IV KK 128/16

Sąd Najwyższy2016-05-05
SNKarnewypadki drogoweŚrednianajwyższy
wypadek drogowykasacjaSąd Najwyższynieumyślne spowodowanie śmiercibrak dowodówocena dowodówprawo procesowe karnebiegli

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela posiłkowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną i obciążając go kosztami postępowania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający J. R. od zarzutu spowodowania wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym (art. 177 § 2 k.k.). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 193 k.p.k., poprzez niepowołanie biegłych do wydania opinii zespołowej. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i opinię biegłych, a zarzuty kasacji kwestionowały ustalenia faktyczne.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść oskarżonego J. R., oskarżonego z art. 177 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. uniewinnił oskarżonego. Apelacja oskarżycieli posiłkowych została uznana za oczywiście bezzasadną przez Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 193 k.p.k., poprzez niepowołanie biegłych do wydania opinii zespołowej z zakresu rekonstrukcji wypadków i mechanoskopii. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Uzasadnienie wskazuje, że sądy niższych instancji oparły się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili, że przyczyną wypadku było utrudnione zauważenie motocyklisty przez oskarżonego. Sąd Okręgowy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacyjnych, wskazując, że wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść oskarżonego. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja kwestionowała ustalenia faktyczne, a nie błędy Sądu odwoławczego. Wskazano również, że motocykl nie posiadał reflektora, co było wynikiem świadomych przeróbek, a nie oderwania części podczas wypadku. Argumentacja dotycząca przepisów Prawa o ruchu drogowym została uznana za niekasacyjną. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja była bezzasadna w stopniu oczywistym, a zarzuty skierowane były przeciwko Sądowi I instancji, a nie Sądowi odwoławczemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sądy niższych instancji prawidłowo oceniły istniejący materiał dowodowy i opinie biegłych, a wątpliwości można rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji miały podstawy do uniewinnienia oskarżonego na podstawie dostępnych opinii biegłych, które wskazywały na trudności w zauważeniu motocyklisty. Zarzuty kasacji kwestionowały ustalenia faktyczne, a nie błędy proceduralne sądu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony

Strony

NazwaTypRola
J. R.osoba_fizycznaoskarżony
S. M.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 193

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

u.p.r.d. art. 51

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Nakazuje używanie świateł zewnętrznych przez cały rok, co jest istotne dla bezpieczeństwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i opinie biegłych. Zarzuty kasacji kwestionują ustalenia faktyczne, a nie błędy sądu odwoławczego. Motocykl nie posiadał reflektora z powodu świadomych przeróbek. Argumentacja dotycząca przepisów Prawa o ruchu drogowym jest niekasacyjna.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 193 k.p.k.) poprzez niepowołanie biegłych. Błąd w ustaleniach faktycznych prowadzący do uniewinnienia. Niewłaściwa interpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym.

Godne uwagi sformułowania

kasację jako oczywiście bezzasadną znaczne utrudnienie w jego zauważeniu wątpliwości odnośnie przebiegu inkryminowanego zdarzenia należało [...] rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego autor kasacji w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne zarzut kasacji ma charakter deklaracji zmierzającej do wykazania pozornej realizacji wymogów określonych w art. 523 k.p.k. i art. 519 k.p.k. motocykl nie był wyposażony w reflektor teorię zastosowaną przez Sąd ,,looked but failed to see” kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym

Skład orzekający

Józef Dołhy

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności oddalenia kasacji w sprawach karnych, gdy zarzuty kwestionują ustalenia faktyczne sądu niższej instancji, a nie błędy sądu odwoławczego. Wskazuje na znaczenie opinii biegłych i prawidłowej oceny dowodów w kontekście zasady in dubio pro reo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, związanej z wypadkiem drogowym i oceną dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w kasacji i skupienie się na błędach sądu odwoławczego, a nie na ponownej ocenie faktów. Pokazuje też, jak istotne są opinie biegłych w sprawach o wypadki drogowe.

Kasacja oddalona: Dlaczego sąd nie ocenia faktów od nowa?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 128/16
POSTANOWIENIE
Dnia 5 maja 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 maja 2016r.,
sprawy
J. R.
‎
oskarżonego z art. 177 § 2 kk
‎
z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego S. M. na niekorzyść oskarżonego,
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 9 czerwca 2015 r.
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 22 stycznia 2015 r.;
p o s t a n o w i ł:
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża oskarżyciela posiłkowego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 roku ( VIII K …/12/N) Sąd Rejonowy w K. uniewinnił J. R. od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu z art. 177 § 2 k.k.
Apelację od tego orzeczenia wnieśli oskarżyciele posiłkowi zarzucając zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa procesowego w postaci art. 193 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych prowadzący do uniewinnienia J. R.
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 roku (IV Ka …/15) Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Kasację od powyższego orzeczenia wniósł pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych. W kasacji wskazano na:
,,rażące naruszenie prawa procesowego w postaci art. 193 k.p.k. mającą wpływ na treść wyroku Sądu I i II instancji poprzez nie powołanie biegłych celem wykonania opinii zespołowej z zakresu rekonstrukcji wypadków oraz z zakresu mechanoskopii celem weryfikacji pokolizyjnego stanu motocykla pokrzywdzonego na okoliczność zamontowania na nim reflektora i jego wyrwania w czasie przedmiotowego zdarzenia drogowego i co za tym idzie możliwości dostrzeżenia pokrzywdzonego przez oskarżonego i ustalenia jego sprawstwa, co w konsekwencji powodowało jego uniewinnieniem”
W konkluzji skarżący wniósł o
uchylenie w całości wyroku Sądu I i II instancji, i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. celem ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja jest bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Uniewinniając oskarżonego J. R. od zarzutu popełnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w K. miał głównie na względzie treść opinii biegłych (P. P., P. C. oraz biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych Instytutu Pojazdów Samochodowych i Silników Spalinowych Politechniki […] ), którzy w sposób jednoznaczny wypowiedzieli się, że przyczyną nieustąpienia pierwszeństwa przez kierowcę Opla Astra i zajechanie drogi motocykliście było znaczne utrudnienie w jego zauważeniu. Tym samym Sąd był uprawniony do przyjęcia, że brak jest podstaw do uznania, iż oskarżony wyczerpał znamiona czynu, o którym mowa w art. 177 § 2 k.k. Do zarzutu nieprzeprowadzenia kolejnej opinii biegłego odniósł się na str. 3-6 uzasadnienia Sąd Okręgowy w K., wskazując, że wątpliwości odnośnie przebiegu inkryminowanego zdarzenia należało, wobec reguł z art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.
Lektura nadzwyczajnego środka zaskarżenia sporządzonego przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych wskazuje, że autor kasacji nie wykazał żadnych podstaw, które uzasadniałyby uchylenie orzeczeń I i II instancji. Zarzut naruszenia art. 193 k.p.k. oceniony łącznie z argumentacją zawartą w uzasadnieniu prowadzi do konstatacji, że autor kasacji w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku Sądu I instancji. Zarzut kasacji ma charakter deklaracji zmierzającej do wykazania pozornej realizacji wymogów określonych w art. 523 k.p.k. i art. 519 k.p.k. Materiał dowodowy, którego ocena przeprowadzona przez Sąd Rejonowy została zaaprobowana przez Sąd odwoławczy, doprowadził Sąd I instancji do wniosku, że wypadek komunikacyjny w którym uczestniczył oskarżony oraz P.M., był efektem nieszczęśliwego wypadku, na który złożyło się szereg czynników przedstawionych w uzasadnieniu Sądu Rejonowego. Niekontrastowy kolor stroju motocyklisty oraz motoru jadącego na tle ciężarówki oraz jego nadmierna prędkość (100 km/h) spotęgowane były brakiem oświetlenia motocykla. Ustalenie Sądu, że motocykl nie był wyposażony w reflektor, pełnomocnik podważał zarówno w apelacji, jak i na obecnym etapie w kasacji. Kwestia oświetlenia motocykla była już przedmiotem kontroli odwoławczej i Sąd zaaprobował procedowania Sądu I instancji w tym zakresie (k. 5 uzasadnienia SO). Wbrew wywodom skarżącego dowiedziono, że motocykl przeszedł liczne przeróbki do jazdy wyczynowej i akrobacji, w efekcie czego był pozbawiony reflektora (brakowało stelaża i owiewki, a z materiału dowodowego wynika, że brak ten nie był efektem oderwania w chwili wypadku, tylko świadomego odkręcenia tych części). Sąd Okręgowy w wyniku kontroli apelacyjnej stwierdził, że prawidłowo ustalono, że motocykl nie posiadał w ogóle reflektora.
Uzasadniając wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych powołał się na archiwalne przepisy o Prawie ruchu drogowego, wywodząc, że dawniej obowiązywała ustawa, według której w okresie od 1 marca do 30 września nie było obowiązku używania świateł zewnętrznych (Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, Dz. U 2005.108.908). Nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego, który próbuje wykazać, że oświetlenie pojazdu w letni dzień nie ma znaczenia. Zmiana powołanego w kasacji przepisu wynikała właśnie z tego, że jeżeli dostrzeżenie pojazdu może być utrudnione, tak jak było w omawianej sprawie, przy piętrzących się niesprzyjających okolicznościach, właśnie jego oświetlenie może zapobiec wypadkowi. Dlatego obecnie w polskim prawie obowiązuje przepis art. 51 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku (Dz.U.2012.1137) nakazujący używania świateł zewnętrznych przez cały rok. W świetle aktualnego stanu prawnego wywody kasacji dotyczące poprzednich uregulowań w Prawie o ruchu drogowym oraz przepisów obowiązujących za granicą nie wnoszą nic do sprawy, a z punktu widzenia etapu postępowania ocenić należy je, jako niekasacyjne.
W dalszej części skargi autor podważa teorię zastosowaną przez Sąd ,,looked but failed to see”. W dosłownym tłumaczeniu to określenie znaczy że ,,patrzył, ale nie zauważył”, i jak potwierdzają ekspertyzy biegłych taka sytuacja zaistniała w omawianej sprawie. Sąd Okręgowy odniósł się do adekwatnego zarzutu na stronie 4 uzasadnienia.
Kasacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Sformułowany w kasacji zarzut skierowany został przeciwko prawidłowo procedującemu Sądowi I instancji, nie zaś, jak wymaga tego art. 519 k.p.k., przeciwko Sądowi odwoławczemu. Skarżący w kasacji nie wykazał żadnych błędów w procedowaniu Sądu odwoławczego. Zawarty w kasacji zarzut rażącego naruszenia art. 193 k.p.k. jest powieleniem zarzutu apelacyjnego, do którego wyczerpująco i dokładnie odniósł się Sąd Okręgowy, zgodnie z regułami określonymi w art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k.
Z tych powodów orzeczono, jak na wstępie.
eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI