IV KK 122/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w sprawie posiadania śladowych ilości narkotyków, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wątpliwości co do wypełnienia znamion przestępstwa.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego skazującego S. S. i K. B. za posiadanie śladowych ilości narkotyków. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów k.p.k. poprzez wydanie wyroku nakazowego, mimo istnienia wątpliwości co do wypełnienia znamion przestępstwa posiadania, zwłaszcza w kontekście ilości substancji i orzecznictwa SN. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanych S. S. i K. B. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…). Oskarżeni zostali skazani za posiadanie śladowych ilości środków odurzających (susz konopi indyjskich) w ilościach odpowiednio 0,116 g i 0,031 g. Sąd Rejonowy zakwalifikował czyny jako wypadek mniejszej wagi i wymierzył kary grzywny. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów k.p.k., w szczególności art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do winy i okoliczności czynu. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, wskazując, że sąd może wydać wyrok nakazowy tylko wtedy, gdy wina i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie, ze względu na śladowe ilości posiadanych substancji, istniały poważne wątpliwości co do wypełnienia znamion przestępstwa posiadania, co powinno skutkować rozpoznaniem sprawy na rozprawie. Sąd Najwyższy podkreślił, że orzecznictwo SN wymaga, aby posiadany narkotyk spełniał kryterium ilościowe pozwalające na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia efektu odurzenia. Ponieważ te kwestie nie zostały zweryfikowane, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie można ustalić, że ilość ta pozwala na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia efektu odurzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dla bytu przestępstwa posiadania narkotyków kluczowe jest nie tylko przynależność grupowa substancji, ale również kryterium ilościowe pozwalające na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia efektu odurzenia. Posiadanie śladowych ilości, które nie spełniają tego kryterium, nie wypełnia znamion przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
S. S. i K. B. (w zakresie kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| A. M. | osoba_fizyczna | oskarżony (uniewinniony) |
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżony (objęty wyrokiem nakazowym) |
| W. S. | osoba_fizyczna | oskarżony (objęty wyrokiem nakazowym) |
Przepisy (5)
Główne
u.p.n. art. 62 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Posiadanie środków odurzających.
u.p.n. art. 62 § 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Wypadek mniejszej wagi, kara grzywny.
k.p.k. art. 500 § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunki wydania wyroku nakazowego - brak wątpliwości co do winy i okoliczności czynu.
k.p.k. art. 500 § 3
Kodeks postępowania karnego
Warunki wydania wyroku nakazowego - brak wątpliwości co do winy i okoliczności czynu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie wyroku nakazowego mimo istnienia wątpliwości co do wypełnienia znamion przestępstwa posiadania śladowych ilości narkotyków. Nieweryfikowanie kryterium ilościowego narkotyku pozwalającego na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia efektu odurzenia.
Godne uwagi sformułowania
wina i okoliczności zarzucanych oskarżonym przestępstw nie budzą wątpliwości dysponowanie przez wyżej wymienionych oskarżonych śladową ilością substancji psychotropowej [...] wypełnia znamię posiadania niezbędne dla bytu czynu zabronionego narkotyk będący przedmiotem przestępstwa z art. 62 tej ustawy musi spełniać [...] kryterium ilościowe pozwalające na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia choćby potencjalnego efektu odurzenia
Skład orzekający
Krzysztof Cesarz
przewodniczący
Barbara Skoczkowska
sprawozdawca
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 500 k.p.k. i kryteriów oceny przestępstwa posiadania narkotyków, zwłaszcza w kontekście śladowych ilości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyroku nakazowego i ilości posiadanych substancji. Nie stanowi ogólnej reguły dla wszystkich przypadków posiadania narkotyków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego przestępstwa posiadania narkotyków, ale skupia się na niuansach prawnych związanych z ilością substancji i trybem postępowania (wyrok nakazowy), co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawem karnym.
“Czy posiadanie 0,1 grama marihuany to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KK 122/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 24 czerwca 2020 r. w sprawie S. S. i K. B. skazanych z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanych, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ł., z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok nakazowy wobec S. S. i K. B. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE S. S. został oskarżony o to, że: „w dniu 2 listopada 2016 r. w W. woj. (…) posiadał środki odurzające w postaci suszu konopi, indyjskich innych niż włókniste w ilości 0,116 grama”, tj. o popełnienie czynu z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. K. B. został oskarżony o to, że: „w dniu 31 października 2016 r. w Ł. woj. (…) posiadał środki odurzające w postaci suszu konopi indyjskich innych niż włókniste w ilości 0,031 grama”, tj. o popełnienie czynu z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Rejonowy w Ł., wyrokiem nakazowym z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…), uznał oskarżonych za winnych popełnienia zarzucanych im przestępstw, z tym jednak ustaleniem, że stanowią one wypadek mniejszej wagi i czyny te zakwalifikował z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a na podstawie art. 62 ust. 3 tej ustawy, wymierzył oskarżonym: 1. S. S. karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł; 2. K. B. karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Wyrokiem tym zaliczono oskarżonemu K. B. na poczet orzeczonej kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia w sprawie oraz rozstrzygnięto w przedmiocie kosztów postępowania. Wyrok nakazowy Sądu Rejonowego uprawomocnił się, bez zaskarżenia, w stosunku do S. S. 8 lutego 2018 r., a w stosunku do K. B. 20 kwietnia 2018 r. wobec cofnięcia sprzeciwu przed rozpoczęciem przewodu sądowego. Wyrokiem tym objęci byli również oskarżeni M. S. i W. S. , którzy nie wnieśli sprzeciwu od tego wyroku oraz A. M. , który po ponownym rozpoznaniu sprawy, w wyniku wniesionego sprzeciwu, został uniewinniony od zarzutu posiadania środków odurzających w postaci suszu konopi indyjskich innych niż włókniste w ilości 0,028 grama. Kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. II K (…), wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając to orzeczenia w całości, na korzyść oskarżonych S. S. i K. B. , zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a to art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na przyjęciu, iż wina i okoliczności zarzucanych oskarżonym przestępstw nie budzą wątpliwości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania na posiedzeniu wyroku nakazowego skazującego S. S. i K. B. za przestępstwa z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2019.852 j.t.), podczas gdy w świetle dowodów wskazanych w akcie oskarżenia, przy uwzględnieniu rodzaju i ilości środka odurzającego objętego zarzutami, występowały poważne wątpliwości odnośnie przyjęcia, że dysponowanie przez wyżej wymienionych oskarżonych śladową ilością substancji psychotropowej w postaci suszu konopi indyjskich innych niż włókniste wypełnia znamię posiadania niezbędne dla bytu czynu zabronionego z art. 63 ust 3 w zw. z ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co winno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia”. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść S. S. i K. B., jako zasadna w stopniu oczywistym podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu, bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W sprawie doszło bowiem do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wydanego wyroku nakazowego naruszenia przepisów prawa karnego procesowego wskazanych w kasacji. Zgodnie z art. 500 § 1 i 3 k.p.k. sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych w sprawie dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. W przeciwnym wypadku koniecznym jest rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej. Sąd Rejonowy w Ł., orzekający w niniejszej sprawie nie powziął tego rodzaju wątpliwości, choć w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powziąć je powinien. Zauważyć należy, że S. S. zarzucono posiadanie ziela konopi indyjskiej innej niż włókniste w ilości 0,116 grama, a K. B. 0,031 grama. Już więc treść zarzutów postawionych oskarżonym, budziła poważne wątpliwości co do tego, czy posiadanie takiej ilości, tego rodzaju środka odurzającego wypełnia znamię posiadania niezbędne dla bytu przestępstwa z art. 63 ust 3 w zw. z ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Okoliczność ta stała więc na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy w trybie nakazowym. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że narkotyk będący przedmiotem przestępstwa z art. 62 tej ustawy musi spełniać nie tylko kryterium przynależności grupowej do związków wymienionych w załącznikach do tego aktu prawnego, ale również kryterium ilościowe pozwalające na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia choćby potencjalnego efektu odurzenia lub innego charakterystycznego dla działania substancji psychotropowej, ale innego skutku niż medyczny (zob. np. wyroki: 11 marca 2010 r., IV KK 432/09, LEX nr 583908; z dnia z dnia 20 kwietnia 2011 r., IV KK 26/11 , LEX nr 794512; z dnia 18 maja 2017 r., IV KK 444/16, LEX nr 2306381). Słusznie zauważa skarżący, że kryteria te nie były w ogóle weryfikowane w toku postępowania przygotowawczego, a także kwestia ta pozostała poza zakresem rozważań Sądu, pomimo że miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czego chociażby dowodem jest rozstrzygnięcie dotyczące oskarżonego A. M. , który wobec treści opinii biegłego, został uniewinniony od zarzucanego mu czynu posiadania środka odurzającego. Zauważyć jednak należy, że na obecnym etapie postępowania nie było możliwe wykorzystanie treści tej opinii w niniejszej sprawie, gdyż wiązałoby się z koniecznością czynienia ustaleń faktycznych z uwagi na to, że skazanym w tej sprawie zarzucanego całkowicie odrębne czyny, a nie działanie wspólnie i w porozumieniu z tym oskarżonym. Zaszła więc konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku nakazowego wobec S. S. i K. B. i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.. Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w sentencji orzeczenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI