IV KK 13/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R. K. od wyroku Sądu Okręgowego w G., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. Skazanie dotyczyło m.in. przestępstwa z art. 157 § 2 k.k., polegającego na spowodowaniu obrażeń ciała. W punkcie 6 wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego kwotę 2.000 zł z odsetkami, a w punkcie 7 zasądzono na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w tym dotyczące oceny dowodów oraz wadliwe uwzględnienie powództwa cywilnego. Sąd Najwyższy uznał pierwszy zarzut kasacji za oczywiście bezzasadny, wskazując na brak kwestionowania winy w apelacji i prawidłową ocenę dowodów przez Sąd Okręgowy. Natomiast drugi zarzut, dotyczący powództwa cywilnego i kosztów, uznał za zasadny. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął możliwość zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 415 § 1 k.p.k., podczas gdy należało zastosować art. 46 § 1 k.k. (wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody). Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, zaabsorbował te uchybienia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy rozstrzygnięć zawartych w pkt 6 i 7 wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pozostałej części kasacja została oddalona. Sąd Najwyższy zasądził również od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących powództwa cywilnego w procesie karnym, różnic między art. 415 k.p.k. a art. 46 k.k., oraz kwestii zasądzania odszkodowania i kosztów sądowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pokrzywdzony złożył wniosek o naprawienie szkody zamiast wytoczyć powództwo cywilne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd może zasądzić odszkodowanie na rzecz pokrzywdzonego na podstawie art. 415 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy pokrzywdzony złożył wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji należy zastosować art. 46 § 1 k.k., a nie art. 415 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że złożenie przez pokrzywdzonego wniosku o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. dezaktualizuje możliwość zasądzenia odszkodowania z urzędu na podstawie art. 415 § 4 k.p.k. Zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 415 § 1 k.p.k. było błędne.
Czy zasądzenie odszkodowania z art. 415 § 4 k.p.k. z odsetkami i wpisem sądowym jest bardziej dolegliwe dla skazanego niż orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzenie odszkodowania z art. 415 § 4 k.p.k. z odsetkami i wpisem jest bardziej dolegliwe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że orzeczenie odszkodowania na zasadzie art. 415 § 4 k.p.k. wiąże się z obowiązkiem płacenia odsetek i wpisu, co jest bardziej niekorzystne dla skazanego niż środek karny z art. 46 § 1 k.k. Ponadto, orzeczenie środka karnego z art. 46 § 1 k.k. nie wpływa na zatarcie skazania w takim stopniu, jak odszkodowanie z art. 415 § 4 k.p.k.
Czy zarzut rażącej niewspółmierności kary za czyn z art. 157 § 2 k.k. jest zasadny, gdy obrońca w apelacji nie kwestionował winy, a jedynie podnosił kwestię sprowokowania i zawyżenia kary?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten był oczywiście bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że twierdzenie o rażącej obrazie prawa przy ocenie dowodów było niezrozumiałe, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej apelacji, gdzie obrońca nie kwestionował winy, a jedynie wysokość kary. Ocena zeznań świadka M. K. przez Sąd Okręgowy nie naruszała art. 7 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| L. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | prokurator |
| adw. M. L. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (29)
Główne
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Obowiązek orzeczenia przez sąd środka karnego w postaci naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.p.k. art. 224 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 2013 r., poz. 461 art. 14 § ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dz. U. z 2013 r., poz. 461 art. 2 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Pomocnicze
k.p.k. art. 415 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zasądzenia odszkodowania z urzędu na rzecz pokrzywdzonego, która jest dezaktualizowana w przypadku złożenia wniosku o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k.
k.p.k. art. 537 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 49a
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 39 § pkt 5
Kodeks karny
k.k. art. 107 § § 6
Kodeks karny
k.k. art. 103 § § 2
Kodeks karny
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.k. art. 62
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 70
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 126
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 187
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 64 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 643
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez wadliwe zasądzenie odszkodowania i kosztów sądowych.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącej niewspółmierności kary za czyn z art. 157 § 2 k.k. • Zarzut obrazy przepisów dotyczących oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcia zawarte w pkt 6 i 7 wyroku Sądu pierwszej instancji i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym • zasądza od Skarbu Państwa kwotę 442,80 zł (...) na rzecz adw. M. L. (...) za sporządzenie i wniesienie kasacji • Sąd Okręgowy bezpodstawnie przyjął, że w sprawie zostało wytoczone powództwo cywilne • pokrzywdzony nie wytoczył powództwa cywilnego w rozumieniu art. 62 k.p.k., ale w terminie określonym w art. 49a k.p.k. złożył wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 k.k. • uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż zgodnie z art. 415 § 4 k.p.k. Sąd w razie skazania oskarżonego może z urzędu zasądzić odszkodowanie na rzecz pokrzywdzonego
Skład orzekający
Tomasz Grzegorczyk
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
członek
Zbigniew Puszkarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powództwa cywilnego w procesie karnym, różnic między art. 415 k.p.k. a art. 46 k.k., oraz kwestii zasądzania odszkodowania i kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pokrzywdzony złożył wniosek o naprawienie szkody zamiast wytoczyć powództwo cywilne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – prawidłowego dochodzenia roszczeń majątkowych przez pokrzywdzonego i konsekwencji błędów sądu w tym zakresie. Pokazuje, jak istotne jest rozróżnienie między różnymi instytucjami prawnymi i jak błędy proceduralne mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie.
“Błąd sądu w rozliczeniu odszkodowania. Sąd Najwyższy uchyla wyrok i wskazuje prawidłową ścieżkę dla pokrzywdzonego.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 2000 PLN
wpis sądowy: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.