IV KK 137/23

Sąd Najwyższy2023-05-25
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
kodeks wykroczeńart. 87 k.w.kara ograniczenia wolnościkasacjasąd najwyższyprawo karnestan po użyciu alkoholuwyrok nakazowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej w części dotyczącej kary ograniczenia wolności za jazdę po użyciu alkoholu, uznając ją za niezgodną z prawem materialnym.

Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej wydał wyrok nakazowy wobec P.W. za kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, wymierzając karę ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ art. 87 § 1 k.w. nie przewiduje kary ograniczenia wolności za to wykroczenie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, który skazał P.W. za wykroczenie polegające na kierowaniu pojazdem w stanie po użyciu alkoholu (0,22 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu). Sąd Rejonowy wymierzył obwinionemu karę miesiąca ograniczenia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 1,5 roku. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń, zgodnie z którym obwiniony został uznany za winnego, przewidywał w dacie popełnienia czynu karę aresztu albo grzywny, a nie karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że wymierzenie kary ograniczenia wolności stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej orzeczenia o karze zasadniczej i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie, podkreślając, że wymierzenie kary aresztu było niedopuszczalne w postępowaniu nakazowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara ograniczenia wolności nie może być orzeczona za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., gdyż przepis ten nie przewiduje takiej kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 87 § 1 k.w. w dacie popełnienia czynu przewidywał karę aresztu albo grzywny, a nie karę ograniczenia wolności. Wymierzenie kary nieprzewidzianej w ustawie stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku nakazowego w części dotyczącej kary zasadniczej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

P.W. (w części dotyczącej kary)

Strony

NazwaTypRola
P.W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.w. art. 87 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis ten w dacie popełnienia czynu przewidywał karę aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 zł.

Pomocnicze

k.w. art. 87 § § 3

Kodeks wykroczeń

k.p.s.w. art. 93 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Wskazuje na niedopuszczalność wymierzenia kary aresztu w postępowaniu nakazowym.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy posiedzenia w trybie kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ przepis ten nie przewiduje takiej kary.

Godne uwagi sformułowania

Rację ma skarżący wskazując, że wykroczenie określone w art. 87 § 1 k.w. – za które obwiniony został ukarany - zagrożone było karą aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 zł. W tej sytuacji oczywistym jest, że wymierzenie obwinionemu, na podstawie tego przepisu, kary ograniczenia wolności nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa materialnego, bez wątpienia mającym istotny wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku nakazowego, bo skutkującego wymierzeniem mu kary w ustawie nieprzewidzianej.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za wykroczenia drogowe, w szczególności dotyczących stanu po użyciu alkoholu i dopuszczalnych rodzajów kar."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego; sprawa dotyczy postępowania nakazowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa materialnego, nawet w przypadku wykroczeń. Uchylenie wyroku z powodu zastosowania nieprzewidzianej kary jest ciekawym przykładem kontroli sądowej.

Sąd Najwyższy: Kara ograniczenia wolności za jazdę po alkoholu? Tylko jeśli przewiduje ją przepis!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 137/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 maja 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Olga Tyburc - Żelazek
w sprawie
P.W.
skazanego z art. art. 87 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r., w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
kasacji, wniesionej, na korzyść skazanego, przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej
z dnia 8 marca 2021 r., sygn. akt III W 74/21.
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej orzeczenia o karze zasadniczej i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Bielsku - Białej do ponownego rozpoznania w tym zakresie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 8 marca 2021 roku, sygn. akt III W 74/21, Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, po rozpoznaniu sprawy P.W. obwinionego o to, że w dniu 26 grudnia 2020 roku o godzinie 18:10 w P., na ul.
[…]
naruszył przepisy ruchu drogowego w ten sposób, iż kierował samochodem marki S. o nr rej. (…), będąc się w stanie po użyciu alkoholu wyrażonym zawartością 0,22 mg/1 oraz 0,21 mg/1 w wydychanym powietrzu  uznał go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego ustawowe znamiona wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin a nadto na mocy art. 87 § 3 k.w. orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku i 6 miesięcy.
Od tego wyroku nie wniesiono sprzeciwu, wobec czego uprawomocnił się on w dniu 8 kwietnia 2021 roku (k. 17, 18).
Kasację na korzyść ukaranego P.W., w części dotyczącej orzeczenia o karze, wywiódł Prokurator Generalny zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 87 § 1 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu P.W. za popełnienie określonego w tym przepisie wykroczenia kary ograniczenia wolności, a zatem kary nieprzewidzianej w art. 87 § 1 k.w.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.
Rację ma skarżący wskazując, że wykroczenie określone w art. 87 § 1 k.w. – za które obwiniony został ukarany - zagrożone było karą aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 zł. (w chwili popełnienia czynu przypisanego obwinionemu).
W tej sytuacji oczywistym jest, że wymierzenie obwinionemu, na podstawie tego przepisu, kary ograniczenia wolności nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa materialnego, bez wątpienia mającym istotny wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku nakazowego, bo skutkującego wymierzeniem mu kary w ustawie nieprzewidzianej.
W tych warunkach koniecznym stało się
uchylenie przedmiotowego wyroku nakazowego w części zaskarżonej, tj. dotyczącej orzeczenia o karze zasadniczej i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bielsku - Białej do ponownego rozpoznania w tym zakresie. Nastąpiło to też w kierunku „na korzyść” obwinionego, skoro nie jest już możliwe wymierzenie mu kary aresztu (jej wymierzenie było niedopuszczalne w konsekwencji rozpoznania jego sprawy na posiedzeniu w postępowaniu nakazowym – art. 93
§
1 k.p.s.w.)
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
(W.B.)
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI