IV KK 117/16

Sąd Najwyższy2016-04-26
SNKarnepostępowanie wykonawczeWysokanajwyższy
kasacjaśrodek zabezpieczającyszpital psychiatrycznySąd Najwyższykodeks postępowania karnegoprawo karne wykonawcze

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy T.C. od postanowienia o utrzymaniu środka zabezpieczającego bez rozpoznania, wskazując na niedopuszczalność takiego środka zaskarżenia przez strony.

Obrońca T.C. wniósł kasację od postanowienia sądu okręgowego utrzymującego w mocy środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym. Zarzucił naruszenie przepisów procesowych, w tym nierozważenie zarzutów zażalenia. Prokurator wniósł o pozostawienie kasacji bez rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519 k.p.k., stwierdził, że kasacja od postanowienia o utrzymaniu środka zabezpieczającego nie jest dopuszczalna dla stron, a jedynie dla Rzecznika Praw Obywatelskich lub Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 521 § 1 k.p.k. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego T.C. od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które utrzymywało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia T.C. w szpitalu psychiatrycznym. Obrońca zarzucił sądowi okręgowemu rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności nierozważenie wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w zażaleniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie T.C. z zakładu psychiatrycznego. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wniósł o pozostawienie kasacji bez rozpoznania. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 519 k.p.k., stwierdził, że kasacja od postanowienia o utrzymaniu środka zabezpieczającego nie jest dopuszczalna dla stron postępowania. Jedynie Rzecznik Praw Obywatelskich lub Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny mogą wnieść kasację w tym zakresie w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa, wskazując, że postanowienia kończące postępowanie, nawet w pobocznych nurtach, mogą podlegać kontroli kasacyjnej, ale w ograniczonym zakresie i w określonym trybie. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację obrońcy bez rozpoznania i zwolnić T.C. z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja od postanowienia o utrzymaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym nie jest dopuszczalna dla stron postępowania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja od postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego jest dopuszczalna jedynie dla Rzecznika Praw Obywatelskich lub Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, a nie dla stron postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
T. C.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa rodzaje orzeczeń, od których dopuszczalne jest wniesienie kasacji przez strony, w tym prawomocne postanowienie sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia Rzecznikowi Praw Obywatelskich lub Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu wniesienie kasacji od prawomocnego orzeczenia.

k.k.w. art. 204 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Dotyczy postanowień o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego, które mają charakter trwały.

k.k. art. 93a

Kodeks karny

Określa środki zabezpieczające.

k.k. art. 93

Kodeks karny

k.k. art. 94

Kodeks karny

k.k. art. 98 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja od postanowienia o utrzymaniu środka zabezpieczającego nie jest dopuszczalna dla stron postępowania na podstawie art. 519 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia prawa procesowego i nierozważenia zarzutów zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja pochodząca od strony w takim przypadku nie może w ogóle zostać poddana merytorycznej ocenie Postanowienia wydawane w tej fazie postępowania podlegać mogą kontroli kasacyjnej jedynie w trybie przewidzianym w art. 521 k.p.k.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wniesienia kasacji przez strony od postanowień o utrzymaniu środków zabezpieczających."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i środków zabezpieczających w rozumieniu k.k. i k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, co jest ważne dla praktyków prawa.

Kiedy kasacja nie jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zaskarżania środków zabezpieczających.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 117/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 kwietnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 kwietnia 2016 r.,
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
sprawy
T. C.
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R.
‎
z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt V.2 Kzw […]
‎
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J.
‎
z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II 1 Ko […],
p o s t a n a w i a:
1) pozostawić kasację bez rozpoznania,
2) zwolnić T.C. z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Okręgowego w G.  - Ośrodek Zamiejscowy w R.  z dnia 15 grudnia 2015 r., (sygn. akt V.2 Kzw […]), po rozpoznaniu zażalenia obrońcy podejrzanego T. C., zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 24 listopada 2015 r., (sygn. akt
II
1 Ko […]), o utrzymaniu wobec podejrzanego T.C. orzeczonego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia go w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w R. w ten sposób, że z podstawy prawnej orzeczenia wyeliminowano art. 93 kk i art. 94 kk.
Od wskazanego orzeczenia Sądu odwoławczego kasację wywiódł obrońca T. C. zarzucając mu rażące naruszenie prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na jego treść,
to jest art. 433 § 2 k.p.k., 458 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.k. i art. 98 § 1 k.p.k. polegające na nierozważeniu i nienależytym ustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w zażaleniach obrońcy.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowania w zakresie stosowania środka zabezpieczającego i wydanie orzeczenia o zwolnieniu T.C. z zakładu psychiatrycznego.
W odpowiedzi na powyższą kasację Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wniósł o pozostawienie jej bez rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 519 k.p.k. wskazuje jedynie na następujące rodzaje orzeczeń, od których dopuszczalne jest wniesienie kasacji przez strony:
-
prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie,
- prawomocne postanowienie sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego.
Wobec jednoznacznego brzemienia przepisu nie jest dopuszczalne skuteczne wniesienie przez obrońcę, bądź pełnomocnika strony kasacji od postanowienia, o którym mowa w art. 204 k.k.w. Zatem kasacja pochodząca od strony w takim przypadku nie może w ogóle zostać poddana merytorycznej ocenie.
Nie oznacza to jednak, że
a limine
wykluczone jest zaskarżenie postanowienia tego rodzaju do Sądu Najwyższego. Może to uczynić bądź to Rzecznik Praw Obywatelskich, bądź Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Podzielić należy stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 7 lutego 2013 r. (sygn. akt II KK 144/12;
www.sn.pl
), że
„o
rzeczeniami kończącymi postępowanie są nie tylko wyroki i postanowienia rozstrzygające w przedmiocie głównego nurtu postępowania, a więc m.in. wyroki skazujące, uniewinniające lub postanowienia o umorzeniu postępowania. Kończą postępowanie także prawomocne orzeczenia wydawane w innych, także pobocznych nurtach procesu, pod warunkiem że definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii, powodując trwałe skutki. Dotyczy to także w ograniczonym zakresie postępowania wykonawczego. Postanowienia wydawane w tej fazie postępowania podlegać mogą kontroli kasacyjnej jedynie w trybie przewidzianym w art. 521 k.p.k.”.
W tym rozumieniu postanowienie o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego ma charakter trwały, gdyż w danym postępowaniu, na podstawie art. 204 § 1 k.k.w., status podejrzanego zostaje przesądzony definitywnie co najmniej na okres, o jakim stanowi ten przepis.
Wobec wskazanych realiów faktycznych i prawnych obrońca, jeśli uzna to za korzystne dla swojego mandanta, może zasygnalizować podmiotom władnym wnieść kasację w trybie art. 521 k.p.k. swoje zastrzeżenia, co do postępowania sądu odwoławczego w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI