego zgodnie art. 636 § 1, art. 637 § 1 i art. 637a k.p.k.