IV KK 168/18

Sąd Najwyższy2018-04-17
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeńsąd najwyższykasacjakara ograniczenia wolnościzakaz prowadzenia pojazdówpostępowanie przyspieszone

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych przy orzekaniu kary.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w B., który skazał M.A. za wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i art. 95 k.w. na karę ograniczenia wolności i zakaz prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów proceduralnych, polegające na uwzględnieniu wniosku o ukaranie bez rozprawy i orzeczeniu kary nieprzewidzianej w sankcjach przepisów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść M.A. od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 20 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy uznał M.A. za winnego popełnienia wykroczeń z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień) i art. 95 k.w. (brak dokumentów) oraz orzekł karę ograniczenia wolności w wymiarze jednego miesiąca z obowiązkiem wykonania 40 godzin prac społecznych, a także zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 63 § 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku o ukaranie bez rozprawy i orzeczeniu kary nieprzewidzianej w sankcjach przepisów. Sąd Najwyższy przychylił się do tych zarzutów, wskazując, że Sąd Rejonowy nie dokonał prawidłowej oceny wniosku, nie dostrzegając, że uzgodniona kara nie mieściła się w granicach sankcji przewidzianych przez ustawę. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić wniosku o skazanie bez rozprawy i orzec karę, która nie mieści się w sankcjach przewidzianych przez przepisy prawa materialnego. W przypadku wadliwego wniosku, sąd powinien uzależnić jego uwzględnienie od dokonania zmian lub skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Rejonowy nie dokonał prawidłowej oceny wniosku o ukaranie, nie dostrzegając, że uzgodniona kara nie była przewidziana w sankcjach przepisów art. 94 § 1 k.w. i art. 95 k.w. Zgodnie z przepisami, sąd może wymierzyć karę w granicach przewidzianych przez ustawę. Dostrzeżenie mankamentu wniosku obligowało sąd do postąpienia zgodnie z art. 63 § 2 lub § 5 k.p.w.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M.A.

Strony

NazwaTypRola
M.A.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (8)

Główne

k.w. art. 94 § 1

Kodeks wykroczeń

Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze grzywny.

k.w. art. 95

Kodeks wykroczeń

Kto prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu pojazd, nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany.

Pomocnicze

k.p.w. art. 58 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego.

k.p.w. art. 63 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy od dokonania w nim określonych przez siebie zmian.

k.p.w. art. 63 § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Jeżeli sąd uzna, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy, sprawę kieruje do rozpoznania na zasadach ogólnych.

k.w. art. 33 § 1

Kodeks wykroczeń

Sąd może wymierzyć karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę za dane wykroczenie, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwagę cele kary.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżyciela publicznego i wydaniu wyroku skazującego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. i art. 95 k.w. na karę nieujętą w sankcjach tych przepisów. Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie rozmijającym się z uzgodnieniem z obwinionym i wnioskiem oskarżyciela publicznego.

Godne uwagi sformułowania

zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisów prawa procesowego orzeczenie kary nie przewidzianej w sankcjach tych przepisów Dostrzeżenie powyższego mankamentu wniosku oskarżyciela publicznego obligowało Sąd Rejonowy w B. do postąpienia przewidzianego w art. 63 § 2 k.p.w. tj. uzależnienia uwzględnienia wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie zmian i powiadomienia o tym obwinionego, albo w myśl art. 63 § 5 k.p.w. tj. do nieuwzględnienia wniosku i skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Ryński

członek

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących postępowania w sprawach o wykroczenia, w szczególności procedury wniosku o ukaranie bez rozprawy oraz zasad orzekania kar i środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o ukaranie bez rozprawy i konkretnych przepisów Kodeksu wykroczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet w sprawach o wykroczenia, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to przykład na to, że nawet drobne uchybienia mogą mieć poważne konsekwencje prawne.

Błąd proceduralny w sądzie niższej instancji doprowadził do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 168/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Ryński
‎
SSN Andrzej Tomczyk
Protokolant Jolanta Grabowska
w sprawie
M.A.
‎
ukaranego za popełnienie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i art. 95 k.w.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 17 kwietnia 2018 r.
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 20 kwietnia 2017 r.
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę M.A. przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Komendant Miejski Policji w B. skierował do Sądu Rejonowego w B. wniosek o ukaranie M.A. zarzucając mu, że w dniu 21 lutego 2017 r. w B. przy ulicy C. kierował pojazdem marki
Volkswagen
Golf  , nie posiadając uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi tj. czyn z art. 94 § 1 k.w., ponadto w tym samym miejscu i czasie pomimo obowiązku nie posiadał przy sobie wymaganych dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego oraz polisy OC tj. czyn z art. 95 k.w.
We wniosku, na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.w,. umieścił wniosek o ukaranie M.A. bez przeprowadzenia rozprawy za zarzucony mu czyn i wymierzenie mu kary ograniczenia wolności poprzez wykonywanie nieodpłatnie 40 godzin prac na cele społeczne oraz orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 36 miesięcy.
Sąd Rejonowy w B., po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r.,   uznał obwinionego M.A. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu wyczerpującego znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i art. 95 k.w. i za to na mocy art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. i art. 20 k.w. oraz art. 21 k.w. wymierzył mu karę 1 (jednego) miesiąca ograniczenia wolności, zobowiązując obwinionego do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 (czterdziestu) godzin w stosunku miesięcznym.
Na podstawie art. 94 § 3 k.w. orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów na okres 3 (trzech) lat.
Na podstawie art. 119 k.p.w. w zw. z art. 624 k.p.k. zwolnił go od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania obciążając nim Skarb Państwa. Wyrok ten uprawomocnił się 23 maja 2017 r.
Od tego w/w wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył ten wyrok w całości na korzyść obwinionego M.A.
i zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 63 § 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w. polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżyciela publicznego i wydanie na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. wyroku skazującego za wykroczenie z art. 94 §1 k.w. i art. 95 k.w. na karę jednego miesiąca ograniczenia wolności, w następstwie czego doszło do obrazy prawa materialnego tj. art 94 §1 k.w. i art. 95 k.w. poprzez orzeczenie kary nie ujętej w sankcji tych wykroczeń,
wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Skarżący trafnie wskazał, iż zaskarżony wyrok
zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisów prawa procesowego, to jest art. 63 § 5 k.p.w. w zw. z art. 58 § 1 k.p.w., polegającym na niezasadnym uwzględnieniu wniosku oskarżyciela publicznego i wydaniu na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. wyroku skazującego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. i 95 k.k. na karę jednego miesiąca ograniczenia wolności, w następstwie czego doszło do obrazy prawa materialnego tj. art. 94 § 1 k.w. i art. 95 k.w. poprzez orzeczenie kary nie przewidzianej w sankcjach tych przepisów.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego.
W myśl art. 60 § 1 k.w. wniosek taki podlega rozpoznaniu na posiedzeniu. Rozpoznając wniosek sąd dokonuje jego merytorycznej oceny i w zależności od jej wyniku podejmuje dalsze decyzje. W przypadku wady złożonego wniosku, sąd, stosownie do treści art. 63 § 2, 4 i 5 k.p.w,. może uzależnić jego uwzględnienie od dokonania w nim określonych przez siebie zmian, a jeżeli uzna, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku, sprawę kieruje do rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Uwzględniając wniosek skazuje obwinionego wyrokiem.
Sąd Rejonowy w B. nie dokonał prawidłowej oceny wniosku Komendanta Miejskiego Policji w B. o ukaranie M.A. za wykroczenie z art. 94 §1 k.w. i art. 95 k.w. Nie dostrzegł, że uzgodniona z obwinionym kara nie jest przewidziana sankcji przepisu art. 94 §1 k.w., który stanowi że, kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze grzywny, ani też sankcji, przepisu art. 95 k.w., zgodnie z którym kto prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu pojazd, nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany. Proponowana we wniosku kara nie mieściła się w granicach sankcji przewidzianych przez ustawę za przypisane obwinionemu wykroczenia. Zgodnie z art. 33 § 1 k.w. sąd może wymierzyć karę według swojego uznania,
w granicach przewidzianych przez ustawę za dane wykroczenie
, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwagę cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do ukaranego.
Dostrzeżenie powyższego mankamentu wniosku oskarżyciela publicznego obligowało Sąd Rejonowy w B. do postąpienia przewidzianego w art. 63 § 2 k.p.w. tj. uzależnienia uwzględnienia wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie zmian i powiadomienia o tym obwinionego, albo w myśl art. 63 § 5 k.p.w. tj. do nieuwzględnienia wniosku i skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych.
Jednakże Sąd Rejonowy w B. wniosek oskarżyciela publicznego uwzględnił, przy czym orzekając w przedmiocie zakazu odniósł go do wszelkich pojazdów, co rozmija się tak z uzgodnieniem z obwinionym, który wyrażał zgodę na orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jak i wnioskiem oskarżyciela publicznego, który prawidłowo tak ten zakres określił.
Wskazane uchybienia należy zaliczyć do kategorii rażących, gdyż skutkowały wymierzeniem kary surowszej, niż kary przewidziane w sankcjach przypisanych obwinionemu wykroczeń i jako takie mają niewątpliwie istotny wpływ na treść wyroku.
Kierując się przedstawionymi wyżej względami Sąd Najwyższy z mocy art. 537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k. orzekł jak w wyroku.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI