Orzeczenie · 2025-11-25

IV KK 148/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentówWysokanajwyższy
podrobienie dokumentuart. 270 k.k.tryb konsensualnyskazanie bez rozprawykontrola wnioskuSąd Najwyższykasacjaprawo procesowe karnedokumentsakrament bierzmowania

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanej A.K., która została uznana za winną popełnienia występku z art. 270 § 1 i § 2a k.k. (podrobienie dokumentu w postaci zaświadczenia uprawniającego do przystąpienia do sakramentu bierzmowania) w trybie konsensualnym, na wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. Sąd Rejonowy w Nidzicy wydał wyrok skazujący na karę grzywny, który uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy, mimo braku podstaw do uznania, że okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonej nie budzą wątpliwości. Podkreślono, że sąd nie zbadał należycie, czy podrobiony druk stanowił dokument w rozumieniu art. 115 § 14 k.k. oraz czy opis czynu był wadliwy. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, uznając kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że sąd rejonowy nie dopełnił obowiązku kontroli wniosku złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k., który obejmuje również ocenę zgodności z prawem materialnym. Sąd nie zbadał, czy faktycznie doszło do popełnienia zarzucanego przestępstwa i jaki jest jego zakres, w szczególności, czy druk zatytułowany „Sakrament bierzmowania” stanowił „zaświadczenie uprawniające do przystąpienia do sakramentu bierzmowania” oraz czy podrobiony podpis na tym druku miał znaczenie prawne w rozumieniu art. 115 § 14 k.k. Sąd Najwyższy wskazał, że druk ten nie zawierał określenia „zaświadczenie” i nie wynikało z niego, aby uprawniał do przystąpienia do sakramentu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Nidzicy do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie postępowania dowodowego i wnikliwą analizę prawno-karną zachowania oskarżonej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Należyta kontrola wniosku o skazanie bez rozprawy przez sąd, w tym analiza definicji dokumentu w rozumieniu prawa karnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw rozpoznawanych w trybie konsensualnym, gdzie pojawiają się wątpliwości co do kwalifikacji prawnej czynu lub definicji przedmiotu przestępstwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 2 k.p.k.) bez uprzedniej, wszechstronnej analizy, czy okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, w tym czy podrobiony druk spełnia definicję dokumentu w rozumieniu art. 115 § 14 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd ma obowiązek dokonać kontroli formalnej i merytorycznej wniosku, w tym ocenić, czy zgromadzone dowody nie budzą wątpliwości co do popełnienia przestępstwa i winy oskarżonego, a także czy podrobiony przedmiot spełnia definicję dokumentu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że tryb konsensualny wymaga od sądu rzetelnej kontroli wniosku, w tym analizy, czy czyn zarzucany oskarżonemu spełnia wszystkie znamiona przestępstwa i czy podrobiony przedmiot jest dokumentem w rozumieniu art. 115 § 14 k.k. Brak takiej analizy stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych.

Czy druk zatytułowany „Sakrament bierzmowania”, zawierający dane osobowe kandydata, informacje o świadku i szafarzu, pieczęć parafii oraz podpis proboszcza, a także miejsce na podpis nauczyciela religii, może być uznany za „zaświadczenie uprawniające do przystąpienia do sakramentu bierzmowania” w rozumieniu art. 270 § 1 k.k.?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął definitywnie tej kwestii, ale wskazał, że z nazwy i treści druku nie wynika, aby stanowił on takie zaświadczenie, co powinno wzbudzić wątpliwości sądu niższej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zauważył, że druk nie nosi tytułu „zaświadczenie” i nie wynika z niego, aby uprawniał do przystąpienia do sakramentu. Podkreślono, że sąd powinien zbadać, czy podrobiony podpis na tym druku stanowi dowód okoliczności mającej znaczenie prawne w rozumieniu art. 115 § 14 k.k., co wymagało pogłębionej analizy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść skazanej)

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy podrobienia dokumentu.

k.k. art. 270 § § 2a

Kodeks karny

Dotyczy podrobienia dokumentu jako wypadek mniejszej wagi.

k.k. art. 115 § § 14

Kodeks karny

Definicja dokumentu, który może być przedmiotem ochrony prawnej.

k.p.k. art. 335 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do kontroli wniosku i skierowania sprawy na rozprawę w przypadku wątpliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 343 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Procedura składania wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu przy rozpoznawaniu wniosku.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy nie dokonał należytej kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy, w szczególności nie zbadał, czy podrobiony druk spełnia definicję dokumentu w rozumieniu art. 115 § 14 k.k. • Opis czynu zarzucanego oskarżonej był wadliwy, a druk nie nosił cech zaświadczenia uprawniającego do przystąpienia do sakramentu bierzmowania.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego • okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości • druk opatrzony pieczęcią parafii rzymskokatolickiej i wypełnionym druku, zawierającym informacje dotyczące sakramentu bierzmowania nie budzą wątpliwości • druk taki stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne i objęty jest ochroną prawną • wadliwości opisu czynu zarzucanego wymienionej, co wyłączało dopuszczalność takiego trybu rozpoznania sprawy • Sąd Rejonowy w Nidzicy nie zrealizował obowiązków wynikających z art. 343 § 7 k.p.k., tj. nie przeanalizował należycie warunków do wydania wyroku w uwzględnieniu wniosku złożonego na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. • dobrem chronionym przy przestępstwie z art. 270 § 1 k.k. [...] jest pewność obrotu prawnego opierająca się na zaufaniu do dokumentu • druk ten nie stanowi samoistnie dowód prawa lub stosunku prawnego • nośnik informacji, aby mógł być uznany za dokument, powinien samoistnie stwierdzać odpowiednie prawo, stosunek prawny lub okoliczność mającą znaczenie prawne

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Należyta kontrola wniosku o skazanie bez rozprawy przez sąd, w tym analiza definicji dokumentu w rozumieniu prawa karnego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw rozpoznawanych w trybie konsensualnym, gdzie pojawiają się wątpliwości co do kwalifikacji prawnej czynu lub definicji przedmiotu przestępstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie przez sąd przesłanek do zastosowania uproszczonych procedur karnych, nawet w przypadku pozornie prostych czynów. Podkreśla znaczenie definicji dokumentu w prawie karnym.

Czy fałszerstwo podpisu na druku do bierzmowania to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy tryb skrócony jest niedopuszczalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst