IV KK 153/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o ponownym umieszczeniu W.R. w zakładzie psychiatrycznym z powodu braku obligatoryjnego wysłuchania biegłych.
Prokurator Generalny wniósł kasację od postanowienia utrzymującego w mocy decyzję o ponownym umieszczeniu W.R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 93 k.k. i art. 94 § 3 k.k., przez brak obligatoryjnego wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa przed wydaniem tej decyzji. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść podejrzanego W.R. od postanowienia Sądu Okręgowego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. o ponownym umieszczeniu W.R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 93 k.k. w zw. z art. 94 § 3 k.k., polegające na wydaniu postanowienia o ponownym umieszczeniu w zakładzie psychiatrycznym bez obligatoryjnego wysłuchania biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że art. 93 k.k. stanowi normę gwarancyjną, a każde umieszczenie sprawcy w zakładzie psychiatrycznym musi spełniać ustawowe warunki. Ponowne umieszczenie na podstawie art. 94 § 3 k.k. jest traktowane jako orzekanie o środku zabezpieczającym, co wymaga stosowania rygorów z art. 93 k.k., w tym wysłuchania biegłych. Odstąpienie od tego wymogu w przedmiotowej sprawie zostało uznane za rażące naruszenie prawa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne umieszczenie sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 94 § 3 k.k. jest orzekaniem o stosowaniu środka zabezpieczającego i wymaga spełnienia rygorów z art. 93 k.k., w tym obligatoryjnego wysłuchania biegłych psychiatrów i psychologa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 93 k.k. jest normą gwarancyjną, a ponowne umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 94 § 3 k.k. jest orzekaniem o środku zabezpieczającym. W związku z tym konieczne jest wysłuchanie biegłych, co stanowi rękojmię prawidłowości decyzji i ochrony praw osoby podlegającej detencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Podejrzany W.R. (pośrednio, poprzez uwzględnienie kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. R. | osoba_fizyczna | podejrzany |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 93
Kodeks karny
Norma gwarancyjna, wymaga spełnienia ustawowych warunków przed umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 94 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy ponownego umieszczenia sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym, stosuje się do niego rygory z art. 93 k.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 93 k.k. w zw. z art. 94 § 3 k.k. przez brak obligatoryjnego wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa przed ponownym umieszczeniem podejrzanego w zakładzie psychiatrycznym.
Godne uwagi sformułowania
art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej ponowne umieszczenie na podstawie art. 94 § 3 k.k. sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym jest w istocie orzekaniem o stosowaniu środka zabezpieczającego każde umieszczenie sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym musi być poprzedzone spełnieniem ustawowych warunków tej decyzji, stanowiących rękojmię, że nie będzie ona pochopna, a osobie podlegającej przymusowej detencji zapewnione będą wszelkie uprawnienia służące ochronie jej praw.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Zbigniew Puszkarski
członek
Dariusz Czajkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 93 k.k. i art. 94 § 3 k.k. w kontekście środków zabezpieczających i konieczności wysłuchania biegłych w sprawach psychiatrycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych gwarancji procesowych osoby umieszczanej w zakładzie psychiatrycznym, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i budzi zainteresowanie ze względu na ochronę praw jednostki.
“Sąd Najwyższy: Brak wysłuchania biegłych to rażące naruszenie prawa przy umieszczaniu w zakładzie psychiatrycznym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 153/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie W. R. , podejrzanego o czyny z art.191 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 2 czerwca 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść podejrzanego od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 lutego 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 października 2014 r., o ponownym umieszczenie W. R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 października 2014r., sygn. akt […], o ponownym umieszczeniu W. R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Kasację od tego postanowienia na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 93 k.k. w zw. z art. 94 § 3 k.k., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia w przedmiocie zarządzenia na podstawie art. 94 § 3 k.k. ponownego umieszczenia W. R. w odpowiednim zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, wydanego bez obligatoryjnego wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa. Stawiając powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w K. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w J. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna. Sąd Okręgowy zaakceptował bowiem wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o ponownym umieszczeniu W. R. w zakładzie psychiatrycznym, bez wcześniejszego obligatoryjnego wysłuchania biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa. Przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej, zatem każde umieszczenie sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym musi być poprzedzone spełnieniem ustawowych warunków tej decyzji, stanowiących rękojmię, że nie będzie ona pochopna, a osobie podlegającej przymusowej detencji zapewnione będą wszelkie uprawnienia służące ochronie jej praw. Podnieść należy, że w doktrynie i w orzecznictwie istnieje zgodność poglądów, że ponowne umieszczenie na podstawie art. 94 § 3 k.k. sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym jest w istocie orzekaniem o stosowaniu środka zabezpieczającego, zatem stosuje się do niego wszystkie rygory wynikające z generalnej klauzuli określonej w art. 93 k.k. – w tym dotyczące konieczności wysłuchania przez sąd biegłych psychiatrów i psychologa wydających opinię ( vide L. K. Paprzycki - Przedmiot opiniowania psychiatrycznego i psychologicznego w postępowaniu karnym - wybrane zagadnienia. Gdańskie Studia Prawnicze, 2003, z. 2, str. 203 -214; J. Bielasiński, Z problematyki orzekania, wykonania i nadzoru nad przebiegiem wykonywania środka zabezpieczającego z art. 94 § 1 kodeksu karnego. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego, z. 9 z 2001 r., str. 83 – 118; patrz też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 r., sygn. akt II KK 138/03, R - OSNKW 2003, poz. 1460). W realiach przedmiotowej sprawy, w której ciężar gatunkowy popełnionych przez W. R. nie był na tyle duży, by samoistnie uprawdopodobniał określone w art. 94 § 1 k.k. zagrożenie popełnienia w przyszłości czynu o znacznej społecznej szkodliwości, konieczność wysłuchania biegłych psychiatrów i psychologa przed ponownym umieszczeniem podejrzanego w zakładzie psychiatrycznym jawiła się szczególnie wyraziście. Odstąpienie od tego wymogu w sposób rażący naruszało zatem przepisy wskazane w kasacji Prokuratora Generalnego. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI