IV KK 114/24

Sąd Najwyższy2024-05-22
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
prawo jazdywykroczenieustawa covidowastan zagrożenia epidemicznegoSąd Najwyższykasacjauniewinnienie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego i uniewinnił kierowcę od zarzutu prowadzenia pojazdu bez uprawnień, uznając, że jego prawo jazdy było przedłużone na mocy przepisów covidowych.

Sąd Rejonowy w Żywcu ukarał K.S. grzywną i zakazem prowadzenia pojazdów za kierowanie samochodem bez uprawnień, mimo że jego prawo jazdy utraciło ważność. Prokurator Generalny wniósł kasację, argumentując, że ważność prawa jazdy została przedłużona na mocy przepisów ustawy covidowej, która przedłużała ważność dokumentów do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego. Sąd Najwyższy przychylił się do tej argumentacji, uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił K.S.

Sprawa dotyczyła wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Żywcu, którym K.S. został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień) i ukarany grzywną oraz zakazem prowadzenia pojazdów. K.S. kierował pojazdem w dniu 8 maja 2023 r., a jego prawo jazdy utraciło ważność 21 lutego 2023 r. Prokurator Generalny złożył kasację, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego i materialnego. Kluczowym argumentem było zastosowanie art. 15zzzw ustawy covidowej, który przedłużał ważność prawa jazdy, jeśli upływała ona w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii. Stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał w Polsce od 16 maja 2022 r. do 1 lipca 2023 r. Ponieważ kontrola drogowa i przypisane wykroczenie miały miejsce w tym okresie, Sąd Najwyższy uznał, że prawo jazdy K.S. było ważne na mocy przepisów przejściowych. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił K.S. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ważność prawa jazdy upływała w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii, jego ważność ulegała przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał od 16 maja 2022 r. do 1 lipca 2023 r. Kontrola drogowa i przypisane wykroczenie miały miejsce 8 maja 2023 r., czyli w tym okresie. Zastosowanie znalazł art. 15zzzw ustawy covidowej, który przedłużał ważność prawa jazdy. W związku z tym, kierowca posiadał ważne uprawnienie do kierowania pojazdami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

K. S.

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (8)

Główne

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

tzw. ustawa covidowa art. 15zzzw § pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przedłużenie ważności prawa jazdy, jeśli upływało w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii, do 60 dni po odwołaniu stanu.

Pomocnicze

k.p.w. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2 in fine

Kodeks postępowania karnego

k.p.s.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 121 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ważność prawa jazdy została przedłużona na mocy art. 15zzzw ustawy covidowej, ponieważ termin jego upływu przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego. Zachowanie obwinionego nie wyczerpało znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. z uwagi na przedłużenie ważności prawa jazdy.

Godne uwagi sformułowania

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia K. S. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym legitymował się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami mechanicznymi w postaci prawa jazdy, pomimo upływu terminu ważności tego dokumentu nie mógł dopuścić się przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., ponieważ w ww. dacie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedłużeniu ważności prawa jazdy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii na podstawie ustawy covidowej."

Ograniczenia: Dotyczy okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii i przepisów przejściowych ustawy covidowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy przejściowe, w tym te związane z pandemią, mogą mieć realny wpływ na życie obywateli i prowadzić do uniewinnienia w sprawach wykroczeniowych. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa w niecodziennych okolicznościach.

Prawo jazdy straciło ważność, ale kierowca został uniewinniony. Kluczowe przepisy covidowe!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 114/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
w sprawie
K. S. (S.)
ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 22 maja 2024 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na korzyść ukaranego
od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Żywcu
z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt II W 486/23
uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia K. S. (S.) od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., wydatkami postępowania kasacyjnego obciążając Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
K. S. został obwiniony o to, że „w dniu 8 maja 2023 r., w miejscowości G., woj.
[…],
na ul. […] kierował po drodze publicznej samochodem marki C. o nr rejestracyjnym […], nie mając do tego uprawnienia, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w.”.
Wyrokiem nakazowym
z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt II W 486/23, Sąd Rejonowy w Żywcu, obwinionego K. S. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzył mu karę grzywny w kwocie 1500 zł. Nadto orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 24 października 2023 r. (k. 20).
Kasację w tej sprawie złożył Prokurator Generalny zaskarżając powyższy wyrok w całości na korzyść ukaranego. W kasacji podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.w., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że występują przesłanki do rozpoznania sprawy obwinionego w postępowaniu nakazowym, skutkiem czego wydanie wyroku nakazowego nastąpiło również z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 1 k.w., poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie K. S. za winnego popełnienia wykroczenia, polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym, w dniu 8 maja 2023 r., bez wymaganych do tego uprawnień w postaci prawa jazdy, które utraciło ważność w dniu 21 lutego 2023 r., podczas gdy okoliczności popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu i jego wina, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budziły wątpliwości, albowiem przepis art. 15zzzw ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.) stanowi m.in. że jeżeli ważność prawa jazdy (pkt 1) upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później - co winno skutkować uznaniem, iż zachowanie obwinionego nie wyczerpało ustawowych znamion przypisanego mu wykroczenia, ponieważ zakreślony na dzień 21 lutego 2023 r. termin ważności posiadanego przez K. S. prawa jazdy uległ przedłużeniu z uwagi na fakt, iż przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, obowiązującego od dnia 16 maja 2022 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1028), który został odwołany dopiero z dniem 1 lipca 2023 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1118).
W oparciu o powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Żywcu i uniewinnienie K. S. od zarzucanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym i jako taka podlegała uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Należy zgodzić się ze skarżącym, iż ukarany K. S. w czasie popełnienia przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., tj. w dniu 8 maja 2023 r. legitymował się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami mechanicznymi w postaci prawa jazdy, pomimo upływu terminu ważności tego dokumentu w dniu 21 lutego 2023 r.
Zauważyć bowiem należy, że ukarany K. S. w dniu 8 maja 2023 r. nie mógł dopuścić się przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., ponieważ w ww. dacie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 1028). Na podstawie tego rozporządzenia, od 16 maja 2022 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1). Stan ten odwołano rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 1118) z dniem 1 lipca 2023 r. Data przeprowadzonej wobec ukaranego K. S. kontroli drogowej i jednocześnie data przypisanego mu wykroczenia (8 maja 2023 r.) mieści się zatem w ramach czasowych obowiązującego wówczas od dnia 16 maja 2022 r. do 1 lipca 2023 r. stanu zagrożenia epidemicznego.
W tym kontekście nie ulega wątpliwości, że wobec ukaranego zastosowanie znalazł art. 15zzzw pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku, gdy ważność prawa jazdy upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tego dokumentu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później.
Słusznie zatem Autor kasacji wskazuje, że w dniu 8 maja 2023 r. ukarany K. S. posiadał ważne uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi, co z kolei prowadzi do uznania, że
Sąd Rejonowy w Żywcu wydając wyrok z dnia 22 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt II W 486/23 dopuścił się
rażącej obrazy przepisów prawa procesowego (art. 93 § 2 k.p.w.) i materialnego (art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 15zzzw pkt 1 tzw. ustawy covidowej), mającej istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
W konsekwencji stwierdzonego uchybienia zasadne jest zatem uchylenie prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Żywcu i wobec oczywistej niesłuszności ukarania na podstawie art. 537 § 2
in fine
k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w., uniewinnienie K. S. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Na podstawie art. 121 § 1 k.p.w. w zw. z art. 638 k.p.k. orzeczono o wydatkach postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
Z podanych wyżej względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI