IV KK 158/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim, który skazał K.J. za wykroczenia z art. 151 § 1 k.w. i art. 157 § 1 k.w. (przechodzenie przez las w miejscu zabronionym i nieopuszczenie go na żądanie). Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając winę obwinionej i wymierzając karę grzywny. Sąd Najwyższy, uwzględniając kasację, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że Sąd Rejonowy naruszył art. 93 § 2 k.p.w., wydając wyrok nakazowy mimo istnienia wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionej. Wskazano, że materiał dowodowy nie był jednoznaczny, a legalność okresowego zakazu wstępu do lasu oraz społeczna szkodliwość czynu budziły wątpliwości. Ponadto, w dacie złożenia kasacji upłynął termin przedawnienia karalności wykroczeń. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko w przypadkach oczywistych, a w niniejszej sprawie konieczne było przeprowadzenie rozprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, warunki dopuszczalności zakazu wstępu do lasu oraz kwestia przedawnienia karalności wykroczeń.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów proceduralnych oraz materialnych w kontekście wykroczeń leśnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w sprawie o wykroczenie można wydać wyrok nakazowy, gdy istnieją wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego jest dopuszczalne tylko w przypadkach oczywistych, gdy materiał dowodowy jest jednoznaczny i nie nasuwa istotnych wątpliwości co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu.
Uzasadnienie
Postępowanie nakazowe jest instytucją prawa procesowego przeznaczoną do najbardziej oczywistych przypadków. Jeśli materiał dowodowy zebrany w toku czynności wyjaśniających nie pozwala na jednoznaczną ocenę okoliczności popełnienia czynu i winy sprawcy, sprawa powinna być rozpoznana na rozprawie.
Czy zakaz wstępu do lasu wprowadzony przez nadleśniczego na podstawie zarządzenia "do odwołania" jest zgodny z ustawą o lasach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o lasach dopuszcza wprowadzenie jedynie zakazu okresowego, a sformułowanie "do odwołania" świadczy o stałym charakterze zakazu. Ponadto, przyczyna wprowadzenia zakazu musi mieścić się w katalogu określonym w ustawie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o lasach, nadleśniczy jest uprawniony do wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu. Zakaz "do odwołania" ma charakter stały, a wskazana przyczyna (zagrożenie bezpieczeństwa publicznego związane z uszkodzeniem drzewostanów) nie mieści się w katalogu zdarzeń nadzwyczajnych uprawniających do wprowadzenia ograniczeń.
Czy pokojowa akcja protestacyjna przeciwko masowemu pozyskiwaniu drewna, w kontekście wyroku TSUE C-441/17, może być uznana za społecznie szkodliwą?
Odpowiedź sądu
Należy rozważyć, czy takie zachowanie cechowało się szkodliwością społeczną, nawet jeśli obowiązywał zakaz przebywania w lesie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd orzekający nie poświęcił głębszej refleksji, czy zachowanie obwinionej, polegające na udziale w pokojowej akcji protestacyjnej, cechowało się szkodliwością społeczną, nawet w kontekście obowiązującego zakazu wstępu do lasu.
Czy w przypadku upływu terminu przedawnienia karalności wykroczenia, należy umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli w dacie złożenia kasacji upłynął okres przedawnienia karalności, konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7 czerwca 2002 r. sygn. akt I KZP 15/02, stwierdzając, że upływ terminu przedawnienia karalności wykroczeń uzasadnia umorzenie postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. J. | osoba_fizyczna | obwiniona |
Przepisy (11)
Główne
k.w. art. 151 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 157 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Warunkiem orzekania w postępowaniu nakazowym jest brak jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności zdarzenia poddanego prawnemu wartościowaniu.
k.p.w. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
pkt 4 - umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności.
k.p.w. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Okres przedawnienia karalności wykroczeń.
Ustawa o lasach art. 26 § ust. 1
Ustawa o lasach art. 26 § ust. 3
Uprawnienie nadleśniczego do wprowadzenia okresowego zakazu wstępu do lasu.
Pomocnicze
k.p.w. art. 9 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 119 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
pkt 1 - rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.w. art. 1 § § 1
Kodeks wykroczeń
Definicja społecznej szkodliwości czynu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionej. • Niejednoznaczność materiału dowodowego. • Wątpliwości co do legalności wprowadzonego zakazu wstępu do lasu (charakter okresowy, przyczyna). • Niewystarczająca ocena społecznej szkodliwości czynu. • Upływ terminu przedawnienia karalności wykroczenia.
Godne uwagi sformułowania
warunkiem orzekania w postępowaniu nakazowym jest brak jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności zdarzenia poddanego prawnemu wartościowaniu • postępowanie nakazowe to instytucja prawa procesowego, predystynowana do najbardziej oczywistych przypadków • nie można przyjmować, że okoliczności czynów i wina obwinionej nie budzą wątpliwości • przepisy nie pozwalają na wprowadzenie przez Nadleśniczego zakazu nieograniczonego terminem • sformułowanie „do odwołania” świadczy zaś w istocie o stałym charakterze zakazu • nie poświęcił głębszej refleksji, czy zachowania obwinionej [...] cechowało się szkodliwością społeczną w jakimkolwiek stopniu
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, warunki dopuszczalności zakazu wstępu do lasu oraz kwestia przedawnienia karalności wykroczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów proceduralnych oraz materialnych w kontekście wykroczeń leśnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania i prawidłowa interpretacja przepisów, nawet w przypadku wykroczeń. Pokazuje też, że Sąd Najwyższy może uchylić wyrok z powodu błędów proceduralnych i przedawnienia.
“Sąd Najwyższy umorzył sprawę o wykroczenie. Kluczowe były błędy formalne i przedawnienie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.