IV KK 139/13

Sąd Najwyższy2013-06-14
SAOSKarnewykroczenia drogoweŚrednianajwyższy
wykroczenieznak drogowyzakaz wjazduprzedawnieniekasacjaSąd Najwyższyprawo procesowenaruszenie prawa

Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia, stwierdzając rażące naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku utrzymującego w mocy grzywnę za wykroczenie drogowe. Stwierdzono, że sąd odwoławczy nie rozpoznał zarzutów apelacji dotyczących statusu drogi i legalności znaków drogowych. Z uwagi na przedawnienie karalności, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść obwinionego S. M., który został skazany za pięciokrotne nie zastosowanie się do znaku zakazu wjazdu pojazdów o masie ponad 5 ton. Sąd pierwszej instancji wymierzył grzywnę, a sąd okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w tym nierozważenie zarzutów apelacyjnych dotyczących statusu drogi i legalności znaków drogowych, a także zaniechanie przeprowadzenia dowodów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy milczeniem zbył kluczowe zarzuty apelacji, w tym dotyczące niejasnego statusu drogi (nieokreślonego jako gminna) i braku uchwały Rady Gminy. Z uwagi na upływ ponad dwóch lat od popełnienia czynów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności, obciążając kosztami Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył prawo procesowe, nie ustosunkowując się do kluczowych zarzutów apelacji.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy zignorował zarzuty dotyczące niejasnego statusu drogi (nieokreślonego jako gminna) i legalności ustawienia znaków drogowych, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroków i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

obwiniony S. M.

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznaobwiniony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (10)

Główne

k.w. art. 92 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

podstawa do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia

k.p.w. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

podstawa do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia

Pomocnicze

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

nie miał zastosowania, bo przedawnienie już upłynęło

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

naruszenie przez sąd odwoławczy

k.p.k. art. 109 § § 2

Kodeks postępowania karnego

naruszenie przez sąd odwoławczy

k.p.w. art. 106 a

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 118 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

podstawa orzeczenia o kosztach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyte rozważenie zarzutów apelacyjnych przez sąd odwoławczy dotyczących statusu drogi i legalności znaków drogowych. Przedawnienie karalności wykroczenia.

Godne uwagi sformułowania

Milczeniem wszak zbył mające dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie tezy skarżącego odnoszące się do statusu spornej drogi i legalności usytuowania na niej znaków drogowych. Zaniechanie sądu drugiej instancji w tej mierze zasługiwało tym bardziej na krytykę, że załączone do akt zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy P. nie określało spornej drogi jako gminnej, lecz posługiwało się określeniem „władania gruntem przez Skarb Państwa – Starostę T.”, unikając wypowiedzi na temat prawa własności.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Roman Sądej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy, obowiązek rozpoznania zarzutów apelacyjnych, przedawnienie karalności wykroczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury wykroczeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne sądu odwoławczego mogą prowadzić do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania z powodu przedawnienia, co jest ważną lekcją dla prawników procesowych.

Błąd sądu odwoławczego i przedawnienie: jak sprawa wykroczenia zakończyła się w Sądzie Najwyższym.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 139/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie S. M. skazanego z art. 92 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 14 lipca 2011 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 8 kwietnia 2011 r., uchyla zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok sądu pierwszej instancji i - na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. - umarza postępowanie, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Sąd Rejonowy w Z., wyrokiem z 8 kwietnia 2011 r., uznał S. M. za winnego tego, że 13 i 14 października 2010 r. w P., kierując pojazdem ciężarowym, nie zastosował się pięciokrotnie do pionowego znaku B-18 „zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 5 ton”, to jest wykroczeń z art. 92 § 1 k.w., i za to na podstawie tego przepisu w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył mu grzywnę w wysokości 200 zł. Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. apelacji obwinionego, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok. Kasację od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego złożył na korzyść obwinionego Rzecznik Praw Obywatelskich. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego – to jest art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.k., polegające na nienależytym rozważeniu zarzutów apelacyjnych podających w wątpliwość status drogi, do której oznakowania odnosił się wniosek o ukaranie, oraz legalność ustawienia znaków drogowych, a także na zrezygnowaniu z przeprowadzenia w trybie art. 106 a k.p.w. stosownych dowodów – wniósł o uchylenie wyroków sądów obu instancji i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja ze względu na oczywistą zasadność zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.). Nie sposób zaprzeczyć, że sąd odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do sformułowanych w apelacji zarzutów. Milczeniem wszak zbył mające dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie tezy skarżącego odnoszące się do statusu spornej drogi i legalności usytuowania na niej znaków drogowych. Zaniechanie sądu drugiej instancji w tej mierze zasługiwało tym bardziej na krytykę, że załączone do akt zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy P. nie określało spornej drogi jako gminnej, lecz posługiwało się określeniem „władania gruntem przez Skarb Państwa – Starostę T.”, unikając wypowiedzi na temat prawa własności (k. 27). Wymowny był fakt nieprzedłożenia przez oskarżyciela uchwały Rady Gminy P. w przedmiocie zaliczenia tejże drogi do kategorii drogi gminnej, która może być ustanowiona wyłącznie w obrębie nieruchomości stanowiącej własność gminy. Nad zagadnieniem legalności oznakowania drogi, na której doszło 3 – według oskarżyciela – do popełnienia wykroczeń, sąd ad quem również przeszedł do porządku, nie bacząc, że ustalenia w tym zakresie mogły rzutować na rozstrzygnięcie co do winy (zob. wyrok SN z 23 kwietnia 2008 r., III KK 445/07, LEX nr 393935). Przedstawione naruszenia prawa, trafnie wskazane w kasacji, legły u podstaw decyzji o uchyleniu wyroków sądów obu instancji. Ponieważ od popełnienia czynów upłynęły już ponad 2 lata, ich karalność z uwagi na przedawnienie ustała, co sprawiło, że orzeczenie następcze przybrało postać umorzenia postępowania (art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.). Nie miało tu zastosowania rozwiązanie z art. 45 § 2 k.w., bo w dniu uchylenia wyroków okres przedawnienia karalności wykroczeń już upłynął (zob. uchwała 7 sędziów SN z 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02, OSNKW 2002, z. 7 – 8, poz. 49). O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 118 § 2 k.p.w.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI