Orzeczenie · 2021-02-04

IV KK 11/21

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2021-02-04

SNKarneinneŚrednianajwyższy

odszkodowaniezadośćuczynienierepresjestan wojennykasacjaSąd Najwyższyprawo karneustawa represyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku J.S. o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia za internowanie w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Okręgowy w K. zasądził 24 000 zł tytułem zadośćuczynienia i 215,63 zł tytułem odszkodowania, oddalając wniosek w pozostałej części. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów prawa materialnego, w tym kwestionując wysokość przyznanego zadośćuczynienia jako nieodpowiednią. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie służy do ponownej kontroli ustaleń faktycznych, a zarzuty podniesione w kasacji nie dotyczyły bezpośrednio orzeczenia sądu odwoławczego. Sąd wskazał, że przyznana kwota 24 000 zł nie jest symboliczna i pozostaje w odpowiedniej proporcji do przeciętnej stopy życiowej, a ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do swobodnego uznania sędziowskiego, które nie zostało rażąco naruszone. Orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ugruntowana interpretacja dopuszczalności zarzutów w kasacji, niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych oraz kryteriów oceny wysokości zadośćuczynienia za represje.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy represyjnej i postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kwota 24 000 zł zadośćuczynienia za internowanie jest odpowiednia w rozumieniu ustawy z dnia 23 lutego 1991 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kwota 24 000 zł jest odpowiednia i nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przyznana kwota nie jest symboliczna, pozostaje w odpowiedniej proporcji do przeciętnej stopy życiowej i jest w stanie zrekompensować doznane krzywdy. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do swobodnego uznania sędziowskiego, które nie zostało rażąco naruszone.

Czy w postępowaniu kasacyjnym dopuszczalne jest kwestionowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie służy do ponownej kontroli ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest środkiem zaskarżenia o charakterze wyjątkowym i nie pozwala na ponowne badanie stanu faktycznego sprawy. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Czy sąd odwoławczy naruszył prawo, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, mimo że w apelacji nie podniesiono zarzutów dotyczących konkretnych przepisów prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie naruszył prawa, ponieważ nie miał obowiązku badać z urzędu kwestii, które nie były przedmiotem zarzutów apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nie mógł naruszyć przepisów prawa materialnego, których nie kwestionowano w apelacji, a które nie podlegały kontroli z urzędu. Kasacja musi wykazać przeniknięcie uchybień sądu pierwszej instancji do orzeczenia sądu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. S.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
Skarb Państwa	organ_państwowy	odpowiedzialny za odszkodowanie

Przepisy (14)

Główne

ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. art. 8 § ust. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Podstawa do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za represje.

Pomocnicze

ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. art. 13

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne podstawy kasacji.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Przedmiot zaskarżenia kasacji.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu zajęcia się kwestiami z urzędu.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Niedopuszczalność zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych w kasacji.

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie za krzywdę.

k.c. art. 445 § § 2

Kodeks cywilny

Określenie wysokości zadośćuczynienia.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe za opóźnienie.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty kasacji nie respektują przepisów k.p.k. określających funkcję i przedmiot kasacji. • Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów. • Zarzuty kasacji były skierowane do wyroku Sądu I instancji, a nie Sądu Apelacyjnego. • Nie można podnosić zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych w kasacji. • Kwota 24 000 zł zadośćuczynienia nie jest symboliczna i jest odpowiednia. • Ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do swobodnego uznania sędziowskiego.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący wysokości zadośćuczynienia. • Zarzut obrazy prawa materialnego (art. 445 k.c.) w zakresie wysokości zadośćuczynienia. • Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. przez sąd odwoławczy. • Zarzut naruszenia art. 445 § 1 i 2 k.c. oraz art. 448 k.c. przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym • Nie respektują one – i to w wymiarze rażącym – tych regulacji ustawy karnej procesowej, które określają funkcję kasacji, jej przedmiot oraz – wyłącznie – dopuszczalne podstawy. • kasacja nie służy do ponawiania kontroli instancyjnej dokonanej już przez sąd odwoławczy. • nie można podnosić zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. • kwota 24.000 zł nie sposób określić mianem symbolicznej. • ustalenie, jaka kwota, w konkretnych okoliczności jest „odpowiednia”, należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja dopuszczalności zarzutów w kasacji, niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych oraz kryteriów oceny wysokości zadośćuczynienia za represje."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy represyjnej i postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odszkodowania za represje PRL, co ma pewne znaczenie historyczne i społeczne, ale rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych procedurach kasacyjnych.

“Czy można domagać się wyższego zadośćuczynienia za internowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kasacji.”

Dane finansowe

WPS: 24 000 PLN

zadośćuczynienie: 24 000 PLN

odszkodowanie: 215,63 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 120 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników