IV KK 12/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w K., uznając, że sprawa była rozpoznana przez sąd odwoławczy w nienależytym składzie jednego sędziego, podczas gdy powinna orzekać w składzie trzech sędziów.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący S. R. i W. R. za przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § k.k. Zarzut dotyczył rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 września 2010 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 czerwca 2010 r. skazujący S. R. za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § k.k. oraz W. R. za czyn z art. 158 § 1 k.k. na kary po 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby 5 lat oraz po 40 stawek dziennych grzywny. Głównym zarzutem kasacji było rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 476 § 2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, podczas gdy powinien on orzekać w składzie trzech sędziów. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście trafny, wskazując, że sprawa, mimo rozpoczęcia w postępowaniu uproszczonym, została ostatecznie zakończona w pierwszej instancji w trybie zwyczajnym. W związku z tym, sąd odwoławczy powinien był orzekać w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. Uznano to za bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w K.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone w trybie zwyczajnym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że mimo rozpoczęcia postępowania w pierwszej instancji w trybie uproszczonym, zmiana tego trybu na zwyczajny skutkuje koniecznością orzekania przez sąd odwoławczy w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. Rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w takiej sytuacji jest nienależytym obsadzeniem sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżeni (S. R. i W. R.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący (wnioskodawca kasacji) |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 158 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 29 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Normuje skład sądu na rozprawie apelacyjnej w sprawach rozpoznanych w pierwszej instancji przez sąd rejonowy w postępowaniu zwyczajnym, przewidując orzekanie w składzie trzech sędziów.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyte obsadzenie sądu (pkt 2).
Pomocnicze
k.k. art. 157
Kodeks karny
k.p.k. art. 476 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia zarządzenie rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym w składzie jednego sędziego, ale dotyczy to wyłącznie spraw, w których postępowanie w pierwszej instancji przeprowadzono w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 484 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w K. w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone w trybie zwyczajnym, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, podczas gdy sąd ten powinien był orzekać na zasadach ogólnych, tj. w składzie trzech sędziów bezwzględna przyczyna odwoławcza wskazana w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zasadna w stopniu oczywistym sąd odwoławczy był nienależycie obsadzony
Skład orzekający
Dorota Rysińska
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Cesarz
członek
Roman Sądej
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie prawidłowego składu sądu odwoławczego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście zmiany trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany trybu postępowania w pierwszej instancji i zastosowania przepisów k.p.k. dotyczących składu sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej - prawidłowego składu sądu, co ma kluczowe znaczenie dla sprawiedliwości postępowania. Pokazuje, jak błąd formalny może prowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd w składzie sądu: dlaczego wyrok został uchylony mimo braku zarzutów co do meritum?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 12/11
W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 lutego 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący i sprawozdawca)
SSN Krzysztof Cesarz
SSN Roman Sądej
Protokolant: Dorota Szczerbiak
w sprawie S. R. i W. R.
skazanego z art. 158 § 1 i in. k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 15 lutego 2011 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 9 września 2010 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 czerwca 2010 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu
w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
U Z A S A D N I E N I E
Prokurator Generalny, w trybie art. 521 k.p.k., wniósł na korzyść S. R. i
W. R. kasację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 września 2010 r.,
którym to orzeczeniem utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7
2
czerwca 2010 r., skazujący S. R. za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art.
157 § k.k., a W. R. za czyn z art. 158 § 1 k.k. na kary po 5 miesięcy
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby
5 lat oraz i po 40 stawek dziennych grzywny, licząc po 10 zł za stawkę. Zarzucił
temu wyrokowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 29 § 1
k.p.k. w zw. z art. 476 § 2 k.p.k. polegające na rozpoznaniu sprawy przez sąd
odwoławczy w składzie jednego sędziego, podczas gdy sąd ten powinien był
orzekać na zasadach ogólnych, tj. w składzie trzech sędziów – co stanowi
bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy
Sądowi
Okręgowemu
do
ponownego
rozpoznania
w
postępowaniu
odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona na korzyść oskarżonych kasacja jest zasadna w stopniu
oczywistym, co pozwala na jej uwzględnienie w trybie określonym w art. 535 §
5 k.p.k.
Sprawa S. i W. R. została skierowana do rozpoznania przez Sąd
Rejonowy w postępowaniu uproszczonym. W takim też trybie Sąd Rejonowy
przystąpił do rozpoznania sprawy w dniu 26 kwietnia 2010r. Jednakże – czego
nie dostrzeżono w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym apelacją
obrońcy oskarżonych – na kolejnej rozprawie, przeprowadzonej w dniu 18 maja
2010 r., Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie odwołujące się do przepisu
art. 484 § 2 k.p.k., którym zmienił tryb postępowania na zwyczajny – z uwagi na
niedochowanie określonego tym przepisem terminu odroczenia rozprawy, który
przekroczył 21 dni. Dalsze postępowanie odbywało się więc w tym samym
składzie, w postępowaniu zwyczajnym, a zatem i wyrok skazujący zapadł nie w
postępowaniu uproszczonym, lecz w postępowaniu zwyczajnym.
W powyższym świetle, skoro zaskarżony apelacją wyrok został wydany
w postępowaniu zwyczajnym, to nie było podstaw do skorzystania z dyspozycji
art. 476 § 2 k.p.k., a więc do zarządzenia rozpoznania sprawy w postępowaniu
3
odwoławczym w składzie jednego sędziego, do jakiej to sytuacji doszło w
niniejszej sprawie. Z treści art. 476 § 1 i 2 k.p.k. jasno wynika – co Prokurator
Generalny obszernie wywodzi w kasacji – że możliwość wydania takiego
zarządzenia dotyczy wyłącznie spraw, w których postępowanie w pierwszej
instancji przeprowadzono w trybie uproszczonym, a nie w trybie zwyczajnym,
przy czym poza sporem należy pozostawić stwierdzenie, że zupełnie bez
znaczenia pozostaje fakt samego rozpoczęcia rozpoznania sprawy w
postępowaniu uproszczonym, o ile doszło do zmiany tego trybu i ostatecznie do
wydania orzeczenia kończącego postępowanie pierwszoinstancyjne w trybie
zwyczajnym. Przepisem zaś normującym skład sądu na rozprawie apelacyjnej w
sprawach rozpoznanych w pierwszej instancji przez sąd rejonowy w
postępowaniu zwyczajnym jest art. 29 § 1 k.p.k. Unormowanie to przewiduje
orzekanie sądu odwoławczego w składzie trzech sędziów.
W tym stanie rzeczy, przytoczony na wstępie zarzut kasacji, podnoszący
uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art.
439 § 1 pkt. 2 k.p.k., należy uznać za oczywiście trafny. Sąd Okręgowy w K.,
rozpoznając apelację w składzie jednego sędziego, był bowiem nienależycie
obsadzony, co – bez badania wpływu tego uchybienia na treść zaskarżonego
wyroku – przesądza o konieczności jego uchylenia i przekazania sprawy do
ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI