IV KK 108/21

Sąd Najwyższy2021-04-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzinnymŚrednianajwyższy
alimentyobowiązek alimentacyjnyuchylanie się od obowiązkuprzestępstwowyrok nakazowykasacjaSąd Najwyższykara grzywnykaralność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w S. z powodu rażącego naruszenia przepisów procesowych, w tym wydania wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do winy i braku danych o karalności skazanego, a także podwójnego skazania za ten sam czyn.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S., który skazał S. C. za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym wydanie wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do czynu i brak danych o karalności, a także podwójne skazanie za ten sam okres. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt III K (...). Wyrokiem tym oskarżony S. C. został uznany za winnego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego wobec P. C. i K. C. w okresie od czerwca 2015 r. do listopada 2018 r., z wyłączeniem pewnych okresów, i skazany na grzywnę. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na niezasadnym wydaniu wyroku nakazowego, gdy okoliczności czynu budziły wątpliwości z powodu braku danych o karalności skazanego. Dodatkowo wskazano, że S. C. został już uprzednio prawomocnie skazany za ten sam czyn w tym samym okresie. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślił, że zgodnie z art. 500 § 3 k.p.k. sąd może wydać wyrok nakazowy tylko wtedy, gdy wina i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości. W tej sprawie nie ustalono danych o karalności skazanego, a brak ten powinien skutkować skierowaniem sprawy na rozprawę. Ponadto, stwierdzono, że S. C. został dwukrotnie skazany za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego w tym samym okresie, co stanowi istotne uchybienie. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie wyroku nakazowego jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina oskarżonego budzą wątpliwości, co obejmuje również brak danych o jego karalności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 500 § 3 k.p.k. wymaga, aby wina i okoliczności czynu nie budziły wątpliwości, a brak danych o karalności powinien skutkować skierowaniem sprawy na rozprawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

S. C.

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznaskazany
P. C.osoba_fizycznapokrzywdzony
K. C.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 500 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd może wydać wyrok nakazowy w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub kary grzywny, gdy w sprawie prowadzono dochodzenie i na podstawie zebranego materiału sąd uznaje, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.

k.p.k. art. 500 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na niezasadnym wydaniu wyroku nakazowego w sytuacji, gdy okoliczności zarzucanego oskarżonemu czynu budziły uzasadnione wątpliwości z uwagi na brak dołączenia do akt sprawy jego danych o karalności. Podwójne skazanie za popełnienie tego samego występku w tym samym okresie, na szkodę tych samych pokrzywdzonych.

Godne uwagi sformułowania

kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna brak tych danych powinien skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnienia wszystkich wątpliwości istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy S. C. został dwukrotnie skazany za uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie P. C. i K. C. w tym samym okresie

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wydania wyroku nakazowego w sytuacji wątpliwości co do winy i braku danych o karalności; zakaz podwójnego karania za ten sam czyn."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyroku nakazowego w sprawach karnych i problematyki kumulacji przepisów lub kumulacji kar.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne, które doprowadziły do wydania wyroku nakazowego mimo wątpliwości i podwójnego skazania, co jest pouczające dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy: Wyrok nakazowy wydany z naruszeniem prawa i podwójne skazanie za alimenty uchylone!

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KK 108/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
Protokolant Jolanta Włostowska
w sprawie
S. C.
,
‎
skazanego z art. 209 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 kwietnia 2021 r., jako oczywiście zasadnej - w trybie art. 535 §5 k.p.k.,
‎
kasacji Prokuratora Generalnego,
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt III K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt III K
(…)
, S
ąd Rejonowy w S. uznał oskarżonego S. C. za winnego tego, że w okresie od dnia 2 czerwca 2015 r. do dnia 30 listopada 2018 r., z wyłączeniem okresów od dnia 7 do 27 marca 2017 r., od dnia 4 do 8 stycznia 2018 r., od dnia 29 stycznia 2018 r. do dnia 29 maja 2018 r. oraz dnia 1 października 2018 r., w S., uchylał się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec P. C. i K. C., określonego co do wysokości ugodą z dnia 2 czerwca 2015 r., zawartą w sprawie Sądu Rejonowego w S. o sygn. akt IV RC
(…)
, przy czym łączna wysokość powstałych z tego tytułu zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, przez co naraził wyżej wymienionych pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, czym wyczerpał on znamiona występku z art. 209 § 1 i § 1a k.k. i za ten czyn na mocy art. 209 § 1a k.k. wymierzył mu karę 70 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 13 czerwca 2019 r.
Kasacj
ę od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył go w całości na korzyść skazanego. W kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na niezasadnym wydaniu wyroku nakazowego w sytuacji, gdy na podstawie zebranych w dochodzeniu dowodów okoliczności zarzucanego oskarżonemu czynu budziły uzasadnione wątpliwości z uwagi na brak dołączenia do akt sprawy jego danych o karalności, co w konsekwencji skutkowało skazaniem go za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od dnia 2 czerwca 2015 r. do dnia 30 listopada 2018 r., z wyłączeniem okres
ó
w od dnia 7 do 27 marca 2017 r., od dnia 4 do 8 stycznia 2018 r., od dnia 29 stycznia 2018 r. do dnia 29 maja 2018 r. oraz dnia 1 października 2018 r., pomimo że za popełnienie tego samego występku na szkodę tych samych pokrzywdzonych w okresie od dnia 2 czerwca 2015 r. do dnia 29 stycznia 2018 r. S. C. został już uprzednio prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt III K
(…)
. W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.
S
ąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywi
ście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 500
§ 1 k.p.k. sąd może wydać wyrok nakazowy w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub kary grzywny, gdy w sprawie prowadzono dochodzenie i na podstawie zebranego materiału sąd uznaje, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Z kolei zgodnie z art. 500 § 3 k.p.k., sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Tymczasem w badanej sprawie nie ustalono danych dotyczących karalności S. C. Pomimo wysłania do Krajowego Rejestru Karnego zapytania o jego karalność, w postępowaniu przygotowawczym nie załączono do akt sprawy odpowiedzi na to zapytanie. Tego braku nie uzupełnił również Sąd Rejonowy w S. Orzekł o odpowiedzialności S. C. pomimo braku danych o jego wcześniejszej karalności. Brak tych danych powinien skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnienia wszystkich wątpliwości istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2016 r., II KK 160/16, Lex nr 2109511).
Tymczasem S
. C. okres uchylania się od ciążącego na S. C. obowiązku łożenia alimentów na utrzymanie P. C. i K. C. przyjęty w zaskarżonym wyroku pokrywa się w części z okresem uchylania się od tego obowiązku przypisanym skazanemu w wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 sierpnia 2018 r., III K
(…)
. Oznacza to, że S. C. został dwukrotnie skazany za uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie P. C. i K. C. w tym samym okresie, to jest od dnia 2 czerwca 2015 r. do dnia 29 stycznia 2018 r. z wyłączeniami wskazanymi w zaskarżonym wyroku.
Zgodzi
ć należy się ze skarżącym, że wskazane uchybienie miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia w zakresie przypisania S.C. popełnienia przestępstwa oraz mogło mieć wpływ na wysokość wymierzonej mu kary z uwagi na różnice pomiędzy okresem błędnie przypisanym a stanowiącym rzeczywisty przedmiot przestępstwa.
Maj
ąc powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę