Orzeczenie · 2012-09-25

IV KK 154/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-09-25
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomWysokanajwyższy
fałszerstwodokumentyprawo karnepostępowanie karnewarunkowe umorzenieSąd Najwyższykasacjadowodynaruszenie procedury

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 marca 2011 r., którym warunkowo umorzono postępowanie karne wobec F. G. oskarżonego o przestępstwa z art. 272 k.k. i art. 270 § 2a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 273 k.k., wyznaczając rok okresu próby. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 339 pkt 2 k.p.k. i art. 341 § 2 k.p.k., polegające na skierowaniu sprawy na posiedzenie i warunkowym umorzeniu, mimo istnienia wątpliwości co do okoliczności popełnienia zarzucanych czynów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na wyjątkowo pobieżne postępowanie przygotowawcze. Brakowało podstawowych dowodów rzeczowych (podrobionych dokumentów), nie przeprowadzono czynności mających na celu ustalenie ich fałszerstwa ani sposobu użycia przez oskarżonego. Nie przesłuchano kluczowych świadków, a jedyny dokument rzucający światło na sprawę (protokół przesłuchania F. G. w charakterze świadka) został uznany za niedopuszczalny dowodowo, naruszając zasadę nemo se ipsum accusare tenetur (art. 74 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok warunkowo umarzający zapadł z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych, co skutkowało uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenia zasad procesowych w postępowaniu przygotowawczym, dopuszczalność dowodów z protokołów przesłuchań, warunki warunkowego umorzenia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i rodzaju zarzucanych czynów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy warunkowe umorzenie postępowania jest dopuszczalne, gdy istnieją wątpliwości co do okoliczności popełnienia zarzucanych czynów i postępowanie przygotowawcze było prowadzone pobieżnie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy istnieją istotne wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynów, a postępowanie przygotowawcze nie zgromadziło wystarczających dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie przygotowawcze było prowadzone pobieżnie, brakowało kluczowych dowodów rzeczowych i osobowych, a protokół przesłuchania oskarżonego jako świadka został wykorzystany dowodowo z naruszeniem przepisów.

Czy protokół przesłuchania podejrzanego/oskarżonego w charakterze świadka przed przedstawieniem zarzutów może być wykorzystany dowodowo, w tym do ustaleń faktycznych poza rozprawą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki protokół nie może być wykorzystany dowodowo, gdyż narusza zasadę nemo se ipsum accusare tenetur i może służyć obchodzeniu przepisów o prawie odmowy składania wyjaśnień.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że odczytanie takiego protokołu na rozprawie jest niedopuszczalne, a jego wykorzystanie do ustaleń faktycznych poza rozprawą również narusza fundamentalne zasady procesowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
F. G.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyinna

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 537

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 339 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Skierowanie sprawy na posiedzenie i warunkowe umorzenie mimo wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynów stanowi rażące naruszenie.

k.p.k. art. 341 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania mimo wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynów stanowi rażące naruszenie.

k.k. art. 272

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 2a

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.p.k. art. 74 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada nemo se ipsum accusare tenetur, naruszona przez wykorzystanie protokołu przesłuchania świadka jako dowodu.

k.p.k. art. 389

Kodeks postępowania karnego

Przepis, z którego wywodzi się a contrario niedopuszczalność odczytania protokołu przesłuchania świadka na rozprawie.

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania, którego zastosowanie było kwestionowane z powodu wątpliwości co do okoliczności czynu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie przygotowawcze było prowadzone pobieżnie i nie zgromadzono podstawowych dowodów. • Nie przeprowadzono czynności mających na celu ustalenie, czy dokumenty były podrobione i czy oskarżony je przedłożył jako autentyczne. • Nie przesłuchano osób, na ręce których oskarżony rzekomo złożył podrobione dokumenty, ani osób uprawnionych do ich wystawienia. • Wykorzystanie protokołu przesłuchania oskarżonego w charakterze świadka przed przedstawieniem zarzutów jako dowodu narusza zasadę nemo se ipsum accusare tenetur. • Warunkowe umorzenie postępowania nastąpiło mimo istnienia wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynów.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie przygotowawcze w przedmiotowej sprawie prowadzone było wyjątkowo pobieżnie • nie zgromadzono podstawowych dowodów rzeczowych • dowodowe wykorzystanie takiego protokołu jest w niniejszej sprawie niedopuszczalne • narusza wyrażoną w art. 74 § 1 k.p.k. zasadę nemo se ipsum accusare tenetur • wyrok warunkowo umarzający zapadł z rażącym naruszeniem art. 339 § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 341 § 2 k.p.k.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Marian Buliński

członek

Piotr Hofmański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia zasad procesowych w postępowaniu przygotowawczym, dopuszczalność dowodów z protokołów przesłuchań, warunki warunkowego umorzenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i rodzaju zarzucanych czynów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są rzetelne procedury dowodowe i jak błędy na etapie przygotowawczym mogą doprowadzić do uchylenia wyroku, nawet w przypadku warunkowego umorzenia.

Błędy w śledztwie zniweczyły warunkowe umorzenie: Sąd Najwyższy wskazuje na rażące naruszenia procedury.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst