IV KK 146/18

Sygn. akt IV KK 146/18
POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 maja 2018 r.,
‎
w sprawie
T. Z.
,
‎
skazanego z art. 54 § 1 k.k.s. i in.,
‎
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt IV Ka
[…]
,
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt IX K
[…]
,
p o s t a n o w i ł:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego
.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt  IX K
[…]
T. Z. został uznany za winnego tego, że w okresie od listopada 2009 r. do 24 marca 2010 r. w K. będąc prezesem firmy ,, S.” Sp. z o.o. z siedzibą w K., działając w krótkich odstępach czasu z wykorzystaniem takiej samej sposobności uchylał się od opodatkowania:
- poprzez nieujawnienie właściwemu organowi, tj. Naczelnikowi Urzędu Celnego w K., przedmiotu i podstawy opodatkowania wyrobów akcyzowych w postaci 179.410 litrów oleju napędowego grzewczego z tytułu ich sprzedaży w miesiącu listopadzie 2009 r., podlegającego opodatkowaniu zgodnie z art. 8 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, oraz niezłożenie deklaracji podatkowej dla podatku akcyzowego według ustalonego wzoru i nieuiszczenie podatku akcyzowego zgodnie z art.21 ust.l pkt 1 i 2 lawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
- poprzez nieujawnienie właściwemu organowi, tj. Naczelnikowi Urzędu Celnego K., przedmiotu i podstawy opodatkowania wyrobów akcyzowych w postaci 240 litrów oleju grzewczego E. z tytułu ich sprzedaży w miesiącu lutym 2010 r., podlegającego opodatkowaniu zgodnie z art. 8 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, oraz niezłożenie deklaracji podatkowej dla podatku akcyzowego według ustalonego wzoru i nie uiszczenie podatku akcyzowego zgodnie z art.21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz wyrobów akcyzowych w postaci 49.628 litrów oleju smarowego o kodzie
[…]
z tytułu posiadania wyrobów, od których nie została udokumentowana zapłata podatku akcyzowego w miesiącu lutym 2010 r., podlegającego opodatkowaniu zgodnie z art. 8 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz niezłożenie deklaracji podatkowej dla podatku akcyzowego według ustalonego wzoru i nieuiszczenie podatku akcyzowego zgodnie z art.21 ust.l pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
- poprzez nieujawnienie w okresie od 12.01.2010 r. do 24.03.2010 r. właściwemu organowi, tj. Naczelnikowi Urzędu Celnego w K., przedmiotu i podstawy opodatkowania wyrobów akcyzowych nabytych wewnątrzwspólnotowo w postaci: 191.591 litrów oleju smarowego T., 68.349 litrów oleju smarowego R. i 29.201 litrów oleju smarowego M. podlegającego opodatkowaniu zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 oraz niezłożenie deklaracji podatkowej dla podatku akcyzowego według ustalonego wzoru i nieuiszczenie podatku akcyzowego zgodnie z art. 78 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 z późn. zm.), czym naraził na uszczuplenie podatek akcyzowy w łącznej kwocie 685.388.00 zł, tj. przestępstwa skarbowego z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., za które wymierzona mu została kara 2 lat pozbawienia wolności i kara 400 dziennych grzywny po 100 zł każda; na podstawie art. 33 § 1 k.k.s. orzeczony został środek karny w postaci przepadku korzyści majątkowej w kwocie 685.388 zł; na mocy art. 31 § 1 k.k.s. w zw. z art. 29 pkt 1 i 3 k.k.s. orzeczono w przedmiocie dowodów rzeczowych; orzeczono nadto w przedmiocie kosztów sądowych.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, podnosząc w niej zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) oraz niewspółmiernej surowości orzeczonej wobec oskarżonego kary, wnosząc o uniewinnienie T. Z. od zarzutu popełnienia przypisanego mu przestępstwa skarbowego, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez, złagodzenie orzeczonej kary, uchylenie orzeczenia w przedmiocie środka karnego.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt IV Ka
[…]
, zaskarżony wyrok został zmieniony w ten sposób, że z podstawy skazania wyeliminowany został przepis art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., a z podstawy wymiaru kary art. 38 § 1 pkt 3 k.k.s. oraz kara została obniżona do wysokości roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, a kara grzywny obniżona do 350 stawek dziennych; uchylone zostało orzeczenie o środku karnym; skorygowane rozstrzygnięcie co do kwoty zasądzonych od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatków; w pozostałym zakresie wyrok został utrzymany w mocy i orzeczono w przedmiocie kosztów sądowych.
Kasację od tego orzeczenia wywiódł obrońca skazanego, zarzucając:
1.
naruszenie prawa procesowego w postaci art. 433 § 2 w zw. z art. 4, art. 7 i 5 § 2 k.p.k. poprzez nieuprawnione zaakceptowanie przez Sąd odwoławczy rozważań Sądu I instancji w zakresie przeprowadzonej oceny dowodów, której można przypisać przymiot dowolnej, nacechowanej brakiem obiektywizmu oraz dokonanej wyłącznie na niekorzyść T. Z. w sytuacji, w której prawidłowo, kompleksowo oraz zgodnie z gwarancyjnymi przepisami procedury karnej przeprowadzona w tym zakresie kontrola instancyjna winna przemawiać za zajęciem stanowiska, wedle którego T. Z. nie sposób w świetle norm prawa materialnego przypisać realizacji znamion przestępstwa,
2.
„ewentualnie, na wypadek nie uwzględnienia opisanego wyżej zarzutu” naruszenie prawa materialnego w postaci art. 54 § 1 k.k.s. poprzez nieuprawnione zaakceptowanie przez Sąd odwoławczy rozważań Sądu pierwszej instancji w zakresie wyczerpania przez T. Z. znamion strony podmiotowej przepisu art. 54 § 1 k.k.s. – podczas gdy w świetle poczynionych przez Sąd drugiej instancji (w ślad za Sądem pierwszej instancji) ustaleń faktycznych oraz braku możliwości pełnej weryfikacji przez organy procesowe prezentowanej przez oskarżonego linii obrony, pogląd o działaniu T. Z. z zamiarem bezpośrednim kierunkowym nie znajdował w sprawie dostatecznego uzasadnienia.
Podnosząc powyższe zarzuty Autor kasacji wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu II instancji oraz uniewinnienie skazanego T. Z. wobec Jego oczywiście niesłusznego skazania”, ewentualnie uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator zawnioskował o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Należało podzielić zapatrywania wyrażone w odpowiedzi na kasację co do jej oczywistej bezzasadności. Przy niewystąpieniu okoliczności obligujących do wyjścia poza granice zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 536 k.p.k.) podlegała ona oddaleniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Skarżący sformułował dwa zarzuty. Pierwszy dotyczący wadliwej kontroli instancyjnej podnoszonego apelacyjnie błędu w ustaleniach faktycznych, który doprowadzić miał do niezasadnego uznania, że skazany T. Z. zrealizował wszystkie znamiona przypisanego mu przestępstwa skarbowego, w szczególności w zakresie strony podmiotowej. Drugi wskazujący na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 54 § 1 k.k.s. Z uzasadnienia tych zarzutów wynika jasno, że w obu przypadkach poddane kontestacji zostało stanowisko Sądu odwoławczego, akceptujące poczynione przez Sąd
meriti
ustalenia faktyczne lub wprost same te ustalenia. Obrońca skazanego wskazywał np., że „zasadnym pozostaje zwrócenie uwagi na podobnie bezzasadne stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie aprobaty poglądu Sądu Rejonowego, wedle którego T. Z. swoim zachowaniem miał wyczerpać znamiona strony podmiotowej występku skarbowego z art. 54 § 1 k.k.s.”, czy, że „wszystkie te łącznie zebrane i rozsądnie ocenione okoliczności nie pozwalały na wykluczenie tezy, wedle której oskarżony działał tu bądź w sposób nieumyślny (zawierzając faktycznie zarządzającemu spółką S. F.) lub – co najwyżej – z zamiarem ewentualnym”, co już w tych fragmentach obrazowało rzeczywiste intencje skarżącego. Obraza art. 54 § 1 k.k.s. mogłaby skutecznie zostać podniesiona jedynie w sytuacji wadliwej subsumpcji prawnej działania skazanego przy niekwestionowanych ustaleniach faktycznych, nie zaś –
jak in concreto
– przy kwestionowaniu oceny dowodów i jej wyniku. Już choćby z powyższe jasno obrazuje, że o takim naruszeniu mowy być nie mogło, a intencją skarżącego była dalsza, niedopuszczalna na etapie postępowania kasacyjnego (art. 519, 523 § 1 k.p.k.), polemika z owymi ustaleniami, co determinowało wskazaną powyżej ocenę kasacji.
Trudno również zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Sąd
ad quem
art. 433 § 2 k.p.k. Lektura uzasadnienia dobitnie przekonywała, że żadne podnoszone apelacyjnie kwestie nie pozostały poza zakresem kontroli odwoławczej. W sposób obszerny i logiczny Sąd ten zaprezentował cały szereg znajdujących oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym argumentów wykluczających twierdzenie, iżby wpływ skazanego jako prezesa spółki S. na jej działanie pozostawał jedynie „iluzoryczny” i „tytularny” (k. 1240-1245). W ich kontekście, nawet przy uwzględnieniu akcentowanego przez obronę faktu nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań funkcjonującego również w strukturach spółki S. F., absolutnie dowolnym pozostawało twierdzenie o wystąpieniu w materiale dowodowym „luk” mających implikować wątpliwości w zakresie rzeczywistej roli skazanego, o których mowa w art. 5 § 2 k.p.k.
Dodać należało, że argumentacja kasacyjna, choć zaprezentowana w celu wykazania zaadaptowanych pod kątem rygorów nadzwyczajnego środka zaskarżenia zarzutów, została powtórzona za apelacją, w której stanowiła podstawę do sformułowania zarzutu naruszenia art. 438 pkt 3 k.p.k. (błąd w ustaleniach faktycznych). Dublowanie tych
nota bene
czysto polemicznych zapatrywań w zakresie oceny materiału dowodowego, w sytuacji, w której Sąd odwoławczy nie dopuścił się na tym polu żadnych naruszeń w zakresie rzetelności i wnikliwości przeprowadzonej kontroli – z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 519 oraz 523 § 1 k.p.k. - wykraczało poza dopuszczalne ramy kasacji.
Kierując się zaprezentowanymi powyżej motywami, Sąd Najwyższy uznał, że wystąpiły podstawy do rozpoznania kasacji w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Zgodnie z brzmieniem art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a skazany został obciążony kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.