IV KK 107/20

Sąd Najwyższy2020-05-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuŚrednianajwyższy
kasacjakara grzywnypostępowanie nakazowenaruszenie prawa procesowegoSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w O. w części dotyczącej kary grzywny, uznając, że przekroczyła ona dopuszczalny limit 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego W. M., zarzucając Sądowi Rejonowemu w O. rażące naruszenie prawa procesowego poprzez orzeczenie w wyroku nakazowym kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, podczas gdy art. 502 § 1 k.p.k. dopuszcza maksymalnie 200 stawek. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny oraz akcesoryjnych rozstrzygnięć o środku karnym i kosztach, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego W. M. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 września 2018 r. (sygn. akt II K (...)). Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegającego na prowadzeniu pojazdu wbrew orzeczonym zakazom i cofnięciu uprawnień. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych (po 30 zł każda), środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na 4 lata oraz zasądził koszty sądowe. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który ogranicza wysokość grzywny w postępowaniu nakazowym do 200 stawek dziennych lub 200 000 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie 300 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku. Podkreślono, że błędu tego nie można naprawić w trybie sprostowania, gdyż dotyczy on merytorycznej treści wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części dotyczącej kary grzywny, a także akcesoryjne rozstrzygnięcia o środku karnym i kosztach, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 502 § 1 k.p.k. określa maksymalną wysokość grzywny w postępowaniu nakazowym na 200 stawek dziennych lub 200 000 złotych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 502 § 1 k.p.k. jednoznacznie określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczona w trybie postępowania nakazowego. Orzeczenie kary w wyższej wysokości stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (na skutek uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
W. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 502 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych.

k.k. art. 244

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 180a

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 1 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 1a pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Możliwość sprostowania błędów w orzeczeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w liczbie 300 stawek dziennych, podczas gdy art. 502 § 1 k.p.k. dopuszcza maksymalnie 200 stawek dziennych.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku uchylenie wyroku w zakresie orzeczonej kary unicestwia także orzeczenie o środku karnym oraz rozstrzygnięcie o kosztach sądowych (są to orzeczenia akcesoryjne wobec skazania)

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Przemysław Kalinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 502 § 1 k.p.k. dotyczącego granic kary grzywny w postępowaniu nakazowym oraz konsekwencji naruszenia tych granic."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania nakazowego w sprawach karnych i konkretnego przepisu dotyczącego kary grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny, który może się zdarzyć nawet w postępowaniu nakazowym, i pokazuje, jak Sąd Najwyższy reaguje na takie naruszenia, podkreślając znaczenie przestrzegania formalnych granic prawa.

Sąd Najwyższy: Kara grzywny w postępowaniu nakazowym nie może przekroczyć 200 stawek dziennych!

Dane finansowe

zwrot kosztów sądowych: 970 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 107/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Przemysław Kalinowski
Protokolant Danuta Bratkrajc
w sprawie
W. M.
‎
skazanego za czyn z art. 244 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 14 maja 2020 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II K (…)
uchyla wyrok w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O .
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II K (…) W. M.  został uznany za winnego tego, że w dniu 25 maja 2018 r., w O. , w woj. (…) prowadząc na drodze publicznej samochód osobowy m- ki O. o nr rej. (…) nie zastosował się do zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w L.  z dnia 7 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt IIK (…) oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K (…), a nadto nie zastosował się do decyzji Starosty O. nr (…) z dnia 13 grudnia 2017 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B, tj. przestępstwa kwalifikowanego z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.  Za tak opisany czyn na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 37a k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. sąd ten wymierzył oskarżonemu karę grzywny w liczbie 300 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł. Nadto na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. z zw. z art. 43 § 1 k.k. sąd orzekł wobec W. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, jak również zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 970 (dziewięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Wyrok ten  uprawomocnił się w dniu 11 października 2018 r.
Od tego wyroku  Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego.  Zaskarżając powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegającego na orzeczeniu wobec W. M.  w postępowaniu nakazowym kary grzywny w rozmiarze 300 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł w sytuacji, kiedy wskazany przepis dopuszcza orzeczenie tej kary w wysokości do 200 stawek dziennych.
W konkluzji skarżący  wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zasadność podniesionego zarzutu wynika wprost z zestawienia treści zaskarżonego rozstrzygnięcia o karze grzywny wymierzonej W. M.  za przypisany mu występek oraz treści art. 502 § 1 k.p.k.  Zgodnie z brzmieniem art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. Przepis ten określa zatem górną granicę kary grzywny, która może być orzeczona w tym trybie. Tymczasem Sąd Rejonowy w O.  wyrokiem nakazowym wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, a więc w rozmiarze przekraczającym wymiar wskazany w art. 502 § 1 k.p.k.  Orzeczenie kary grzywny nastąpiło zatem  z rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku.
Podnieść także należy, że uchybienia tego nie można naprawić w trybie wskazanym w art. 105 § 1 k.p.k., albowiem byłaby to   ingerencja w merytoryczną treść wyroku (np. wyroki SN: z dnia 13 grudnia 2017 r., II KK 341/17, z dnia 3 czerwca 2015 r. III KK 79/15), a taką z pewnością stanowi określenie wysokości orzeczonej kary grzywny.
Postąpienie sądu
meriti
polegające na
skorygowaniu błędu poprzez sprostowanie merytorycznego elementu wyroku jakim bez wątpienia jest ilość orzeczonych wyrokiem stawek dziennych grzywny (z 300 na 200) było  czynnością  procesowo nieskuteczną.
Z tych powodów Sąd Najwyższy uznając kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną, uchylił wyrok w zaskarżonej części, tj. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny, przy czym uchylenie wyroku w zakresie orzeczonej kary unicestwia także orzeczenie o środku karnym (pkt 3) oraz rozstrzygnięcie o kosztach sądowych (są to orzeczenie akcesoryjne wobec skazania, czyli wymierzenia kary za czyn przypisany) i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w O.  do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI