IV KK 142/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który z kolei zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach. Sprawa dotyczyła czynu popełnionego w 1981 roku, zakwalifikowanego jako zbrodnia komunistyczna i zbrodnia przeciwko ludzkości. Obrońca zarzucał m.in. rażącą obrazę przepisów postępowania (art. 433 § 1 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.) oraz rażącą obrazę prawa materialnego (art. 3 ustawy o IPN, art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 159 k.k. z 1969 r., art. 2 i 32 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy, działając w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. W obszernym uzasadnieniu Sąd Najwyższy szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów, wyjaśniając m.in. kwestie granic zaskarżenia, oceny dowodów, kwalifikacji prawnej czynu jako zbrodni przeciwko ludzkości, a także problematykę przedawnienia zbrodni komunistycznych i zbrodni przeciwko ludzkości w kontekście przepisów prawa polskiego i Konstytucji RP. Sąd Najwyższy podkreślił, że zbrodnie komunistyczne, zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy o IPN, nie ulegają przedawnieniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego R.S. kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zbrodni komunistycznych i przeciwko ludzkości, kwestia przedawnienia tych zbrodni, zasady oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym, stosowanie prawa międzynarodowego w polskim porządku prawnym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z okresem PRL i stanem wojennym. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być złożona i wymagać analizy wielu aktów prawnych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy sąd odwoławczy rozpoznał sprawę poza granicami zaskarżenia sprecyzowanymi przez prokuratora na rozprawie apelacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy rozpoznał zarzut sformułowany przez prokuratora IPN w apelacji, pomijając modyfikację treści zarzutu dokonaną na rozprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach apelacji prokuratora, a zarzut naruszenia art. 433 § 1 k.p.k. jest chybiony.
Czy sąd odwoławczy dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego, prowadząc do błędnego ustalenia, że oskarżony wiedział o postulatach strajkujących górników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił całokształt materiału dowodowego, przyjmując, że skazany musiał wiedzieć i wiedział z jakich powodów górnicy strajkowali.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie sądu odwoławczego o świadomości skazanego co do politycznego charakteru strajku zostało dokonane zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, wiedzy i logicznego rozumowania, a sąd odwoławczy ocenił całość wydarzeń wielopłaszczyznowo i z szerszej perspektywy historycznej.
Czy czyn przypisany skazanemu stanowi zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu art. 3 ustawy o IPN?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo uznał działanie skazanego za poważne prześladowanie z powodu przynależności pokrzywdzonych do określonej grupy polityczno-społecznej, co wypełniło znamiona zbrodni przeciwko ludzkości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził prawidłową wykładnię art. 3 ustawy o IPN przez sąd odwoławczy, analizując szczegółowo znamiona zbrodni przeciwko ludzkości i wskazując na orzecznictwo Sądu Najwyższego w tym zakresie, w tym na rolę motywów politycznych i świadomości sprawcy.
Czy czyn przypisany skazanemu jest przedawniony w świetle przepisów Kodeksu karnego z 1969 r. i ustawy o amnestii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn stanowi zbrodnię przeciwko ludzkości i zbrodnię komunistyczną, które zgodnie z ustawą o IPN nie ulegają przedawnieniu. Ponadto, kwalifikacja prawna oparta na art. 11 § 2 k.k. determinowała termin przedawnienia dla całego czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zbrodnie komunistyczne i przeciwko ludzkości nie ulegają przedawnieniu. Wskazał również, że w przypadku kumulatywnej kwalifikacji prawnej termin przedawnienia wyznaczany jest na podstawie najwyższego zagrożenia karą, a przepisy dotyczące przedawnienia zbrodni komunistycznych i przeciwko ludzkości, w tym ich nieprzedawnialność, są zgodne z Konstytucją RP.
Czy zastosowanie art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 159 k.k. z 1969 r. i art. 105 § 1 pkt 3 k.k. z 1969 r. prowadziłoby do uznania czynu za przedawniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ czyn stanowi zbrodnię przeciwko ludzkości i zbrodnię komunistyczną, które nie podlegają przedawnieniu, a także ze względu na kumulatywną kwalifikację prawną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił ewolucję przepisów dotyczących przedawnienia zbrodni komunistycznych i przeciwko ludzkości, podkreślając, że aktualne brzmienie ustawy o IPN stanowi, iż zbrodnie te nie ulegają przedawnieniu. Odniósł się również do zgodności tych przepisów z Konstytucją RP, w szczególności z art. 44.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (26)
Główne
k.k. art. 158 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
ustawa o IPN art. 2 § 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 3
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 159
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 158 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
Ustawa o amnestii art. 5 § 1 pkt 1a
k.k. art. 41 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 105 § 1 pkt 3
Kodeks karny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 44
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.w.k.k. art. 9 § 1
Ustawa wprowadzająca Kodeks karny
k.k. art. 108 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są chybione. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił świadomość skazanego co do politycznego charakteru strajku. • Czyn skazanego prawidłowo zakwalifikowano jako zbrodnię przeciwko ludzkości. • Zbrodnie komunistyczne i przeciwko ludzkości nie ulegają przedawnieniu. • Kwalifikacja prawna czynu jako zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni komunistycznej jest zgodna z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Rażąca obraza przepisów postępowania (art. 433 § 1 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.). • Rażąca obraza prawa materialnego (art. 3 ustawy o IPN, art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 159 k.k. z 1969 r., art. 2 i 32 Konstytucji RP). • Czyn jest przedawniony.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu • Sąd Najwyższy nie jest uprawniony w ramach postępowania kasacyjnego do ponownej oceny dowodów • ustalenie to zostało dokonane zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego oraz wskazaniami wiedzy oraz regułami logicznego rozumowania • poważne prześladowanie z powodu przynależności osób pokrzywdzonych do określonej grupy polityczno-społecznej • wypełniło znamiona zbrodni przeciwko ludzkości • zbrodnie komunistyczne nie ulegają przedawnieniu • bieg przedawnienia w tych przypadkach w ogóle się nie rozpoczął, gdyż z natury przedawnienia wynika, że jest ono sprzężone z rezygnacją ze ścigania
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbrodni komunistycznych i przeciwko ludzkości, kwestia przedawnienia tych zbrodni, zasady oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym, stosowanie prawa międzynarodowego w polskim porządku prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z okresem PRL i stanem wojennym. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być złożona i wymagać analizy wielu aktów prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy zbrodni popełnionych w okresie PRL, co ma ogromne znaczenie historyczne i społeczne. Analiza przedawnienia i kwalifikacji prawnej jako zbrodni przeciwko ludzkości jest niezwykle istotna dla zrozumienia polskiego systemu prawnego i jego rozliczeń z przeszłością.
“Sąd Najwyższy: Zbrodnie komunistyczne nie przedawniają się – kluczowa decyzja w sprawie represji z okresu PRL.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.