IV KK 124/15

Sąd Najwyższy2015-05-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniewagakodeks karnykara pozbawienia wolnościkara ograniczenia wolnościgrzywnakasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary pozbawienia wolności za znieważenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w C., który skazał D. L. za znieważenie I. M. dwukrotnie w krótkich odstępach czasu. Sąd Rejonowy wymierzył karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 216 § 1 k.k., który nie przewiduje kary pozbawienia wolności za takie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego D. L. od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 12 lutego 2015 roku. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., polegającego na dwukrotnym znieważeniu I. M. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe w krótkich odstępach czasu. Na podstawie art. 216 § 1 k.k. wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na okres 3 lat próby, zobowiązano do nieubliżania oskarżycielkom prywatnym oraz zasądzono koszty postępowania. Wyrok uprawomocnił się w I instancji. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa karnego materialnego, tj. art. 216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu kary pozbawienia wolności, która nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy orzekając karę pozbawienia wolności dopuścił się naruszenia art. 216 § 1 k.k., który przewiduje jedynie grzywnę albo karę ograniczenia wolności. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem właściwych rodzajów kar.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sankcja art. 216 § 1 k.k. nie przewiduje kary pozbawienia wolności, a jedynie grzywnę lub karę ograniczenia wolności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepis prawa karnego materialnego, orzekając karę pozbawienia wolności, podczas gdy przepis art. 216 § 1 k.k. dopuszcza jedynie wymierzenie grzywny albo kary ograniczenia wolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

D. L.

Strony

NazwaTypRola
D. L.osoba_fizycznaoskarżony
I. M.osoba_fizycznapokrzywdzona/oskarżycielka prywatna

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Sankcja przewiduje grzywnę albo karę ograniczenia wolności, nie dopuszcza kary pozbawienia wolności.

Pomocnicze

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w określonych przypadkach.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 69 § § 1 i § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 8

Kodeks karny

k.p.k. art. 628 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. jest rażącym naruszeniem prawa materialnego, gdyż przepis ten nie przewiduje takiej kary.

Godne uwagi sformułowania

nie jest przewidziana w jego sankcji doprowadziło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenia przepisu prawa karnego materialnego

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja sankcji art. 216 § 1 k.k. i konsekwencje orzekania kar niedopuszczalnych przez prawo."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie przestępstwa zniewagi i konkretnych rodzajów kar.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne znaczenie prawidłowej interpretacji przepisów prawa karnego, zwłaszcza w kontekście rodzajów kar. Jest to przykład błędu proceduralnego, który został naprawiony przez Sąd Najwyższy.

Czy za zniewagę można trafić do więzienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 124/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Jolanta Grabowska
w sprawie
D. L.
‎
skazanego z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 26 maja 2015 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w C.
‎
z dnia 12 lutego 2015 r.
uchyla wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 12 lutego 2015 r., w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę D. L. w/w Sądowi do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 roku:
1.
oskarżonego D. L. uznał za winnego tego, że:
a/
w dniu 21 czerwca 2014 roku w C.  znieważył I. M. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 216 § 1 k.k.;
b/ także w dniu 21 czerwca 2014 roku w C.  znieważył I. M. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 216 § 1 k.k.
;
oraz przyjmując, że działał w podobny sposób w krótkich odstępach czasu, wyczerpując dyspozycję art. 91 § 1 k.k., na podstawie art. 216 § 1 k.k. wymierzył mu jedną karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;
2.
na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby;
3.
na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. zobowiązał oskarżonego D. L. do nieubliżania i niewywoływania awantur wobec oskarżycielek prywatnych […];
4.
na podstawie art. 628 pkt 2 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę sądową w kwocie 300 zł oraz wydatki w kwocie 50 zł.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w I instancji w dniu 20 lutego 2015 roku.
Obecnie, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Prokurator Generalny zaskarżył powyższe orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, na korzyść D. L.
Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k.. art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. Autor kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu D. L. za przypisane mu przestępstwo, na podstawie wymienionego przepisu, kary pozbawienia wolności, która
nie jest przewidziana w jego sankcji
.
W konkluzji nadzwyczajnego środka zaskarżenia Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego na korzyść D. L. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze – okazała się w pełni zasadna, a sformułowany w niej wniosek o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania w/w Sądowi – zasługiwał w całości na uwzględnienie. Taka ocena uzasadniała rozpoznanie przedmiotowej kasacji na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie zauważa skarżący, że nie budzą zastrzeżeń ustalone okoliczności faktyczne ani ocena prawna zachowania skazanego. Kwestionowane rozstrzygnięcie jest jednak wadliwe w części dotyczącej orzeczenia o karze pozbawienia wolności. W tym zakresie, zostało ono wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego, wskazanego w zarzucie kasacji.
W realiach niniejszej sprawy D. L. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i na podstawie art. 216 § 1 k.k. wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby.
Tymczasem, zgodnie z treścią sankcji zamieszczonej w art. 216 § 1 k.k., skazując sprawcę za przestępstwo wyczerpujące znamiona określone w tym przepisie, Sąd może orzec jedną z dwóch wymienionych w nim kar: grzywnę albo karę ograniczenia wolności.
Zatem skoro wskazana powyżej norma nie przewiduje możliwości wymierzenia kary pozbawienia wolności, Sąd Rejonowy orzekając tego rodzaju karę dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 216 §1 k.k.
W tych warunkach kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego z urzędu na korzyść D. L. oraz zamieszczony w niej wniosek o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, spełniała warunki określone w art.. 535 § 5 k.p.k., co uzasadniało jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy D. L. w uchylonym zakresie, Sąd Rejonowy weźmie pod uwagę rodzaje kar przewidzianych w przepisie prawa materialnego przyjętym za podstawę skazania i zastosuje się do obowiązującej regulacji ustawowej.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI