IV KK 176/13

Sąd Najwyższy2013-07-11
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚrednianajwyższy
niealimentacjaart. 209 k.k.kasacjaSąd Najwyższynaruszenie przepisów procesowychkara pozbawienia wolnościzawieszenie karykaralność

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za niealimentację z powodu naruszenia przepisów procesowych przez sąd niższej instancji, który nie ujawnił danych o wcześniejszej karalności oskarżonego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku skazującego J. G. za niealimentację, zarzucając sądowi rejonowemu rażące naruszenie przepisów procesowych. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie ujawnił danych o uprzedniej karalności oskarżonego, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego J. G., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w C. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja). Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 394 § 1 i § 2 k.p.k., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a konkretnie na nieujawnieniu danych o uprzedniej karalności oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że przewodniczący składu orzekającego Sądu Rejonowego nie ujawnił treści wyroku z dnia 4 marca 2010 r., w którym J. G. został skazany za podobne przestępstwo popełnione w innym okresie na szkodę tej samej córki. Brak ujawnienia tego wyroku jako dowodu stanowił rażące naruszenie przepisów procesowych i miało wpływ na prawidłowe określenie granic czasowych czynu przypisanego oskarżonemu. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C., który ma uwzględnić treść wcześniejszego wyroku i rozważyć całokształt okoliczności sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie ujawnienia danych o uprzedniej karalności, w tym wyroku skazującego za podobne przestępstwo, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego (art. 366 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 394 § 1 k.p.k.), mające istotny wpływ na treść wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przewodniczący składu orzekającego Sądu Rejonowego nie ujawnił treści wyroku z poprzedniej sprawy, w której oskarżony był już skazany za niealimentację. Brak ujawnienia tego wyroku jako dowodu stanowił rażące naruszenie przepisów procesowych i miał wpływ na prawidłowe określenie granic czasowych czynu przypisanego oskarżonemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (J. G.)

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznaskazany
M. G.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Rejonowy w C.organ_państwowyoskarżyciel
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na przewodniczącego obowiązek dbania o prawidłowy przebieg rozprawy i wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi oparcie wyroku na całokształcie okoliczności ujawnionych w postępowaniu.

k.p.k. art. 394 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy ujawniania dowodów w toku rozprawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek stron.

k.k. art. 69 § § 1 i § 2

Kodeks karny

Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.

u.o.p.k. art. 17 § ust. 1 i 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Dotyczy opłat w sprawach karnych.

k.p.k. art. 343 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy ujawnienia w toku rozprawy dowodów, w tym dokumentów.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady ne bis in idem.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy trybu rozpoznawania kasacji w przypadku oczywistej zasadności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego przez sąd niższej instancji polegające na zaniechaniu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, poprzez nieujawnienie danych o uprzedniej karalności J. G. Niewłaściwe określenie granic czasowych czynu przypisanego oskarżonemu z powodu nieuwzględnienia całokształtu okoliczności mających znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego J. G. przekazuje do ponownego rozpoznania rażące naruszenie przepisów postępowania karnego nie ujawniła treści wyroku wydanego w sprawie IX K …/10, chociaż zgodnie z treścią art. 343 § 4 k.p.k. powinna to uczynić brak postanowienia o ujawnieniu odpisu tego wyroku dowodzi także rażącego naruszenia art. 366 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Jarosław Matras

sprawozdawca

Roman Sądej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd, obowiązek ujawnienia wszystkich istotnych dowodów, w tym danych o karalności, przy wydawaniu wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie nie ujawniono danych o wcześniejszej karalności w kontekście przestępstwa ciągłego lub podobnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne w sądzie niższej instancji mogą prowadzić do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy, nawet w sprawach o charakterze typowym jak niealimentacja.

Błąd proceduralny Sądu Rejonowego doprowadził do uchylenia wyroku za niealimentację przez Sąd Najwyższy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 176/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie J. G. skazanego z art. 209 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 11 lipca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 września 2011 r. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego J. G. przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w C. skierował do Sądu Rejonowego w C. akt oskarżenia przeciwko J. G. o to, że: w C. w okresie od października 2009 r. do maja 2010 r. uporczywie uchylał się od łożenia na utrzymanie swojej córki M. G. 2 przez co naraził ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o czyn z art. 209 § 1 k.k. Jednocześnie w akcie oskarżenia został zawarty wniosek o wydanie w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie kary uzgodnionej z oskarżonym w postaci: 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lata (k. 50). Wyrokiem z dnia 21 września 2011 r., Sąd Rejonowy uwzględniając zmodyfikowany wniosek prokuratora orzekł: 1. uznał oskarżonego J. G. za winnego popełnienia czynu opisanego powyżej tj. przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. i za to na mocy art. 209 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 4 lata; 3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych (k. 88). Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 29 września 2011 r. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego złożył Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu: - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, to jest art. 366 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 394 § 1 i § 2 k.p.k. polegające na zaniechaniu przez przewodniczącego składu orzekającego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, poprzez nieujawnienie w toku rozprawy głównej danych o uprzedniej karalności J. G. i w następstwie tego nieuwzględnienie całokształtu okoliczności mających znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w wyniku czego doszło do wadliwego określenia granic czasowych czynu przypisanego oskarżonemu, co doprowadziło do skazania go za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione na szkodę małoletniej córki M. G. w okresie od października 2009 r. do maja 2010 r., mimo, iż uprzednio wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 04 marca 2010 r., J. G. został skazany za popełnienie takiego samego przestępstwa w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 4 3 marca 2010 r. na szkodę tej samej pokrzywdzonej. Podnosząc taki zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwia jej uwzględnienie w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że przewodniczący składu orzekającego dopuścił się w niniejszej sprawie rażącego naruszenia przepisów postępowania karnego, tj. art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. w zw. z art. 394 § 1 k.p.k., a uchybienia te miały oczywisty wpływ na treść wydanego wyroku. W akcie oskarżenia zawarto wniosek o ujawnienie odpisu wyroku Sądu Rejonowego w C. w sprawie IX K …/10 (k. 56), a sam wyrok został znajdował się w aktach sprawy na k. 49 akt wraz z adnotacją o jego prawomocności. Z treści tego wyroku wynikało, że oskarżony został już skazany za popełnione wobec swojej córki M. G. – w okresach: od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. oraz od 1 kwietnia 2008 r. do 30 września 2008 r, a także od 1 października 2008 r. do 4 marca 2010 r. – przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. Rozpoznając niniejszą sprawę na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. przewodnicząca składu orzekającego nie ujawniła treści wyroku wydanego w sprawie IX K …/10, chociaż zgodnie z treścią art. 343 § 4 k.p.k. powinna to uczynić. Brak postanowienia o ujawnieniu odpisu tego wyroku dowodzi także rażącego naruszenia art. 366 § 1 k.p.k., albowiem gdyby przewodnicząca składu właściwie wykonywała swoje obowiązki, przy założeniu, że zapoznała się z aktami sprawy oraz z treścią aktu oskarżenia, to winna zaliczyć w poczet dowodów we właściwej formule (art. 394 § 1 k.p.k.) odpis wyroku wydanego w sprawie IX K …/10 Sądu Rejonowego w C., jak i dane o karalności, a to dlatego, iż te właśnie dokumenty miały zasadniczy wpływ na prawidłowe wyrokowanie w sprawie wówczas rozpoznawanej. Nie trzeba przekonywać, że ujawnienie jako dowodu odpisu wyroku wydanego w sprawie IX K …/10 skutkowałoby, w przypadku zaakceptowania wniosku prokuratora, co najmniej koniecznością zmiany czasokresu przypisanego oskarżonemu przestępstwa na okres od 5 marca 2010 r. do maja 2010 r. i zapewne miałoby wpływ na ocenę zasadności wniosku w zakresie proponowanej kary. Na zakończenie wskazać trzeba, że z uwagi na fakt, iż czasokresy przestępstwa niealimentacji w obu sprawach nie pokrywają się, brak 4 jest podstaw do twierdzenia co do istnienia uchybienia określonego w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w C. rozstrzygając wniosek prokuratora, w dotychczasowej formule lub jeśli jego treść zostanie zmieniona, weźmie pod uwagę treść wyroku wydanego w sprawie IX K …/10 i rozważy wnikliwie całokształt okoliczności sprawy. Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI