IV KK 155/19

Sąd Najwyższy2020-09-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
uszkodzenie pojazdudowodybiegłylogowania telefonuprawo procesowe karnekasacjasąd najwyższyuniewinnienie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok uniewinniający oskarżoną, uznając, że sąd odwoławczy dopuścił się obrazy prawa procesowego poprzez niepowołanie biegłego do analizy logowań telefonu oskarżonej.

Sąd Rejonowy skazał J.K. za uszkodzenie samochodu, jednak Sąd Okręgowy ją uniewinnił. Kasacje Prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzuciły sądowi odwoławczemu błędy proceduralne, w tym oddalenie wniosku o powołanie biegłego do analizy logowań telefonu oskarżonej. Sąd Najwyższy uznał kasacje za zasadne, uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu, wskazując na konieczność powołania biegłego.

Sąd Rejonowy w T. pierwotnie skazał J. K. za uszkodzenie samochodu na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Okręgowy w G. zmienił ten wyrok, uniewinniając oskarżoną. Od wyroku sądu odwoławczego kasacje złożyli Prokurator Rejonowy oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Główne zarzuty dotyczyły oddalenia wniosku o powołanie biegłego w celu ustalenia miejsc logowań telefonu oskarżonej w czasie popełnienia przestępstwa, co miało kluczowe znaczenie dla ustalenia jej obecności na miejscu zdarzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasacje, uznał je za zasadne. Stwierdził, że sąd odwoławczy dopuścił się obrazy przepisów regulujących dopuszczanie dowodu z opinii biegłego oraz sposób dokonywania ustaleń faktycznych w procesie poszlakowym. Wskazał, że zagadnienia związane z logowaniem telefonu wymagają wiedzy specjalistycznej i sąd był zobligowany do skorzystania z opinii biegłego zgodnie z art. 193 § 1 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, nakazując powołanie biegłego i ponowną ocenę dowodów, w tym analizę zapisu wideo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, oddalenie takiego wniosku stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, gdyż ustalenie tych okoliczności wymaga wiedzy specjalistycznej.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy błędnie uznał, że nie potrzebuje opinii biegłego do analizy logowań telefonu, mimo że wymaga to wiedzy specjalistycznej. Zgodnie z art. 193 § 1 k.p.k., w takich sytuacjach należy powołać biegłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaoskarżona
H. K.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
Prokurator Rejonowy w T.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (20)

Główne

k.p.k. art. 288 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 168

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymaga powołania biegłego do ustalenia okoliczności wymagających wiedzy specjalistycznej, takich jak miejsca logowań telefonu.

k.p.k. art. 366

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 173 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza art. 193 § 1 k.p.k. przez oddalenie wniosku dowodowego o powołanie biegłego do ustalenia miejsc logowań telefonu oskarżonej. Obraza art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez brak oceny rozpoznania oskarżonej na zapisie wideo. Błędne uznanie, że dowody przedstawione przez pokrzywdzonego nie uprawniały do przypisania oskarżonej winy. Błędne uznanie, że zgromadzone dowody poszlakowe nie dawały możliwości skazania oskarżonej. Błędne oparcie uniewinnienia wyłącznie na opinii biegłego z zakresu antropologii.

Godne uwagi sformułowania

rażąca i mogąca mieć istotny wpływ na treść orzeczenia obraza prawa procesowego zagadnienia, na temat których wypowiedział się Sąd odwoławczy w postanowieniu z 16 listopada 2018r. oddalającym wniosek o zasięgnięcie opinii biegłego, wiązały się najściślej z wiadomościami specjalnymi zobligowany był skorzystać z dowodu z opinii biegłego, co jasno wynikało z treści art. 193 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Mirek

członek

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Konsekwentne stosowanie przez Sąd Najwyższy wymogów proceduralnych dotyczących dowodu z opinii biegłego w sprawach karnych, zwłaszcza gdy kluczowe dla rozstrzygnięcia są ustalenia wymagające wiedzy specjalistycznej (np. analiza logowań telefonu). Podkreślenie znaczenia prawidłowej oceny dowodów w procesie poszlakowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii dowodowych w postępowaniu karnym. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być pozornie techniczne kwestie dowodowe (logowania telefonu) i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to przykład na to, że nawet po uniewinnieniu przez sąd niższej instancji, sprawa może wrócić do ponownego rozpoznania.

Błąd sądu odwoławczego: dlaczego analiza logowań telefonu oskarżonej była kluczowa dla Sądu Najwyższego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 155/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Marek Motuk
Protokolant Danuta Bratkrajc
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego
‎
w sprawie
J. K.
‎
oskarżonej z art. 288 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 9 września 2020 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i prokuratora - na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt VI Ka (…),
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w T.  Wydział VI Karny Zamiejscowy w P.
‎
z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI K (…),
I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G.  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
II. zwraca oskarżycielowi posiłkowemu opłatę kasacyjną w kwocie 450 zł.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w T. , wyrokiem z 9 sierpnia 2017r., uznał J. K.  za winną tego, że 9 sierpnia 2016r. w P.  uszkodziła trzy opony oraz zniszczyła lusterka boczne i znaczek na masce w samochodzie osobowym marki M. należącym do H. K., powodując szkodę w wysokości 5879,39 zł, to jest występku z art. 288 § 1 k.k., i za to skazał ją na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat, orzekł wobec oskarżonej środek probacyjny z art. 72 § 1 pkt 2 k.k. oraz środek kompensacyjny z art. 46 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w G.  – po rozpoznaniu apelacji obrońcy – zmienił w dniu 22 listopada 2018r. pierwszoinstancyjny wyrok i uniewinnił oskarżoną.
Kasacje od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożyli Prokurator Rejonowy w T.  i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego H. K. , podnosząc zarzuty rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego.
Oskarżyciel publiczny zarzucił obrazę: 1) art. 167 k.p.k., art. 168 k.p.k., art. 193 § 1 k.p.k. i art. art. 366 k.p.k. przez oddalenie wniosku dowodowego o powołanie biegłego w celu ustalenia miejsc logowań telefonu oskarżonej oraz azymutów, na których do logowań doszło, dla ustalenia, czy w czasie popełnienia przestępstwa oskarżona wyszła ze szpitala w kierunku miejsca zdarzenia, wobec stwierdzenia nieprzydatności dowodu do ustalenia tej okoliczności, co wymagało wiedzy specjalistycznej; 2) art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez brak oceny rozpoznania oskarżonej na zapisie wideo przez H.K. i Z.K..
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego sformułował cztery zarzuty obrazy: 1) art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez błędne uznanie, że dowody przedstawione przez pokrzywdzonego nie uprawniały do przypisania oskarżonej winy; 2) art. 2 § 1 pkt 1 i § 2, art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2,3 i 4 k.p.k. oraz art. 193 § 1 k.p.k. przez oddalenie na rozprawie odwoławczej 16 listopada 2018r. wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, w jakich miejscach logował się telefon oskarżonej w chwili czynu, podczas gdy ustalenie tych okoliczności wymagały wiedzy specjalnej; 3) art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez błędne uznanie, że zgromadzone dowody poszlakowe nie dawały możliwości skazania oskarżonej; 4) art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 173 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. przez błędne oparcie uniewinnienia wyłącznie na opinii biegłego z zakresu antropologii.
Obaj skarżący zażądali uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w G.  do ponownego rozpoznania.
Stanowisko autorów kasacji zyskało wsparcie obecnego na rozprawie kasacyjnej prokuratora Prokuratury Krajowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacje okazały się zasadne. Zadecydowało o tym uznanie za trafną tezy, że Sąd odwoławczy dopuścił się rażącej i mogącej mieć istotny wpływ na treść orzeczenia obrazy unormowań, wskazanych w kasacjach, regulujących już to podstawy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, już to sposób dokonywania ustaleń faktycznych w procesie poszlakowym (art. 523 § 1 k.p.k.). Rozpoznanie kasacji w tym zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia uwzględniającego żądania skarżących (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).
Nie sposób odmówić racji oskarżycielom, że zagadnienia, na temat których wypowiedział się Sąd odwoławczy w postanowieniu z 16 listopada 2018r. oddalającym wniosek o zasięgnięcie opinii biegłego, wiązały się najściślej z wiadomościami specjalnymi, a więc wykraczającymi poza normalną, powszechną w danych warunkach rozwoju społecznego wiedzę. Rozważania w tej materii kontynuował zresztą w motywacyjnej części zaskarżonego wyroku. Nawet zakładając, że rozpoznający sprawę sędzia Sądu
ad quem
orientował się w stopniu ponadprzeciętnym w problematyce logowania się telefonów i azymutów, na których doszło do tego logowania, to i tak zobligowany był skorzystać z dowodu z opinii biegłego, co jasno wynikało z treści art. 193 § 1 k.p.k.
Dlatego Sąd Najwyższy wydał postulowane w kasacjach orzeczenie kasatoryjne (art. 537 § 2 k.p.k.) i nakazał zwrócić oskarżycielowi posiłkowemu uiszczoną opłatę kasacyjną (art. 527 § 4 k.p.k.).
W ponownym postępowaniu apelacyjnym zajdzie zatem konieczność powołania biegłego w celu sporządzenia przez niego opinii stanowiącej odpowiedź na sformułowane we wniosku dowodowym pytanie, którego swoiste rozwinięcie nastąpiło w uzasadnieniach obu kasacji. Rzeczą Sądu
ad quem
będzie wyznaczenie do wykonania tego zadania biegłego odpowiedniej specjalności; pomocne mogą się tu okazać sugestie stron. Dopiero gdy Sąd odwoławczy dysponował będzie kompletem dowodów i zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 k.p.k. dokona ich oceny, szczególnie wnikliwie analizując w perspektywie opinii Laboratorium Kryminalistycznego KW Policji w K. zdolność rozpoznania osoby utrwalonej na nagraniu z kamery zainstalowanej wewnątrz samochodu H.K., zaistnieją przesłanki do zrekonstruowania przebiegu zdarzenia i rozstrzygnięcia w przedmiocie winy oskarżonej. Albo dojdzie wówczas do zaakceptowania punktu widzenia Sądu
a quo
, iż to oskarżona była sprawcą uszkodzenia pojazdu, albo też zostanie uniewinniona. Wariant wydania wyroku kasatoryjnego wydaje się z uwagi na treść art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. najmniej prawdopodobny, chyba że ujawni się bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI