IV KK 145/19

Sąd Najwyższy2020-01-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyusiłowanie zabójstwaśredni uszczerbek na zdrowiunaruszenie przepisów postępowaniadowodynarzędzie zbrodniin dubio pro reo

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego A.F. od wyroku utrzymującego w mocy skazanie za usiłowanie zabójstwa i spowodowanie średniego uszczerbku na zdrowiu, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego A.F. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący A.F. za przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. na karę 12 lat pozbawienia wolności. Obrońca zarzucał m.in. zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej i brak ustalenia narzędzia zbrodni. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że sądy prawidłowo ustaliły sprawstwo skazanego na podstawie innych dowodów, a brak ustalenia konkretnego narzędzia nie stanowił przeszkody dla przypisania winy.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę z urzędu skazanego A. F. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. skazujący A. F. na karę 12 lat pozbawienia wolności za przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. Obrońca zarzucał Sądowi Apelacyjnemu rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w związku z art. 440 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., poprzez zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej. Wskazywał na brak ustalenia narzędzia zbrodni i sposobu działania oskarżonego, co miało wpływać na ustalenie okoliczności zdarzenia i stosowanie zasady „in dubio pro reo”. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że kontrola instancyjna została przeprowadzona zgodnie z wymogami prawa, a brak ustalenia konkretnego noża, którym zadano ciosy, nie stanowił przeszkody w przypisaniu sprawstwa skazanemu. Sąd wskazał na zeznania pokrzywdzonego, A. S. i A. W. jako dowody niepozostawiające wątpliwości co do sprawstwa A. F. Podkreślono, że ustalenie konkretnego narzędzia nie zawsze jest możliwe i nie zawsze jest konieczne do przypisania winy, jeśli inne dowody jednoznacznie wskazują na sprawcę. Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak ustalenia konkretnego narzędzia zbrodni nie stanowi przeszkody dla przypisania sprawstwa, jeśli inne dowody jednoznacznie wskazują na sprawcę i przebieg zdarzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie konkretnego narzędzia zbrodni jest istotne dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, ale nie zawsze jest możliwe i nie zawsze jest konieczne do przypisania sprawstwa. W niniejszej sprawie inne dowody, w tym zeznania pokrzywdzonego i świadków, nie pozostawiały wątpliwości co do sprawstwa skazanego A. F., dlatego brak ustalenia narzędzia miał znaczenie drugorzędne i nie naruszał zasady "in dubio pro reo".

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. F.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ustalenia konkretnego narzędzia zbrodni nie stanowi przeszkody dla przypisania sprawstwa, jeśli inne dowody są wystarczające. Sąd Apelacyjny dokonał wszechstronnej kontroli odwoławczej zgodnie z wymogami prawa.

Odrzucone argumenty

Zaniechanie ustalenia narzędzia zbrodni i sposobu działania sprawcy narusza przepisy postępowania i zasadę "in dubio pro reo". Sąd Apelacyjny nie dokonał wszechstronnej kontroli odwoławczej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym nie można zgodzić się ze skarżącym, że sądy orzekające w sprawach karnych np. o zabójstwo, są zobligowane każdorazowo ustalić, jakim konkretnie narzędziem posłużył się sprawca. W niniejszej sprawie sam pokrzywdzony wskazał na A. F. jako na osobę, która go zaatakowała, zadając kilkanaście ciosów nożem W tym kontekście kwestia, jakim nożem posłużył się A. F., ma znaczenie drugorzędne

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie sprawstwa w sprawach karnych mimo braku możliwości identyfikacji konkretnego narzędzia zbrodni."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie inne dowody jednoznacznie wskazują na sprawcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii procesowej w sprawach karnych – możliwości ustalenia sprawstwa bez pełnej identyfikacji narzędzia zbrodni. Jest to interesujące dla prawników procesualistów.

Czy brak noża dyskwalifikuje dowód winy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 145/19
POSTANOWIENIE
Dnia 8 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 stycznia 2020 r.,
w sprawie
A. F.,
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę z urzędu skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P.
z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…),
p o s t a n o w i ł :
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego A.F. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…), A. F. został skazany za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 12 lat pozbawienia wolności.
Wyrok Sądu pierwszej instancji został zaskarżony przez obrońcę z urzędu skazanego, który we wniesionej apelacji sformułował zarzuty: błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy przepisów postępowania (art. 4 k.p.k., art. 5 § 1 i 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 i 2 k.p.k.), mające bezpośredni wpływ na treść wyroku Sądu
meriti
, a także – z ostrożności procesowej – zarzut rażącej niewspółmierności kary.
Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie A. F. od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylenie orzeczenia Sądu
a quo
i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania bądź zmianę wyroku w zakresie wymiaru kary, przez jej obniżenie.
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od orzeczenia Sądu drugiej instancji kasację wywiódł obrońca skazanego, podnosząc następujące zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, mającego bezpośredni wpływ na treść wyroku Sądu pierwszej i drugiej instancji: art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w związku z art. 440 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnej kontroli odwoławczej, polegające na:
a) nietrafnym przyjęciu, że brak ustalenia narzędzia zbrodni, a w konsekwencji sposobu działania oskarżonego nie ma wpływu na ustalenie okoliczności zdarzenia, a w konsekwencji na uznaniu - w sposób nie budzący wątpliwości - że dopuścił się on zarzucanego mu czynu, w sposób przedstawiony w zarzucie;
b) niesłusznym przyjęciu, że pomimo braku możliwości ustalenia jakim narzędziem miał posłużyć się oskarżony, a w konsekwencji braku możliwości odniesienia tego do ustalenia okoliczności zdarzenia, a w szczególności, czy można taki brak zakwalifikować jako okoliczność nie mającą znaczenia w sprawie pomimo, iż wątpliwości w tym zakresie nie usunięto;
c) nietrafnym założeniu, że pomimo istnienia tych wątpliwości, których nie wolno interpretować na niekorzyść oskarżonego, że brak ten nie stanowi naruszenia zasady „
in dubio pro reo
”;
d) lakonicznym odniesieniu się do zarzutu apelacji dotyczącego błędnej oceny zeznań świadków R. M. i A. S. przy jednoczesnym przyjęciu, iż zeznania te są wiarygodne w kwestii mającej kluczowe znaczenie również co do użytego przez napastnika przedmiotu, którym zostały zadane uderzenia w różne części ciała ofiary;
e) całkowitym pominięciu zarzutu apelacji, który dotyczył opinii biegłego J.T. w przedmiocie użytego do zadania ran narzędzia.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt. II AKa (…) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
ad quem,
ewentualnie uchylenie obu wydanych w sprawie wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P..
Prokurator, w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Wbrew temu, co podnosi skarżący, kontrola instancyjna, przeprowadzona w sprawie przez Sąd Apelacyjny w (…), przeprowadzona została zgodnie z wymogami, wynikającymi z treści art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., a w sprawie nie zaszły okoliczności do zastosowania przez Sąd odwoławczy art. 440 k.p.k.
Odnosząc się do kluczowego zagadnienia, stanowiącego podstawę argumentacji wyrażonej w kasacji należy stwierdzić, że Sąd
ad quem
odniósł się do braku ustalenia, jakim konkretnie nożem A. F. zadał kilkanaście ciosów pokrzywdzonemu, wskazując na szereg dowodów zgromadzonych w sprawie, które nie pozostawiały wątpliwości co do przypisania sprawstwa skazanemu. Świadczyły o tym przede wszystkim zeznania samego pokrzywdzonego, a także relacje procesowe A. S. i A. W. Sąd
ad quem
dokonał weryfikacji oceny tych zeznań, czemu dał wyraz na s. 14-15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, odnosząc się także od kwestii stanu nietrzeźwości pokrzywdzonego oraz nieścisłości w depozycjach A. S. Stanowisko Sądu odwoławczego jest logiczne, rzeczowo uargumentowane i nie nosi cech dowolności.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że sądy orzekające w sprawach karnych np. o zabójstwo, są zobligowane każdorazowo ustalić, jakim konkretnie narzędziem posłużył się sprawca. Takie ustalenie służy rzecz jasna wszechstronnemu wyjaśnieniu okoliczności sprawy, jednak nie zawsze może zostać poczynione. Nie stanowi to jednak przeszkody dla ustalenia i przypisania sprawstwa konkretnej osobie, jeżeli w oparciu o inne dowody ustalono przebieg zdarzenia i osobę sprawcy. W niniejszej sprawie sam pokrzywdzony wskazał na A. F. jako na osobę, która go zaatakowała, zadając kilkanaście ciosów nożem, zaś A.W. zeznał, że skazany zwierzył mu się krótko po zdarzeniu, iż zabił człowieka. Ustalenia co do przebiegu zdarzenia dopełniają relacje procesowe A. S. Ocena wiarygodności zeznań tych świadków nie została skutecznie zakwestionowana. Autor kasacji przedstawił w niej jedynie własne, subiektywne stanowisko co do oceny tych dowodów nie wykazując wadliwości kontroli instancyjnej. W tym kontekście kwestia, jakim nożem posłużył się A. F., ma znaczenie drugorzędne, dlatego też nie stanowi istotnego dowodu w sprawie opinia biegłego z zakresu badan mechanoskopijnych, dotycząca zabezpieczonych na miejscu zbrodni noży, którą zresztą Sąd odwoławczy miał na uwadze (s. 17 uzasadnienia). W rozpoznawanej sprawie, wbrew temu, co podnosi skarżący, nie zaszły zatem wątpliwości, co do przypisania sprawstwa skazanemu, które należałoby rozstrzygnąć na jego korzyść.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, zwalniając skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI