IV KK 164/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. uniewinniający oskarżonych W. Ł. i M. J. od zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 k.k. i art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Kasacja została uznana za zasadną z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd okręgowy nie ustosunkował się do opinii biegłej J. R., która wykluczyła możliwość samookaleczenia pokrzywdzonego i wskazała na prawdopodobny mechanizm powstania obrażeń. Pomimo istnienia sprzeczności między opiniami biegłych, sąd okręgowy nie podjął kroków w celu ich wyjaśnienia, co stanowiło naruszenie art. 201 k.p.k. Brak odniesienia się do tej opinii w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji, mimo że była ona kluczowa dla oceny ustaleń faktycznych, mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu w postępowaniu odwoławczym, nakazując rzetelne odniesienie się do apelacji i kwestii opinii biegłych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów postępowania karnego przez sąd odwoławczy, w szczególności obowiązek ustosunkowania się do wszystkich istotnych dowodów i opinii biegłych, a także prawidłowa ocena sprzeczności między opiniami.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z rozpoznaniem apelacji i oceną opinii biegłych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo rozpoznał apelację oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie ją sporządził, poprzez ustosunkowanie się do wszystkich istotnych dowodów, w tym opinii biegłych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji dopuścił się rażącego naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. poprzez brak ustosunkowania się do kluczowej opinii biegłej J. R. i nieodniesienie się do sprzeczności między opiniami biegłych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy nie wykonał obowiązku rozpoznania apelacji w pełnym zakresie, pomijając istotną opinię biegłej J. R. i nie wyjaśniając sprzeczności między opiniami. Brak odniesienia się do tej opinii mógł mieć wpływ na treść wyroku.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, w tym opinie biegłych, i czy jego postępowanie było zgodne z zasadami swobodnej oceny dowodów i wyjaśniania wątpliwości?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, wskazując, że zarzuty dotyczące sądu pierwszej instancji nie mogły stanowić podstawy kasacyjnej wobec sądu drugiej instancji, ale podkreślił, że sąd okręgowy powinien był odnieść się do sposobu procedowania sądu pierwszej instancji w zakresie oceny dowodów.
Uzasadnienie
Choć zarzuty dotyczące sądu pierwszej instancji (art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k.) nie były bezpośrednio przedmiotem oceny kasacyjnej wobec sądu drugiej instancji, Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy, podczas którego sąd okręgowy będzie musiał odnieść się do tych kwestii w kontekście oceny apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 231
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 11 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wymaga ustosunkowania się do wszystkich zarzutów apelacji, w tym do opinii biegłych.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym są wyznaczone zakresem zaskarżenia.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy ma obowiązek rozważyć wszystkie podstawy apelacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Oskarżyciel posiłkowy sporządzający apelację samodzielnie nie jest obowiązany do precyzowania zarzutów.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
W przypadku sprzeczności opinii biegłych, sąd powinien podjąć kroki w celu ich wyjaśnienia.
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać odniesienie do wszystkich istotnych dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd rozstrzyga na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.k. art. 452 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. przez sąd drugiej instancji, który nie odniósł się do opinii biegłej J. R. i nie wyjaśnił sprzeczności między opiniami biegłych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. jako zarzuty skierowane do sądu pierwszej instancji, a nie do sądu drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się zasadna, choć jej skutkiem może być tylko uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. • Jest ewidentne, że pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego zarzucając wyrokowi sądu II instancji naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. uchybienie temu przepisowi wiązał z koniecznością właściwego rozpoznania apelacji sporządzonej osobiście przez oskarżyciela posiłkowego. • Treść tej opinii nie nasuwała wątpliwości prokuratorowi co do oceny mechanizmu powstania złamań żuchwy, skoro zdecydował o postawieniu oskarżonym zarzutów i wysłaniu aktu oskarżenia. • Można odnieść wrażenie, iż opinia ta przestała istnieć dla sądu I instancji jako dowód, a wystarczającym do niej odniesieniem jest stanowisko biegłego z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który przecież swoje wnioski miał odmienne niż biegła. • To sąd meriti rozstrzyga ten spór, posiłkując się nieraz w takich sytuacjach kolejną opinią, a jeśli tego nie czyni, to powinien wyjaśnić z jakich powodów i dlaczego uznaje jedną z takich opinii za wiarygodną, a dlaczego innej odmawia takiego atrybutu.
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gierszon
członek
Edward Matwijów
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania karnego przez sąd odwoławczy, w szczególności obowiązek ustosunkowania się do wszystkich istotnych dowodów i opinii biegłych, a także prawidłowa ocena sprzeczności między opiniami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z rozpoznaniem apelacji i oceną opinii biegłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla sprawiedliwego wyroku jest prawidłowe procedowanie sądu, zwłaszcza w kontekście oceny dowodów i opinii biegłych, co jest istotne dla każdego prawnika procesowego.
“Sąd Najwyższy: Pominiecie opinii biegłego to rażące naruszenie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.