IV KK 180/16

Sąd Najwyższy2016-10-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
paserstwo akcyzowewyroby tytoniowepodatek akcyzowyskarbowe znaki akcyzykkssąd najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok uniewinniający oskarżonego od paserstwa akcyzowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd odwoławczy błędnie zinterpretował znamiona przestępstwa.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora od wyroku uniewinniającego M. B. od zarzutu paserstwa akcyzowego. Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego, uznając, że nie wypełnił on wszystkich znamion przestępstwa z art. 65 § 1 k.k.s., ponieważ nie wskazano, że przechowywane wyroby akcyzowe pochodziły z przestępstwa. Sąd Najwyższy uznał tę interpretację za błędną, wskazując, że dla popełnienia przestępstwa paserstwa akcyzowego wystarczy wejście w posiadanie wyrobów bez akcyzy, a nie jest konieczne ustalanie związku z pierwotnym sprawcą przestępstwa.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w R., który uniewinnił M. B. od zarzutu paserstwa akcyzowego. Wcześniej Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za przechowywanie znacznej ilości papierosów bez polskich znaków akcyzy, w ilości wskazującej na zamiar wprowadzenia ich do obrotu, czym naraził Skarb Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego. Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i uniewinnił oskarżonego, argumentując, że opis czynu nie zawierał wszystkich znamion przestępstwa z art. 65 § 1 k.k.s., w szczególności nie wskazano, że przechowywane wyroby pochodziły z przestępstwa. Prokurator w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że sąd odwoławczy błędnie zinterpretował znamiona przestępstwa. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska prokuratora. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przestępstwo paserstwa akcyzowego jest popełnione w momencie wejścia w posiadanie wyrobów bez akcyzy, a nie jest konieczne ustalanie, że pochodzą one z konkretnego przestępstwa, ani związku sprawcy paserstwa z pierwotnym sprawcą czynu zabronionego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dla popełnienia przestępstwa paserstwa akcyzowego wystarczy wejście w posiadanie wyrobów bez akcyzy, nie jest konieczne ustalanie ich przestępczego pochodzenia ani związku z pierwotnym sprawcą przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym przestępstwo paserstwa akcyzowego jest popełnione w chwili każdego wejścia w posiadanie wyrobu nieobciążonego podatkiem akcyzowym, a korzyść sprawcy nie musi wiązać się z osobistym wprowadzaniem towaru do obrotu. Nie jest wymagane ustalenie związku z pierwotnym sprawcą czynu zabronionego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.k.s. art. 65 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 65 § 1

Kodeks karny skarbowy

Przestępstwo popełnione w chwili każdego wejścia w posiadanie (nabycia, przechowywania, przyjęcia, przewożenia, przenoszenia, przesyłania) wyrobu nieobciążonego podatkiem akcyzowym. Nie wymaga ustalenia związku między sprawcą paserstwa a sprawcą czynu zabronionego z art. 63 lub 64 k.k.s., za pomocą którego wyrób został uzyskany. Wystarczy obiektywne stwierdzenie przestępczego pochodzenia wyrobów akcyzowych lub opakowań z tymi wyrobami oraz ustalenie umyślności działania pasera, wynikającej ze świadomości takiego pochodzenia wyrobów.

Pomocnicze

k.k.s. art. 63

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 64

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 73

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja prokuratora zarzuca rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 65 § 1 k.k.s. przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko prokuratora, że dla popełnienia przestępstwa paserstwa akcyzowego nie jest konieczne ustalanie przestępczego pochodzenia wyrobów ani związku z pierwotnym sprawcą.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu odwoławczego, że opis czynu nie zawierał wszystkich znamion przestępstwa z art. 65 § 1 k.k.s. z powodu braku wskazania na przestępcze pochodzenie wyrobów.

Godne uwagi sformułowania

przestępstwo paserstwa akcyzowego określone w art. 65 § 1 k.k.s. zostaje popełnione w chwili każdego wejścia w posiadanie (nabycia, przechowywania, przyjęcia, przewożenia, przenoszenia, przesyłania) wyrobu nieobciążonego podatkiem akcyzowym i z tej już tylko racji sprawca osiąga korzyść, która nie musi się wiązać z osobistym wprowadzaniem towaru do obrotu. paserstwo akcyzowe penalizowane w art. 65 § 1 k.k.s. nie wymaga ustalenia związku między sprawcą paserstwa, a sprawcą czynu zabronionego z art. 63 lub 64 k.k.s., za pomocą którego wyrób został uzyskany.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Marian Buliński

sprawozdawca

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa paserstwa akcyzowego (art. 65 § 1 k.k.s.) i zakresu stosowania tego przepisu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przestępstwa skarbowego, ale zasady interpretacji mogą być szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa skarbowego i wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne dotyczące znamion czynu zabronionego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy przechowywanie papierosów bez akcyzy to zawsze paserstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe znamiona przestępstwa.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 180/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Marian Buliński (sprawozdawca)
‎
SSN Józef Szewczyk
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza,
‎
w sprawie
M. B.
‎
oskarżonego z art. 65 § 3 kks w zw. z art. 65 § 1 kks
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 13 października 2016 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez prokuratora
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w R.
‎
z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II Ka (…)
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w R.
‎
z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w R.  z dnia 7 lipca 2015 r. (II K (…)) M. B.  został skazany za to, że:
- w dniu 9 października 2014 r. w R., woj. [...], przechowywał w pomieszczeniach mieszkalnych i gospodarczych w R. przy ul. P. wyroby akcyzowe objęte obowiązkiem oznaczenia polskimi znakami skarbowymi akcyzy bez tych znaków w postaci papierosów w łącznej ilości 952 sztuk opakowań jednostkowych w tym: 28 paczek papierosów marki „C.”, 23 paczek papierosów marki „F.”, 49 paczek papierosów marki „L.”, 250 paczek papierosów marki „G.”, 44 paczek papierosów marki „C.”, 80 paczek papierosów marki „N.”, 22 paczek papierosów marki „Q.”, 27 papierosów marki „P.”, 284 paczek papierosów marki „J.”, 145 paczek papierosów marki „P.1” – w ilości wskazującej na ich zamiar wprowadzenia do obrotu, narażając Skarb Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego w kwocie 14.567,00 zł  za popełnienie przestępstwa określonego w art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 65 § 1 k.k.s., na karę grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 60 zł. Orzeczono również przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w sprawie.
Apelację od tego wyroku złożył obrońca oskarżonego w zakresie wymierzonej oskarżonemu kary, nie przedstawiając żadnych zarzutów, jedynie z treści uzasadnienia wynika, że kwestionował on ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i wniósł o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonego.
Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r. (II Ka (…)) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonego uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu.
Kasację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonego złożył Prokurator Okręgowy w R., zarzucając temuż orzeczeniu „rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 65 § 1 k.k.s. polegające na niezasadnym przyjęciu przez sąd odwoławczy, że oskarżony postępowaniem swoim nie wyczerpał znamion tego przepisu, co skutkowało wydaniem wadliwego orzeczenia w przedmiocie zmiany wyroku sądu I instancji i uniewinnienia M. B.  od zarzucanego mu czynu”.
W oparciu o to skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R.  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Na rozprawie przed Sądem Najwyższym prokurator Prokuratury Krajowej poparł złożoną kasację.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Sąd odwoławczy uznał, że apelacja obrońcy zasługuje na uwzględnienie w zakresie w jakim wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, jednak z innych przyczyn niż wskazane w środku odwoławczym. Zdaniem Sądu II instancji w sprawie doszło do skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z art. 65 § 1 k.k.s. w sytuacji, gdy z opisu przypisanego czynu wynika, że nie wypełnił on wszystkich znamion strony przedmiotowej tego przestępstwa. W każdym przypadku bowiem rozstrzygania o winie i sprawstwie czynów opisanych w art. 65 k.k.s. sąd musi dokonywać uszczegółowienia znamion materialnych czynu zabronionego, sięgając do przepisów art. 63-64 lub 73 k.k.s., gdy tymczasem Sąd Rejonowy w wyroku nie tylko, że w żaden sposób nie wskazał z jakiego przestępstwa pochodziły przechowywane wyroby akcyzowe, ale w ogóle nie wskazał, że pochodziły z przestępstwa, co sprawiło, iż doszło do dekompletacji znamion przestępstwa.
Zgodzić się należy ze skarżącym, że orzeczenie Sądu odwoławczego zostało wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 k.k.s.
Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 9 października 2014 r. w trakcie przeszukania zabezpieczono u oskarżonego wyroby akcyzowe (papierosy) objęte obowiązkiem oznaczania polskimi znakami skarbowymi akcyzy, nie posiadające takich znaków akcyzy.
Błędny pogląd Sądu II instancji o potrzebie wskazywania, że wyroby akcyzowe (które posiadał oskarżony) pochodziły z przestępstwa i to konkretnie wskazanego stoi w sprzeczności z orzecznictwem sądowym, w tym z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z dnia 4 lutego 2013 r. (III KK 158/12, OSNKW 2013/5/45) z którego wynika, że „przestępstwo paserstwa akcyzowego określone w art. 65 § 1 k.k.s. zostaje popełnione  w chwili każdego wejścia w posiadanie (nabycia, przechowywania, przyjęcia, przewożenia, przenoszenia, przesyłania) wyrobu nieobciążonego podatkiem akcyzowym i z tej już tylko racji sprawca osiąga korzyść, która nie musi się wiązać z osobistym wprowadzaniem towaru do obrotu.
Kazuistyka rodzajów zachowań przestępczych służy objęciu zakazem każdej postaci kontaktu z towarem bez akcyzy (por. wyrok SA w Warszawie II AKa 275/13, Lex nr 1438277).
Także Sąd Apelacyjny w (…) pozostawał w tym nurcie orzecznictwa stwierdzając: „paserstwo akcyzowe penalizowane w art. 65 § 1 k.k.s. nie wymaga ustalenia związku między sprawcą paserstwa, a sprawcą czynu zabronionego z art. 63 lub 64 k.k.s., za pomocą którego wyrób został uzyskany. W takim przypadku wystarczy obiektywne stwierdzenie przestępczego pochodzenia wyrobów akcyzowych lub opakowań z tymi wyrobami oraz ustalenie umyślności działania pasera, wynikającej ze świadomości takiego pochodzenia wyrobów (wyrok SA w (…) z dnia 6 września 2012 r. II AKa (…))
Wobec powyższego zaskarżone orzeczenie należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI