IV KK 110/19

Sygn. akt IV KK 110/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)
‎
SSN Barbara Skoczkowska
‎
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
Protokolant Łukasz Biernacki
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego
‎
w sprawie
M. L.
‎
skazanego z art. 284 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 14 listopada 2019 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II K (…),
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do orzeczenia o karze grzywny i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w B. przedstawił M.L. zarzut popełnienia czynu polegającego na tym,
że
w dniu 25 lipca 2015 r. w B., przywłaszczył sobie nienależną mu gotówkę w kwocie 863,16 zł omyłkowo wypłaconą mu przez pracownika Poczty (…), czym działał na szkodę S.R.,
tj. czynu z art. 284 § 1 k.k.
Oskarżony w toku postępowania przygotowawczego przyznał się do winy,
wyraził wolę dobrowolnego poddania się karze i
w oświadczeniu z dnia 7 grudnia 2015 r. wyraził zgodę na
wniosek
prokuratora złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k. o
skazanie go bez przeprowadzenia rozprawy oraz orzeczenie wobec niego kary grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 20 zł każda, jak również obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej.
Prokurator Rejonowy w B. skierował w dniu 8 marca 2016 r. do Sądu Rejonowego w B. wniosek na podstawie z art. 335 § 1 k.p.k. o wydanie na posiedzeniu wobec M.L.  wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, wnosząc o wymierzenie M.L., przy zastosowaniu art. 37a k.k., kary grzywny w wysokości 500 stawek dziennych po 20 zł każda stawka. Wobec ustaleń, że szkoda została naprawiona, zmodyfikowany przez prokuratora wniosek z art. 335 § 1 k.p.k., nie zawierał propozycji orzeczenia wobec M. L., obowiązku z art. 46 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II K (…), wydanym na posiedzeniu, pod nieobecność prawidłowo powiadomionych o terminie prokuratora, oskarżonego i pokrzywdzonego, uwzględnił wniosek prokuratora. Oskarżonego M.L. Sąd uznał za winnego dokonania zarzuconego mu czynu
, wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę grzywny w wysokości 500 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej za równoważną kwocie
20
zł.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 23 września 2016 r.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny, zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 §
6
i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora i wydaniu wobec oskarżonego, na posiedzeniu bez przeprowadzania rozprawy, wyroku skazującego go na karę grzywny w wysokości 500 stawek dziennych przy przyjęciu jednej stawki za równoważną kwocie
20
zł, co stanowiło oczywiste naruszenie warunków porozumienia między prokuratorem, a oskarżonym, gdyż M.L. wyraził zgodę na wymierzenie mu kary grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po
20
zł stawka i co doprowadziło do wymierzenia kary, na którą oskarżony nie wyraził zgody.
Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Nie budzi wątpliwości, że Sąd rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie
art. 335
§ 1 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego w trybie
art. 335
k.p.k. wniosku i rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych -
art. 343 § 7
k.p.k. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2018 r., II KK 71/18). S
ąd
meriti
nie może zatem zaakceptować propozycji skazania oskarżonego na warunkach innych niż te, które zostały z nim uzgodnione w postępowaniu przygotowawczym przez prokuratora lub wynegocjowane później, na posiedzeniu przed Sądem (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2007 r., II KK 258/07; podobnie wyrok SN z  1  czerwca 2017 r., IV KK 485/16).
W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w B., uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie
art. 335 § 1
k.p.k. i skazując M.L. za
czyn
z art. 284 § 1 k.k.,
nie sprostał wskazanym powyżej wymogom.
Jakkolwiek Sąd ten wydał orzeczenie w pełni zgodne z wnioskiem oskarżyciela publicznego złożonym w trybie art. 335 § 1 k.p.k., to jednak nie dostrzegł, że treść tego wniosku jest sprzeczna z ustaleniami w zakresie kary, dokonanymi pomiędzy oskarżonym a prokuratorem. Oskarżony
w oświadczeniu z dnia 7 grudnia 2015 roku wyraził zgodę
na
skazanie bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 20 zł każda stawka, jak również nałożenie na niego obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej. Tymczasem prokurator skierował do Sądu wniosek o skazanie M.L. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary grzywny w wysokości dziesięciokrotnie wyższej (zamiast uzgodnionej kary 50 stawek grzywny po 20 zł stawka, wniósł o wymierzenie kary grzywny w wysokość 500 stawek dziennych po 20 zł stawka).
W
świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości fakt niedopuszczalności jednostronnego dokonywania przez prokuratora zmian w zakresie uzgodnionej z oskarżonym kary. Takie modyfikacje całkowicie sprzeciwiają się bowiem istocie przewidzianych w procedurze karnej trybów konsensualnych. Oznacza to, że potrzeba dokonania w tym zakresie jakichkolwiek zmian uzależniona jest od ewentualnej modyfikacji treści wniosku przez strony. Wydanie orzeczenia odbiegającego od uzgodnień poczynionych pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym stanowi zaś rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 343 § 7 k.p.k. mające istotny wpływ na treść orzeczenia z uwagi na nieuwzględnienie porozumienia zawartego pomiędzy stronami
(zob. też w
yrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2018 r., III KK 252/17).
W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd Najwyższy uznaje,
że Sąd Rejonowy w B.  wydając wyrok skazujący w sprawie M.L., w zakresie w jakim zaakceptował wniosek niezgodny z zawartym w dniu 7 grudnia 2015 r. porozumieniem procesowym między prokuratorem i podejrzanym, rażąco naruszył art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. Oczywistym jest, że naruszenie wskazanych przepisów miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia.
Powyższe uchybienie skutkowało koniecznością uchylenia poddanego kontroli kasacyjnej wyroku w zaskarżonej części - tj. rozstrzygnięcia o karze grzywny - i przekazaniem sprawy w tym tylko zakresie do ponownego rozpoznania.
Sąd orzekający, będąc związany wyrażonym poglądem prawnym (art. 442 § 3 k.p.k.), rozpozna wniosek o skazanie złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k., korzystając z możliwości przewidzianych w art. 343 § 3 k.p.k., celem dostosowania wniosku do treści zawartego w dniu 7 grudnia 2015 r. porozumienia oraz obowiązujących przepisów prawa materialnego.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
as