IV KK 152/21

Sąd Najwyższy2021-08-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokanajwyższy
skład sądudelegacja sędziegoprawo do sąduart. 439 k.p.k.kasacjakodeks karnykodeks postępowania karnegoEKPC

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego z powodu wadliwego składu orzekającego, wskazując na niezgodność delegacji sędziego z przepisami prawa.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację w sprawie W. H., skazanego za przestępstwo seksualne na nieletniej. Choć kasacja dotyczyła oceny dowodów, Sąd Najwyższy z urzędu uchylił zaskarżony wyrok z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Stwierdzono, że sędzia orzekający w Sądzie Apelacyjnym był delegowany w sposób niezgodny z prawem, co naruszało prawo do sądu właściwego.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 sierpnia 2021 r. rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę W. H., skazanego za przestępstwo seksualne na nieletniej. Sąd pierwszej instancji (Sąd Okręgowy w T.) skazał go za czyn z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k., wymierzając karę trzech lat pozbawienia wolności oraz środki karne. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacja zarzucała obrazę przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy, niezależnie od zarzutów kasacji, uchylił zaskarżony wyrok z powodu uchybienia o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Stwierdzono, że w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego zasiadał sędzia delegowany do pełnienia funkcji prezesa sądu okręgowego na czas pełnienia tej funkcji, co jest niezgodne z art. 77 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwa delegacja sędziego narusza prawo do sądu właściwego, gwarantowane przez art. 6 EKPC. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w prawidłowym składzie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie delegowanie nie spełnia wymogów ustawowych i narusza prawo do sądu właściwego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo oraz standardy konstytucyjne i art. 6 EKPC, stwierdził, że delegacja sędziego do pełnienia funkcji prezesa na czas pełnienia tej funkcji jest wadliwa. Taki skład orzekający narusza prawo do sądu właściwego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (W. H.)

Strony

NazwaTypRola
W. H.osoba_fizycznaskazany
A. W.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 197 § § 3 pkt 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 77 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Akt delegowania sędziego do pełnienia służby sędziowskiej musi spełniać wymogi ustawowe; delegowanie na czas pełnienia funkcji prezesa sądu okręgowego jest wadliwe.

Pomocnicze

k.k. art. 197 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41 a § § 2 i 4

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa delegacja sędziego do Sądu Apelacyjnego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia wymogów ustawowych akt delegowania sędziego do pełnienia służby sędziowskiej „na czas pełnienia funkcji prezesa” fundamentalnym wręcz warunkiem rzetelnego procesu jest zapewnienie oskarżonemu „prawa do sądu właściwego” uchybienie należy do kategorii bezwzględnych przyczyn odwoławczych

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość delegacji sędziowskich, bezwzględne przyczyny odwoławcze, prawo do sądu właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania sędziego na czas pełnienia funkcji prezesa sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i pokazuje, jak proceduralne błędy mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty merytoryczne nie zostały uwzględnione.

Ważny wyrok SN: wadliwy skład sądu może unieważnić wyrok!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 152/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Łukasz Biernacki
w sprawie W. H.
‎
skazanego z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k.
‎
w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 sierpnia 2021 r., w trybie art. 439 § 3 k.p.k.,
‎
w związku z kasacją, wniesioną przez obrońcę tego skazanego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II AKa (…),
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt II K (…),
na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym,
2/ zarządza zwrot wniesionej przez W. H. opłaty od kasacji.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2020r., sygn. akt II K (…), Sąd Okręgowy w T.  uznał W. H. za winnego tego, że w okresie od lipca 2014 r. do 26 października 2015 r. w J., w woj. (…), kładąc się w łóżku obok A. W., małoletniej poniżej 15-tu lat i stosując przemoc w postaci przytrzymywania jej, dotykał jej piersi oraz przez spodnie okolicy intymnej, tj. pochwy, czym doprowadził ją do poddania się innej czynności seksualnej, tj. przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i za to, na podstawie art. 197 § 3 pkt 2 k.k., wymierzył mu karę trzech lat pozbawienia wolności, zaś na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł o zadośćuczynieniu oraz, na podstawie art. 41 a § 2 i 4 k.k. i 43 § 1 k.k., o środku karnym w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej.
Wyrok ten został zaskarżony apelacją obrońcy, który zarzucił w niej Sądowi I instancji obrazę przepisów prawa procesowego odnoszących się do reguł oceny dowodów oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 17 września 2020r., sygn.akt II AKa (…), utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca W. H.  zaskarżając wyrok w całości, na jego korzyść, zarzucając ponownie obrazę przepisów prawa procesowego odnoszących się do reguł oceny dowodów i wnosząc o uniewinnienie skazanego lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w instancji odwoławczej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Niezależnie od postawionych w kasacji zarzutów, jej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w (…) zasługiwał na uwzględnienie, a to z powodu zaistnienia, dostrzeżonego z urzędu, uchybienia o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy orzekający w tym składzie w pełni podziela bowiem stanowisko wyrażone tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt IV KK 70/21, jak i w późniejszym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt II KK 208/20, w myśl których nie spełnia wymogów ustawowych akt delegowania sędziego do pełnienia służby sędziowskiej „na czas pełnienia funkcji prezesa”. Jak zaś wynika z akt sprawy, w składzie Sądu Apelacyjnego w (…), orzekającym w postępowaniu odwoławczym, zasiadał R. P., sędzia Sądu Rejonowego delegowany do Sądu Apelacyjnego od dnia 1 lutego 2018r. „na czas pełnienia funkcji prezesa Sądu Okręgowego w R." (k. 21 akt SN). Taki akt delegowania nie spełnia więc wymogów ustawowych opisanych w art. 77 § 1 u.s.p., a to z przyczyn wskazanych w uzasadnieniach obu wyżej wymienionych wyroków, odwołujących się trafnie tak do standardów konstytucyjnych, jak i do wyrażonych w art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993r., Nr 61, poz. 284, ze zm.).
Podkreślić jedynie wypada, że fundamentalnym wręcz warunkiem rzetelnego procesu jest zapewnienie oskarżonemu „prawa do sądu właściwego” w rozumieniu wspomnianego art. 6 Konwencji, a „sądem właściwym” będzie tylko taki sąd, w składzie którego zasiądzie sędzia delegowany do orzekania w sposób zgodny z warunkami ustawowymi. W tej sprawie tak się nie stało.
Mając więc na uwadze, że wskazane uchybienie należy do kategorii bezwzględnych przyczyn odwoławczych, to jest uchybień skutkujących uchyleniem zaskarżonego orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na jego treść a nadto, że podlega ono uwzględnieniu z urzędu - Sąd Najwyższy, na posiedzeniu niejawnym zewnętrznie orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi w składzie właściwym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI