IV KK 130/22Oddalenie kasacji wada składu sądu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego D. M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B. podwyższając karę pozbawienia wolności z 3 do 6 miesięcy z warunkowym zawieszeniem na 3 lata. Głównym zarzutem kasacji było naruszenie przepisów postępowania dotyczących składu sądu odwoławczego, a konkretnie orzekanie w składzie jednego sędziego delegowanego, co miało naruszać prawo do niezależnego sądu (art. 45 Konstytucji) i być sprzeczne z wyrokiem TSUE. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że skład sądu odwoławczego był prawidłowy, ponieważ sprawa była prowadzona w formie dochodzenia, a sąd I instancji orzekał jednoosobowo. Podkreślił, że delegacja sędziego odbyła się na podstawie art. 77 § 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, za zgodą sędziego i kolegium sądu, co wykluczało ingerencję władzy wykonawczej. Sąd Najwyższy odwołał się również do orzecznictwa TK i SN, które nie kwestionowały instytucji delegacji ministerialnej, a także do zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście wyroku TSUE. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących składu sądu odwoławczego, dopuszczalności kasacji w przypadku kar warunkowo zawieszonych, oraz stosowania wyroków TSUE w polskim porządku prawnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z delegacją sędziego i interpretacją przepisów k.p.k. oraz u.s.p. w kontekście orzecznictwa TSUE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy orzekanie przez sędziego delegowanego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, na podstawie art. 77 § 9 Prawa o ustroju sądów powszechnych, narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu, w kontekście wyroku TSUE w sprawach połączonych C-748/19 do C-754/19?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, delegacja sędziego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, za zgodą sędziego i kolegium sądu, nie narusza standardów niezawisłości i bezstronności, a tym bardziej nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że delegacja sędziego odbyła się na podstawie aktu organu judykatury (Prezes Sądu Apelacyjnego), a nie władzy wykonawczej (Minister Sprawiedliwości), co odróżnia sprawę od stanu faktycznego wyroku TSUE. Podkreślono, że zgoda sędziego i kolegium sądu wyłącza ingerencję i ograniczenie niezależności. Ponadto, TSUE nie nakazuje automatycznego wzruszania orzeczeń, a jedynie dostarcza wskazówek do oceny przez sąd krajowy.
Czy zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego z powodu orzekania przez sędziego delegowanego, powołujący się na wyrok TSUE, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji, gdy skazany otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut dotyczący nienależytej obsady sądu z powodu orzekania przez sędziego delegowanego, powołujący się na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jest dopuszczalny w kasacji, nawet jeśli kara jest warunkowo zawieszona.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że chociaż skarżący powołał się na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., to nie sprecyzował, która z okoliczności wymienionych w tym przepisie zachodzi. Jednakże, kwestionowanie prawidłowości obsady sądu odwoławczego przez sędziego delegowanego, powołując się na przepisy dotyczące składu sądu, należy rozpatrywać w kontekście art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co czyni kasację dopuszczalną.
Czy instytucja delegacji sędziowskiej przez Ministra Sprawiedliwości stanowi naruszenie standardu konstytucyjnego prawa do niezależnego i niezawisłego sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, instytucja delegacji ministerialnej nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny ani Sąd Najwyższy, a TSUE w wyroku C-748/19 do C-754/19 nie nakazuje automatycznego wzruszania orzeczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ani TK, ani SN nie zakwestionowały kompetencji Ministra Sprawiedliwości do delegowania sędziego. Wskazał, że TSUE jedynie dostarcza wskazówek do oceny przez sąd krajowy, czy warunki delegacji mogą wpływać na niezawisłość i bezstronność sędziego, a także że zasada powagi rzeczy osądzonej wyklucza automatyczne wzruszanie prawomocnych orzeczeń.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| sierż. szt. K. A. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony funkcjonariusz Policji |
| st. sierż. A. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony funkcjonariusz Policji |
| Prokurator Rejonowy w B. | organ_państwowy | skarżący w apelacji |
| obrońca skazanego | inne | skarżący w kasacji |
Przepisy (20)
Główne
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
u.s.p. art. 77 § § 9
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Delegowanie sędziego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego.
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo znieważenia funkcjonariusza publicznego.
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo groźby karalnej.
k.k. art. 222 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego.
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów w zbiegu przestępstw.
Pomocnicze
k.p.k. art. 29 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje skład sądu na rozprawie apelacyjnej (trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej).
k.p.k. art. 449 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wyjątek od zasady składu trzyosobowego, pozwalający na orzekanie jednoosobowo w II instancji w określonych przypadkach (dochodzenie, sprawy z oskarżenia prywatnego).
k.p.k. art. 28 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje skład sądu I instancji (jednoosobowy, chyba że ustawa stanowi inaczej).
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Odwołuje się do przepisów o postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem odwoławczym.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu.
k.p.k. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości wniesienia kasacji w przypadku skazania na karę inną niż bezwzględne pozbawienie wolności.
k.p.k. art. 523 § § 4 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Określa dopuszczalność kasacji na korzyść skazanego na karę inną niż bezwzględne pozbawienie wolności.
k.p.k. art. 118
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odczytania zarzutu kasacyjnego przez pryzmat bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
k.p.k. art. 325b § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przypadki, w których postępowanie przygotowawcze kończy się dochodzeniem.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie o kosztach sądowych w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania.
u.s.p. art. 77 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Delegowanie sędziego przez Ministra Sprawiedliwości.
u.s.p. art. 46 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Zakaz przewodniczenia sędziego delegowanego w składach wieloosobowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skład sądu odwoławczego był prawidłowy, ponieważ sprawa była prowadzona w formie dochodzenia, a sąd I instancji orzekał jednoosobowo. • Delegacja sędziego odbyła się na podstawie art. 77 § 9 u.s.p. przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, za zgodą sędziego i kolegium sądu, co wyklucza ingerencję władzy wykonawczej. • Wyrok TSUE w sprawach połączonych C-748/19 do C-754/19 dotyczył innego stanu faktycznego (delegacja przez Ministra Sprawiedliwości) i nie nakazuje automatycznego wzruszania prawomocnych orzeczeń. • Instytucja delegacji sędziowskiej nie została zakwestionowana przez TK ani SN.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących składu sądu odwoławczego (art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 28 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.) jako bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. • Naruszenie prawa do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 Konstytucji) w związku z delegacją sędziego przez Ministra Sprawiedliwości. • Konsekwencje naruszenia przepisów art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 28 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. • nie budzi wątpliwości, że Sąd Okręgowy w B. winien orzekać w II instancji również w składzie jednego sędziego • Okoliczność, iż był to sędzia delegowany nie ma jednak w tym wypadku żadnego znaczenia. • TSUE dopatrywał się w powoływanym orzeczeniu naruszenia gwarancji rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd właśnie w ryzyku potencjalnego wpływu władzy wykonawczej na sędziego delegowanego • zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu odwoławczego, dopuszczalności kasacji w przypadku kar warunkowo zawieszonych, oraz stosowania wyroków TSUE w polskim porządku prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z delegacją sędziego i interpretacją przepisów k.p.k. oraz u.s.p. w kontekście orzecznictwa TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do rzetelnego procesu i niezawisłością sędziowską, a także relacji polskiego prawa z prawem UE, co jest istotne dla prawników.
“Czy sędzia delegowany przez prezesa sądu narusza prawo do sprawiedliwego procesu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.