IV KK 144/15

Sąd Najwyższy2015-10-07
SNKarnewykonanie karyWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościwarunkowe zwolnieniekasacjaSąd Najwyższyprawo karnekodeks karnyokres próbyart. 65 k.k.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o warunkowym przedterminowym zwolnieniu skazanego R. K. z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą postanowienia Sądu Apelacyjnego o warunkowym przedterminowym zwolnieniu skazanego R. K. z reszty kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 78 § 2 k.k. i art. 80 § 2 k.k., stosując niewłaściwe przepisy dotyczące okresu próby dla skazanego, który popełnił przestępstwa w warunkach kwalifikowanych przez art. 65 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości wniesioną na niekorzyść skazanego R. K. od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które zmieniło postanowienie Sądu Okręgowego i warunkowo zwolniło skazanego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny, uwzględniając zażalenie obrońcy, zwolnił R. K. warunkowo z reszty kary łącznej 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, wyznaczając okres próby do 30 grudnia 2016 r. oraz zobowiązując go do pracy i powstrzymywania się od przebywania w środowisku przestępczym. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 78 § 2 k.k. i art. 80 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., poprzez zaniechanie ich zastosowania. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, wskazując, że skazany, który popełnił przestępstwa w warunkach kwalifikowanych przez art. 65 § 1 k.k. (w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r.), powinien być traktowany na równi ze sprawcą określonym w art. 64 § 2 k.k. w zakresie stosowania przepisów o warunkowym przedterminowym zwolnieniu i wyznaczeniu okresu próby. Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 78 § 1 k.k. i art. 80 § 1 k.k., określając okres próby na 2 lata, podczas gdy powinien on wynosić nie mniej niż 3 lata zgodnie z art. 80 § 2 k.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, należy stosować przepisy dotyczące sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k., w tym art. 80 § 2 k.k. określający minimalny okres próby na 3 lata.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skazany, który popełnił przestępstwa w warunkach kwalifikowanych przez art. 65 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r., powinien być traktowany na równi ze sprawcą określonym w art. 64 § 2 k.k. w zakresie stosowania przepisów o warunkowym przedterminowym zwolnieniu i wyznaczeniu okresu próby. Zastosowanie art. 78 § 1 k.k. i art. 80 § 1 k.k. przez Sąd Apelacyjny, zamiast art. 78 § 2 k.k. i art. 80 § 2 k.k., stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaskazany
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokurator Prokuratury Generalnejorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 78 § § 2

Kodeks karny

Stosuje się wobec skazanego określonego w art. 64 § 2 k.k.

k.k. art. 80 § § 2

Kodeks karny

Okres próby nie może być krótszy niż 3 lata, stosuje się wobec skazanego określonego w art. 64 § 2 k.k.

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

Przepisy dotyczące środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, wymiaru kary i środków karnych, przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k., stosuje się także do sprawcy, który z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu lub popełnia przestępstwo działając w zorganizowanej grupie przestępczej albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa oraz wobec sprawcy przestępstwa o charakterze terrorystycznym.

k.k. art. 64 § § 2

Kodeks karny

Określa sprawcę, do którego stosuje się szczególne rygory w zakresie warunkowego zwolnienia i okresu próby.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 77 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 78 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 80 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 159

Kodeks karny

k.k.w. art. 159

Kodeks karny wykonawczy

k.k. art. 72 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

u.p.n. art. 43 § ust. 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

u.p.n. art. 56 § ust. 1 i 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 78 § 2 k.k. i art. 80 § 2 k.k. zamiast art. 78 § 1 k.k. i art. 80 § 1 k.k. w przypadku skazanego, który popełnił przestępstwa w warunkach kwalifikowanych przez art. 65 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego rażące naruszenie przepisów prawa materialnego istotny wpływ na treść postanowienia nie mógł być krótszy niż 3 lata

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący, sprawozdawca

Józef Dołhy

członek

Dariusz Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunkowego przedterminowego zwolnienia dla sprawców popełniających przestępstwa w warunkach kwalifikowanych przez art. 65 § 1 k.k., zwłaszcza w kontekście okresu próby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z brzmieniem przepisów sprzed nowelizacji z 2004 r. oraz stosowania art. 65 § 1 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego – warunkowego przedterminowego zwolnienia, z istotnym niuansem interpretacyjnym dotyczącym sprawców kwalifikowanych. Pokazuje, jak drobne różnice w przepisach i ich stosowaniu mogą mieć znaczący wpływ na los skazanego.

Czy 2 lata próby to za mało dla recydywisty? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 144/15
POSTANOWIENIE
Dnia 7 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Józef Dołhy
‎
SSA del. do SN Dariusz Kala
Protokolant Jolanta Grabowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Andrzeja Wieczorka
‎
w sprawie skazanego
R. K.
‎
w przedmiocie
udzielenia przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 7 października 2015 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść skazanego
‎
od postanowienia Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 30 grudnia 2014 r.
‎
zmieniającego postanowienie Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 30 października 2014 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę skazanego R. K. przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 30 października 2014 r., odmówił udzielenia skazanemu R. K. warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty zasadniczej kary pozbawienia wolności.
Po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego R. K. złożonego od tego postanowienia, Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. :
1.
zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że na zasadzie art. 77§ 1 k.k. i art. 78 § 1 k.k. warunkowo zwolnił R. K., skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt […], na karę łączną 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności z odbycia reszty tej kary;
2.
na podstawie art. 80 § 1 k.k. wyznaczył skazanemu okres próby do dnia 30 grudnia 2016 r.
3.
na zasadzie art. 159 k.k.w. w zw. z art. 72 § 1 k.k. w okresie próby:

oddał warunkowo zwolnionego pod dozór kuratora,

zobowiązał go do wykonywania pracy zarobkowej,

zobowiązał go do powstrzymywania się od przebywania w środowisku przestępczym,
4.
zwolnił skazanego od wydatków postępowania odwoławczego, obciążając Skarb Państwa.
Od w/w postanowienia Sądu Apelacyjnego, kasację złożył Minister Sprawiedliwości. Zaskarżył je w całości na niekorzyść R. K., i
zarzucając
rażące oraz mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 78 § 2 k.k. i art. 80 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. poprzez zaniechanie ich zastosowania w toku orzekania o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z odbycia reszty kary pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem łącznym wobec sprawcy, który na mocy objętych nim wyroków jednostkowych skazany został przy zastosowaniu art. 65 § 1 k.k. oraz art. 65 k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 889), co skutkowało wydaniem orzeczenia w oparciu o art. 78 § 1 k.k. oraz przyjęciem za podstawę wyznaczenia okresu próby art. 80 § 1 k.k. i określeniem tego okresu w rozmiarze lat 2 w sytuacji, kiedy podstawę rozstrzygnięć w tym przedmiocie stanowić winny przepisy wskazane na wstępie, zaś okres próby nie mógł być krótszy niż 3 lata,
wniósł
o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w postępowaniu odwoławczym.
Obecny na rozprawie Prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o uwzględnienie kasacji Ministra Sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że postanowienie o warunkowym przedterminowym zwolnieniu należy do kręgu orzeczeń kończących postępowanie, o których mowa w art. 521 k.p.k. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt. II KK 144/12 i z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt III KK 87/13). Trafnie Minister Sprawiedliwości – jeden z podmiotów wymienionych w art. 521 § 1 k.p.k., podniósł w kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego,
iż zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego zapadło z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzucie kasacji.
Skazany
R. K. został przez Sąd Apelacyjny warunkowo przedterminowo zwolniony z odbycia reszty kary łącznej 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzonej prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w G. z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt […]. Wyrokiem tym połączono skazania wymienionego na jednostkowe kary pozbawienia wolności, orzeczone:

prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 października 2003 r., sygn. akt … 187/01, za popełnienie przestępstwa z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,

prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt … 122/04, za popełnienie przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k.,

prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt … 55/03, za popełnienie m.in. przestępstw z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 k.k.
W toku orzekania w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności orzeczonej na mocy wyroku łącznego powinny zatem zostać wobec tego skazanego - który za popełnienie objętych nim jednostkowych przestępstw skazany został przy zastosowaniu art. 65 § 1 k.k. i art. 65 k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 889) - uwzględnione przepisy przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności jest jednym ze środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, uregulowanych w Rozdziale VIII Kodeksu karnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2004 r., sygn. akt V KK 171/04). Z przepisu art. 65 § 1 k.k. jasno wynika, że przepisy dotyczące takich środków, a także wymiaru kary i środków karnych, przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k., stosuje się także do sprawcy, który z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu lub popełnia przestępstwo działając w zorganizowanej grupie przestępczej albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa oraz wobec sprawcy przestępstwa o charakterze terrorystycznym.
Należy przy tym podkreślić, że zastosowaniu w toku orzekania o warunkowym przedterminowym zwolnieniu rygorów przewidzianych dla sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k., nie sprzeciwiała się w realiach sprawy także treść art. 65 k.k. w brzmieniu sprzed wskazanej nowelizacji.
Zgodnie zatem z art. 65 § 1 k.k. Sąd Apelacyjny jako podstawę rozstrzygnięć w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz wyznaczenia okresu próby winien był przyjąć art. 78 § 2 k.k. i art. 80 § 2 k.k., które stosuje się wobec skazanego określonego w art. 64 § 2 k.k.
Nieuwzględnienie tych przepisów w toku orzekania stanowiło ich rażące naruszenie, a nadto miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, albowiem Sąd Apelacyjny, traktując R. K. jako skazanego, do którego znajdują zastosowanie przesłanki formalne warunkowego przedterminowego zwolnienia, wskazane w art. 78 § 1 k.k., zgodnie z treścią art. 80 § 1 k.k. określił okres próby w rozmiarze 2 lat, podczas kiedy stosownie do art. 80 § 2 k.k. nie mógł on być krótszy niż 3 lata.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy z mocy art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI